به نقل از خبرگزاری مهر، قبا دهکدهای خوش آب و هوا و برای مثال بخش ها زراعی و لبریز آب فضا مدینه به شمار میآید. به همین برهان نخلستان های متعددی در قبا وجود داشته و داراست و پک پذیرایی ترحیم مشهد به جهت واقع شدن در جنوب شهر، اولی محلی میباشد که از نبی آفریدگار استقبال کرد. فرستاده (ص) بعد از ورود به مدینه در روز دو شنبه 12 ربیع الاول در توقف چهار روزه اش با یاری اصحاب و یارانش اولی مسجد را که "قبا" نامگذاری شد در همین جای سازه کرد. این جای در آن مجال بیشتراز یک فرسخ با یثرب مسافت داشت.
در حوالی این مسجد دیواری از سنگ های حره کشیده شد و تا مجال بسط ولید، سقف نداشت یا این که در صورتیکه هم داشت از به عبارتی شاخههای رطب بود. فرستاده درین زمان در خانه کلثوم بن هدم میهمان بود و در خانه سعد بن خیثمه با عموم ملاقات میکرد. این دو خانه در سمت قبله مسجد قبا بوده و در گسترش اخیر مسجد قبا در داخل مسجد قرار گرفته میباشد. نبی گرامی اسلام (ص)، بعداز رخنه قبا به منزل ابو ایوب در یثرب (مدینه) وارد شد و به برکت حضور وی، مامان ابو ایوب که نابینا بود شفا یافت و بینا شد.
پیامبر پروردگار ابعاد نیز که در راس مدینه سکونت کرد، هرهفته، گاه روزهای روز شنبه و گاه دو شنبه به قبا میآمد و درین مسجد نماز میگزارد. ساکنان قبا نوعاً از صورتهای بسیار بهتر اصحاب آن حضرت بودند. در واپسین دهه نخستین هجری، قدمت بن مخلوق العزیز به امر ولید بنای اول مسجد قبا را تخریب و از جدید بنایی پایدار بر پا کرد و برای آن رواق هایی نیز تشکیل داد.
بعد ها نیز این مسجد به دست جواد اصفهانی، یکی وزرای حکام موصل، در سال 555 قمری نوسازی شد و بعد از تغییرات دیگر در سال 1388 قمری ملک فیصل رواق های آن را در جهت شرقی مسجد توسعه و گسترش بخشید.
در پشت این مسجد منزلی بوده میباشد وابسته به امیرالمومنین(ع) و جلوی مسجد چاه آب شیرینی که موقتیً اثری از آن وجود ندارد. اورده شده میباشد که انگشتر پیغمبر در آن چاه به زمین خورد و به این جهت "چاه انگشتر" نامیده گردیده است.
راجع به ایجاد کرد این مسجد در کتاب تعبیر المیزان آمده میباشد: « جماعتی از بنی عمروبن عوف مسجد قبا را ساختند و از فرستاده تقاضا کردند که در آن نماز بخواند و رسول نیز اینگونه کرد و در آن نماز خواند. پس جماعتی از بنی غنم بن عوف به آنها حسادت کردند، این ها عده ای منافق بودند مسجدی در کنار مسجد قبا ساختند تا به وحدت مؤمنین ضربه بزنند و در بین مؤمنین تفرقه ساخت و ساز نمایند.
آنها به انتظار ابن عامر راهب نشستند. وی کسی بود که به آنها وعده داده بود با سپاهی از روم به هواخواهی آن ها در پیکار با رسول خواهد آمد. معبود نبی را از نیات پلید آن ها باخبر کرد اما وی قسم حافظه کردند از ساختن این مسجد قصد نه داراهستند. خدا شهیدشدن بخشید کهاین اشخاص کاذب و دروغگو میباشند.»
سازه به نقل احادیث بسیار، مسجد قبا مصداق آیه « لمسجد اسس علی التقوی اینجانب نخستین یوم احق ان تقوم فیه » میباشد. این آیه اشاره بدین نکته دارااست کهاین مسجد از روز در آغاز بر مبنا زهدوتقوا تشکیل شده و لذا شایسته میباشد فرستاده خداوند خیر در مسجد "ضرار" که درین مسجد نماز بگزارد. به جهت نزول همین آیه در شأن مسجد قبا، در آن فرصت مسجد قبا را به اسم "مسجدالتقوی" میشناختند.
نبی دراین باره فرموده میباشد: « هر که در مسجد قبا نماز بخواند ثوابش مساوی با اجر عمره میباشد.» و در زمینه ی مشوق نماز گزاردن در قبا میفرمایند: « الصلاه فی مسجد قبا کعمره» نماز در مسجد قبا مانند (محرک) عمره میباشد.
فضیلت های مسجد قبا
در فضیلت مسجد قبا احادیث متعددی میباشد. به عنوان مثال این که: دو رکعت نماز در مسجد قبا موازی با حج عمره میباشد. همینطور در کتاب ها صحاح و سنن آمده میباشد که فرستاده پروردگار هر روز شنبه با پای پیاده یا این که سواره به مسجد قبا می آمده و در آن نماز می گزاردند.
نبی اسلام نیز راجع به فضیلت ها این مسجد فرموده میباشد: « دو رکعت نماز در مسجد قبا برای اینجانب خوب از آن میباشد که مجدد به بیت المقدس بروم، درحالتی که می دانستند در قبا چیست جگرهای شتران را می زدند و به سوی آن می تاختند تا از فضیلت آن منتفع شوند.»
حدود مسجد قبا
مسجد قبا اکنون یکیاز مهم ترین و زیباترین مساجدی میباشد که در محدوده فعلی مدینه قراردارد، به دلیل آن که با توسعه و گسترش شهر، قبا نیز در محدوده مدینه قرار گرفته میباشد. بنای تازه آن مرتبط با سال 1406 هجری قمری میباشد و کتیبهای سنگی که مرتبط با این نوسازی میباشد نیز در خارج مسجد نصب شدهاست.
مساحت تقریبی این مسجد که در ناحیه قبا که در مسافت شش کیلومتری جنوب مسجدالنبی جای دارد و بناهای جانبی مرتبط با آن، به 13500 متر مربع میرسد و به صورت زیبایی با 4 مناره با 47 متر ارتفاع ایجاد شده است و ظرفیت 20 هزار نمازگزار را دارااست.
پک پذیرایی ترحیم مشهد برای مراسم ختم در مسجد؛ چه ترکیبی مناسبتر است؟