با اعتنا به اینکه در مناظره های اخیر سر کردگی جمهوری پک پذیرایی ترحیم مشهد آمریکا، میهن افغانستان و تحولات آن نیز مورد مشاجره نامزدها قرار گرفت، تماما هریس و دونالد ترامپ موضع ها متضادی درخصوص توافق دوحه داشته و از واژگان جدیدی برای اشاره به طالبان به کار گیری کردند. در شرایطیکه هریس طالبان را یک “تیم تروریستی” خواند. بیانی که به لحاظ بخش اعظمی ناظران، سدی در رسمیت بخشی به طالبان خواهد بود. در اول مناظره انتخاباتی مابین هریس و ترامپ در ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۴ هریک از طرفین با پررنگ ساختنِ نقاط ضعف حریف در تصمیم گیری های سیاسی و نیز اقداماتِ عملی در ارتباط با افغانستان، همت کردند بحران های ناشی از موقعیتِ حالا حاضر افغانستان را بر گردن دیگری اندازند. غیروابسته از جدال لفظی و اتهام زنی های متقابل، بایستی ذکر کرد تبعات ناشی از تصمیمات دموکرات ها و جمهوری خواستار هر دو مسبب بروز طیف مختلفی از معضل های سیاسی-امنیتی تا اجتماعی-دستمزد بشری برای عموم افغانستان بوده میباشد. تحولات کنونی افغانستان واقعیات ناخوشایندی می باشند که در زمان تاریخِ مداخلات آمریکا با توجیهِ پیکار با تروریسم تنها تقویت گشته و نهایتا به همیاری طالبان با مجموعه های تروریستی نظیر القاعده، تجهیز و تقویت آنها، یا این که گردن فرازی های داعش خراسان سبب ساز شد. از این رو، امکانات نظامی باقی نهاده برای طالبان، درکنار تعامل برای توافق دوحه تیر خلاصی بر عموم بود. مورد ای که در جریانِ تیرباران داعش بر اشخاص غیرنظامی در مرز دایکندی-غور کمتر گزینه دقت قرار گرفت و به همین مسئله گشوده میشود. مشاهدۀ سلاحی آمریکایی در اختیار نیروی داعشی در فیلمِ این حادثه تلخ، سندی بر سیاست های اشتباه ایالات متحده نسبت به افغانستان میباشد. البته به اعتقادوباور تالیف کننده در مقاله حاضر، نهایتا چه دولت ترامپ و چه دولت هریس، هر یک ناچار خواهند بود که با افغانستان کنار آیند.
………………………………………….
در کش و قوسِ مباحث مطروحه در مناظراتِ اخیر سر کردگی جمهوری ایالات متحده، عاقبت و نتیجۀ پیکارِ آمریکا علیه تروریسم در افغانستان نیز مطرح شد. البته هرکدام از دو نامزد سر گروهی جمهوری در ارتباط با این مورد تقصیر را بر گردن دیگری انداخته، سعی بر تبرئۀ خویش داشتند. در صورتیکه طبق ادعای به طور کامل هریس، نامزد دموکرات ها، این عقب نشینی در بستر هنگامی و قوانینی لزوم یافت که ترامپ “معامله ضعیف و وحشتناکی” را در دوحۀ قطر با “یک سازمان تروریستی” ترتیب داده بود. در جواب ولی دونالد ترامپ مدیریت جمهور قبل ایالات متحده از خروج آشفته، سر وصدا سیرتکامل و نابه سامانِ بایدن از افغانستان در سال ۲۰۲۱ نقد نمود و در مقابل از توافق دوحه پشتیبانی کرد. شاید بتوان اظهارکرد با نگاهی بالاتر از بهتان زنی های صرف و تخریب چهرۀ حریف در جریان مشاجره و جدل های مناظراتی، گزینش تماما هریس در به کار گیری از واژۀ “تروریست” برای تعریف طالبان امری دارای اهمیت و دقت محسوب گردیده، نماد ای احتمالی از یک موضع گیری سیاسی (در بعدی) میباشد. ولی آمریکا از نگاه دیپلماتیک حکومت کنونی افغانستان به رهبری طالبان را با وجود آشنایی روز افزون آنها در صحنۀ در بین الملل، همچنان به رسمیت نشناخته میباشد. مدیریت جمهور نو آمریکا قادر است موضع جدیدی در ازای افغانستان اتخاذ نماید: “موضعی به عایدی طالبان و یا این که تداومِ موضعی از رویگردانی و غربت از طالبان”. البته گرایشات و انتظارات آمریکا در خصوص توافق دوحه در کنار تحولات ژئوپلیتیک فعلی در افغانستان کدام منش را بر دیگری ترجیح میدهد؟
انتقاد توافقنامۀ دوحه
آمریکا در اوایل سال ۲۰۲۰، توافقنامه دوحه یا این که توافق طومار صلح افغانستان را امضا کرد. همان گونه که تماما هریس به صدق اذعان کرد، پروسه مذاکرات مشمول دولت وقت افغانستان (به رهبری بی نیاز) نشد، بلکه در ازای طالبان را وارد این پروسه تشکیل داد. همینطور تحت عنوان بخشی از توافق ذکر شده، تعداد سربازان و مقر های نظامی آمریکا و همینطور نیروهای ناتو به شدت کاهش یافت. شروطی نیز برای تعامل در بین طالبان و ایالات متحده مشخص و معلوم و مشخص و معلوم شوید. البته درپی این توافق، شاهد ارتقاء چشمگیر تهاجم ها شورشیان بر نیروهای افغانستان بودیم و براین اساس غالبا اینگونه اندیشیده میگردد که توافق دوحه نهایتا به هلاکت پایانی نیروهای دفاعی و امنیتی افغانستان سبب شد.
منتقدانِ این توافقِ تهیه گردیده از سوی دولت ترامپ، هلاکت ارتش افغانستان را تحت عنوان دلیلی مستدل و قابل ثابت برای باخت این توافق میدانند. طبق دلیل منتقدان، آمریکا از به عبارتی استارت مذاکرات، با ترک ارتش افغانستان و دخالت ندادن آن ها، دولت افغانستان را برای باخت و شکست فراهم کرد. در شرایطیکه بنابر گزارش ها، روحیه نظامی افغان ها زیر بود و جریانی از عدم شفافیت، طالبان را توانمند تشکیل داد تا دولت افغانستان را متقاعد نمایند که آمریکا افغانستان را به هم اکنون خویش رها نموده است (که به واقع چنین خلا). به طبع شورشیان قوت یافتند و ضوابط نو در ارتباط تهاجم ها هوایی آمریکا بازدارنده از اجرا اقدامات موءثر آمریکا شد.
به هرروی، در نتیجۀ توافق دوحه، نیروهای میان الملل عقب نشینی کرده و بهاین توافق احترام گذاشتند؛ البته طالبان متقابلا این شغل را نکرده، هیچ دولت آموزش به وسیله آنها تشکیل نشد و در ازای، آپارتاید جنسیتی اجرایی شد.
حمایت ترامپ
کارزار انتخاباتی تماما هریس به دلایلی نظیر تعامل نخستین با طالبان و وخامت حال و روز افغانستان، و همینطور تحمیل برای خروج نامتناسب نیروهای آمریکایی در سال ۲۰۲۱، توافق دوحه را تقصیر کار میداند. در عین اکنون یقین ترامپ بر آن میباشد که آمریکا زیر دولت بایدن بایستی توافق طومار های رقم خورده در دوحه را اجرایی می ایجاد کرد. بازه هاست که عقب نشینی ضعیف و عجولانۀ نیروهای آمریکا از افغانستان بوسیله جمهوری خواستار گزینه تاسف و افسوس بوده میباشد. در شرایطی که همین هفته پیش در ۸ سپتامبر ۲۰۲۴، گزارش تحقیقاتی نو جمهوری خواستار مجلس نمایندگان، دولت بایدن را مسئول این عقب نشینی دانست.
مدد ترامپ از تفاهم نامه دوحه ضعیف و غیرمستدل میباشد. به لحاظ می برسد بضاعت آمریکا برای اجرای درست توافقات به جهت حالت خویش توافق -که دربرگیرنده خروج نیروهای آمریکایی می خواهد شد-، مختل گردیده باشد. به این ترتیب می اقتدار اعلام کرد طرف آمریکاییِ این توافق، در عوض خروج شل خیس از افغانستان، اهرم فشار بر طالبان را قربانی کرد.
در مذاکره اخیر اندرو نورث با زلمی خلیلزاد، نماینده قدیمی آمریکا در کارها افغانستان و معمار توافق دوحه؛ خلیلزاد براین اعتقاد و باور بود کهاین توافق به مراد اجتناب از زور ایالات متحده برای ماندن در افغانستان به مکان ساخت و ساز آجل ای امن ساخت شد. به همین برهان، ایالات متحده قصد نداشت که هم با دولت افغانستان و هم با طالبان وارد توافق گردد. خلیلزاد اعتراف کرد که “ما نمی خواستیم پایبند و گرفتار شویم.” گفته ای که ظاهرا حاکی از آن میباشد آمریکا هیچ گاه نباید پایین اینگونه قوانینی با طالبان وارد تعامل میشد.
با اعتنا به اینکه در مناظره های اخیر سر کردگی جمهوری پک پذیرایی ترحیم مشهد آمریکا، میهن افغانستان و تحولات آن نیز مورد مشاجره نامزدها قرار گرفت، تماما هریس و دونالد ترامپ موضع ها متضادی درخصوص توافق دوحه داشته و از واژگان جدیدی برای اشاره به طالبان به کار گیری کردند. در شرایطیکه هریس طالبان را یک “تیم تروریستی” خواند. بیانی که به لحاظ بخش اعظمی ناظران، سدی در رسمیت بخشی به طالبان خواهد بود. در اول مناظره انتخاباتی مابین هریس و ترامپ در ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۴ هریک از طرفین با پررنگ ساختنِ نقاط ضعف حریف در تصمیم گیری های سیاسی و نیز اقداماتِ عملی در ارتباط با افغانستان، همت کردند بحران های ناشی از موقعیتِ حالا حاضر افغانستان را بر گردن دیگری اندازند. غیروابسته از جدال لفظی و اتهام زنی های متقابل، بایستی ذکر کرد تبعات ناشی از تصمیمات دموکرات ها و جمهوری خواستار هر دو مسبب بروز طیف مختلفی از معضل های سیاسی-امنیتی تا اجتماعی-دستمزد بشری برای عموم افغانستان بوده میباشد. تحولات کنونی افغانستان واقعیات ناخوشایندی می باشند که در زمان تاریخِ مداخلات آمریکا با توجیهِ پیکار با تروریسم تنها تقویت گشته و نهایتا به همیاری طالبان با مجموعه های تروریستی نظیر القاعده، تجهیز و تقویت آنها، یا این که گردن فرازی های داعش خراسان سبب ساز شد. از این رو، امکانات نظامی باقی نهاده برای طالبان، درکنار تعامل برای توافق دوحه تیر خلاصی بر عموم بود. مورد ای که در جریانِ تیرباران داعش بر اشخاص غیرنظامی در مرز دایکندی-غور کمتر گزینه دقت قرار گرفت و به همین مسئله گشوده میشود. مشاهدۀ سلاحی آمریکایی در اختیار نیروی داعشی در فیلمِ این حادثه تلخ، سندی بر سیاست های اشتباه ایالات متحده نسبت به افغانستان میباشد. البته به اعتقادوباور تالیف کننده در مقاله حاضر، نهایتا چه دولت ترامپ و چه دولت هریس، هر یک ناچار خواهند بود که با افغانستان کنار آیند.
………………………………………….
در کش و قوسِ مباحث مطروحه در مناظراتِ اخیر سر کردگی جمهوری ایالات متحده، عاقبت و نتیجۀ پیکارِ آمریکا علیه تروریسم در افغانستان نیز مطرح شد. البته هرکدام از دو نامزد سر گروهی جمهوری در ارتباط با این مورد تقصیر را بر گردن دیگری انداخته، سعی بر تبرئۀ خویش داشتند. در صورتیکه طبق ادعای به طور کامل هریس، نامزد دموکرات ها، این عقب نشینی در بستر هنگامی و قوانینی لزوم یافت که ترامپ “معامله ضعیف و وحشتناکی” را در دوحۀ قطر با “یک سازمان تروریستی” ترتیب داده بود. در جواب ولی دونالد ترامپ مدیریت جمهور قبل ایالات متحده از خروج آشفته، سر وصدا سیرتکامل و نابه سامانِ بایدن از افغانستان در سال ۲۰۲۱ نقد نمود و در مقابل از توافق دوحه پشتیبانی کرد. شاید بتوان اظهارکرد با نگاهی بالاتر از بهتان زنی های صرف و تخریب چهرۀ حریف در جریان مشاجره و جدل های مناظراتی، گزینش تماما هریس در به کار گیری از واژۀ “تروریست” برای تعریف طالبان امری دارای اهمیت و دقت محسوب گردیده، نماد ای احتمالی از یک موضع گیری سیاسی (در بعدی) میباشد. ولی آمریکا از نگاه دیپلماتیک حکومت کنونی افغانستان به رهبری طالبان را با وجود آشنایی روز افزون آنها در صحنۀ در بین الملل، همچنان به رسمیت نشناخته میباشد. مدیریت جمهور نو آمریکا قادر است موضع جدیدی در ازای افغانستان اتخاذ نماید: “موضعی به عایدی طالبان و یا این که تداومِ موضعی از رویگردانی و غربت از طالبان”. البته گرایشات و انتظارات آمریکا در خصوص توافق دوحه در کنار تحولات ژئوپلیتیک فعلی در افغانستان کدام منش را بر دیگری ترجیح میدهد؟
انتقاد توافقنامۀ دوحه
آمریکا در اوایل سال ۲۰۲۰، توافقنامه دوحه یا این که توافق طومار صلح افغانستان را امضا کرد. همان گونه که تماما هریس به صدق اذعان کرد، پروسه مذاکرات مشمول دولت وقت افغانستان (به رهبری بی نیاز) نشد، بلکه در ازای طالبان را وارد این پروسه تشکیل داد. همینطور تحت عنوان بخشی از توافق ذکر شده، تعداد سربازان و مقر های نظامی آمریکا و همینطور نیروهای ناتو به شدت کاهش یافت. شروطی نیز برای تعامل در بین طالبان و ایالات متحده مشخص و معلوم و مشخص و معلوم شوید. البته درپی این توافق، شاهد ارتقاء چشمگیر تهاجم ها شورشیان بر نیروهای افغانستان بودیم و براین اساس غالبا اینگونه اندیشیده میگردد که توافق دوحه نهایتا به هلاکت پایانی نیروهای دفاعی و امنیتی افغانستان سبب شد.
منتقدانِ این توافقِ تهیه گردیده از سوی دولت ترامپ، هلاکت ارتش افغانستان را تحت عنوان دلیلی مستدل و قابل ثابت برای باخت این توافق میدانند. طبق دلیل منتقدان، آمریکا از به عبارتی استارت مذاکرات، با ترک ارتش افغانستان و دخالت ندادن آن ها، دولت افغانستان را برای باخت و شکست فراهم کرد. در شرایطیکه بنابر گزارش ها، روحیه نظامی افغان ها زیر بود و جریانی از عدم شفافیت، طالبان را توانمند تشکیل داد تا دولت افغانستان را متقاعد نمایند که آمریکا افغانستان را به هم اکنون خویش رها نموده است (که به واقع چنین خلا). به طبع شورشیان قوت یافتند و ضوابط نو در ارتباط تهاجم ها هوایی آمریکا بازدارنده از اجرا اقدامات موءثر آمریکا شد.
به هرروی، در نتیجۀ توافق دوحه، نیروهای میان الملل عقب نشینی کرده و بهاین توافق احترام گذاشتند؛ البته طالبان متقابلا این شغل را نکرده، هیچ دولت آموزش به وسیله آنها تشکیل نشد و در ازای، آپارتاید جنسیتی اجرایی شد.
حمایت ترامپ
کارزار انتخاباتی تماما هریس به دلایلی نظیر تعامل نخستین با طالبان و وخامت حال و روز افغانستان، و همینطور تحمیل برای خروج نامتناسب نیروهای آمریکایی در سال ۲۰۲۱، توافق دوحه را تقصیر کار میداند. در عین اکنون یقین ترامپ بر آن میباشد که آمریکا زیر دولت بایدن بایستی توافق طومار های رقم خورده در دوحه را اجرایی می ایجاد کرد. بازه هاست که عقب نشینی ضعیف و عجولانۀ نیروهای آمریکا از افغانستان بوسیله جمهوری خواستار گزینه تاسف و افسوس بوده میباشد. در شرایطی که همین هفته پیش در ۸ سپتامبر ۲۰۲۴، گزارش تحقیقاتی نو جمهوری خواستار مجلس نمایندگان، دولت بایدن را مسئول این عقب نشینی دانست.
مدد ترامپ از تفاهم نامه دوحه ضعیف و غیرمستدل میباشد. به لحاظ می برسد بضاعت آمریکا برای اجرای درست توافقات به جهت حالت خویش توافق -که دربرگیرنده خروج نیروهای آمریکایی می خواهد شد-، مختل گردیده باشد. به این ترتیب می اقتدار اعلام کرد طرف آمریکاییِ این توافق، در عوض خروج شل خیس از افغانستان، اهرم فشار بر طالبان را قربانی کرد.
در مذاکره اخیر اندرو نورث با زلمی خلیلزاد، نماینده قدیمی آمریکا در کارها افغانستان و معمار توافق دوحه؛ خلیلزاد براین اعتقاد و باور بود کهاین توافق به مراد اجتناب از زور ایالات متحده برای ماندن در افغانستان به مکان ساخت و ساز آجل ای امن ساخت شد. به همین برهان، ایالات متحده قصد نداشت که هم با دولت افغانستان و هم با طالبان وارد توافق گردد. خلیلزاد اعتراف کرد که “ما نمی خواستیم پایبند و گرفتار شویم.” گفته ای که ظاهرا حاکی از آن میباشد آمریکا هیچ گاه نباید پایین اینگونه قوانینی با طالبان وارد تعامل میشد.
چگونه بهترین پک پذیرایی برای مراسم ترحیم را انتخاب کنیم؟