???? ???? ???????

گنبد و سایبان خیمه نیز با آسمانهای کشور‌ایران پک پذیرایی ترحیم مشهد باستان و عالم هلنیستی، رومی یاور بود. گنبدی که بر روی یک مبنا مربع صورت جای دارد علامت هندسی آن انواع را منعکس می نماید. دایره نمایانگر کمال، ابدیت و افلاک بود. میدان نمایانگر زمین میباشد. یک هشت ضلعی دربین این دو واسطه بود.

در صـدر اسـلام، نقـش کالبـدی مسـاجد اهمیـت زیـادی نداشـت، لیکن با گذشـت زمـان مسـجد توانسـت از منظـر کالبدی نیـز به عنـوان یـک عنصـر تأثیرگـذار در شـهرهای اسلـامی عمـل کنـد. بـا توجـه بـه الگوهـای مختلـف در طراحـی کالبـد مسـاجد نویـن بینش هـای مختلفـی نیـز در مـورد حضـور و یـا عـدم حضـور گنبد در هیبت کالبدی مساجد وجود دارااست.
انگیزه زیبایی گنبد مسجد به کار گیری از تناسب توانا و رسم هندسی ظریف میباشد.آنان به واسطه تناسبات ظریف خویش یکی سازهای متنوع معماری اسلامی میباشند ، مثال قوسی از این قبیل که اعمال گردیده، وابسته به مسجد امام میباشد ایجاد کرد و معماری گنبد و گلدسته ،حیاط ها و سردرها با طاق های بلند در معماری اسلامی به خصوص در تشکیل داد مسجد و اماکن مقدس مذهبی برای مسلمان ها ، کیفیت بالا معماری مو جود خویش تمجید گردیده اند.

در واقعیت منار و گنبد مسجد یک لهجه در بین المللی برای شناسایی مساجد و اماکن مذهبی در دولت ها اسلامی می‌باشند که از بناهای دیگر منزه داده می‌شوند.

مقام آن‌ها در شهرهای قبل تماما مشخص و معلوم بود و چه بسا در طرح های شهری به طور کامل در نظر گرفتن گردیده بود و بنای آن برای هر شخص آشنا و غریب در روز به واسطه رفعت آن و در شب نیز با تور مناره ها و گلدسته ها عیان بود .

قانونی بندی یکی گونه های طرز پک پذیرایی ترحیم مشهد های کاربندی در معماری سنتی کشور‌ایران میباشد که با مقصود تزیین و پوشش بناها جهت تقسیم سطح راز درب، زیرگنبد ، تراس ها و… به اشکالی مانند شمسه ، ترنج پاباریک و هفتی تبدیل می گردند و در فرایند آتی با تزییناتی همانند کاشی هفت رنگ، کاشی معرق و یا این که خشت و… پوشیده می‌شود.

در تمجید خویش کلمه و واژه قانونی می اقتدار اظهار کرد: قانونی کانال ای راس گر میباشد که از تقاطع منظم قوس های مساوی ای که بدور مرکزی دایره ای زمان می نمایند ، پدید میاید. این قوس ها بر روی اساس های متقابل قرار میگیرند و به طریقی دهانه سقف را گردآوری می نمایند. بر روی رئوس آن‌ها عرقچین بی آلایش ای قرار می‌گیرد که به خیال صورت خورشید مانندش آن را« شمسه » میخوانند و در معماری مسجد اسلامی جایگاهی را به خویش تخصیص داده میباشد.

کاربرد قانونی بندی
قانونی در مورد ها گوناگون به عمل آمده میباشد :

گاه تحت قالب مدور یک گنبد بانیم طاق را می پوشاند.

هنگامی در ناحیه جابجایی مبنا به طاق ظواهر میشود و این تبدیل را به راحتی و زیبایی میسر می سازد .

و در مواردی نیز ، هر دو بخش یعنی ناحیه جابجایی و سقف را شامل میشود . در یه خرده موردها این کار انتها خیر صرفا با یک قانونی که با به کار گیری از تعدادی قانونی کنار هم نشسته با بر هم سوار گردیده ایفا می پذیرد.

معماری این بنای تاریخی مشهد مانند پک پذیرایی ترحیم مشهد سایر بناهای معماری ایرانی یک معماری درونگراست.

یک حیاط والا در بخش بیرونی کاروانسرا طراحی شده است که پیرامون آن حجره ها و غرفه های تجاری مکان شغل کسبه بازار هست.

تراس کوچکتر در ضلع شرقی سرای تاریخی عزیزالله اف تاسیس شده است که در حقیقت بخش سری کاروانسرا را تعریف و تمجید کرده است یا به نوعی اندرونی بنا را شکل می دهد و با در کوچکی به گذرگاه هم محلی نحوه پیدا می کند.

در معماری کاروانسرای عزیزالله اف در گذر فرصت تغییرات چندانی شکل نداده می باشد به جز تعدادی الحاق اضافی در بخش داخلی بنا که این الحاقات تغییرات کلی در معماری اصلی کاروانسرا ساخت و ساز نکرده هست.

ظاهرا کاروانسرای عزیزالله اف به‌ مرور فرصت به‌ شدت تخریب گردیده و هیچ گاه نوسازی‌های اصولی بر روی ان اجرا نشده میباشد.
به کارگیری از بام تحت عنوان انبار و اجبار اضافه توشه بر روی ان ، تکرار ایزوگام های گوناگون سبب تخریب بیشتر این نصیب از سازه شد‌ه‌است.
سبک بنا ای سقف در طبقات دوم و سوم که به طور تخت میباشد ولی سقف ها در طبقات نخستین و همکف به صورت طاقی تاسیس شد‌ه‌است طاق‌های ضربی، دهانه‌های بلندمرتبه دارا هستند و هرمورد از این بنا‌ها که زخم ببینند به‌طور حتم روی بنای بنا اثر منفی خواهد گذاشت.
از ان جایی که‌این سرای دیرین هنوز جز بازارها و جای های پررونق دادوستد در مشهد به‌حساب می‌آید و با دقت به وجود قابل مراعات اجناس در‌این بازار جمعیت متعددی در آنجا رفت و آمد می نمایند به جا مانده فرهنگی بر آن شد تا مرمت و اما مقاوم سازی کاروانسرای عزیزالله اف تحت عنوان یک بنای تاریخی و به یاد ماندنی هرچه زودتر شروع گردد.

آجرهای متعدد به فعالیت رفته پک پذیرایی ترحیم مشهد در معماری خوارزمشاهیان و ایلخانی شبیه آجرهای سلجوقی می‌باشند با این تفاوت که آجرکاری های پرکار و طرح های متنوع فقط وابسته به معماری سلجوقی بودند. بعضا از رگ چینی های سلجوقی مانند رگ چین دو رج و گل انداز در زمانه خوارزمشاهی و ایلخانی مشاهده می گردند.

مثال رگ چین دو رج در مسجد جامع فرومد به چشم میخورد. در زمانه معماری خوارزمشاهیان در تاسی از سلجوقیان ، تزیینات آجری منقوش نو ای با به کار گیری تکه های لعایی در میان آن‌ها ساخت و ساز شدند. بر پایه ی تحلیل‌ها ، تقریبا در اواخر قرن هشتم هجری قمری آجرکاری در نما منسوخ و کاشی کاری در تزیین نمای ساختمان متداول گشت.

در اواخر عصر سلجوقی به کارگیری از آجرهای قالبی نقش دار دارای شهرت به «سفالینه های نقش دار» مرسوم شد و در روزگار آینده به صورتی دقیق با نقوش هندسی و یا این که گیاهی اکثر زمان ها در ادغام با کاشی ( با خشت لعاب دار ) رایج شد.

مثال های زیبایی از این‌شیوه در ابنیه ای از معماری خوارزمشاهیان مثلا مسجد مکتب ملک زوزن و مسجد جامع فرومد وجود دارا هستند که با معرق خشت و کاشی در کنار یکدیگر تزیینات بسیار زیبایی را به وجود آورده اند که به صورت انقطاع می اقتدار این سیرتکامل تزیینات

( ادغام خشت با کاشی ) وابسته به زمان ایلخانی را نقطه نقط ی اوج آن دانست.

ایلخانیان وقتی که در آغازین سال های پک پذیرایی ترحیم مشهد قرن هفتم هجری چنگیزخان در مغولستان راز برآورد و در تنازع بقا با قبایل سرگرم بود، در کشور ایران سیر تاریخ دیگرگونه بود. این احوال برای حدود چهاردهه متواتر و تا تأسیس دولت ایلخانان در سال 656 ه.ق ادامه یافت و بعضی از شهرها خیر یک توشه که چند دفعه گزینه حمله و ویرانی قرار گرفتند. یورشهای مغول موجب هلاکت بخش اعظمی از بناها در جمهوری اسلامی ایران می‌شود .

بیشتر بناهایی که در جمهوری اسلامی ایران ارثیه، از این تاریخ به بعد از آن می‌باشند، با به صحنه وارد شدن دولت مردان دانشمند و و فرزانه اهل ایران ( مانند خواجه نصیرالدین طوسی ، فامیل جوینی ، خواجه رشیدالدین ادب الله همدانی )، حرکتی نو برای ادامه حیات محافل علمی و گردآمدن محققان و علم جویان بدور هم آغاز شد و درس و مکتب رده خویش را بازیافت و مسئله برای توسعه و گسترش علم و جابجایی آن به نسلهای آتی مهیا شد.

درباره ی عصر ی ایلخانی تنوع مدرسه ها تاریخی از دید هیبت باعث می گردد تا الگوی استاندارد و ثابتی برای این مجموعه از ساختمان ها خواسته خواهد شد. اکثر زمان ها مدارس کهن این روزگار علامت دهنده ی تمایل ایلخانیان به طرح چهار ایوانی میباشند. خصوصیت های مدرسه های تاریخی این زمان آرم میدهد که‌این مدرسه ها مشابهت هایی نسبی با تبار سلجوقی خویش داشته اند.

در کل می قدرت خصوصیت های معماری مدرسه ها تاریخی بعدازظهر ایلخانی را این سیرتکامل برشمرد

رعایت اصل داخل گرایی در پیاده سازی ساختمان به نحوی که هیچ سیرتکامل رابطه بصری در بین فضاهای داخلی و فرنگی مکتب وجود نداشته باشد
استعمال از حیاط در سازه و تأکید بر آن از حیث ساختاری و نمایی

گلشن پهلوان پور مهریز وابسته تشریفات ترحیم مشهد به زمان زندیه و قاجاریه می‌گردد به جهت جوی‌بار آبی رنگ که از درون آن از عبور می نماید به یک کدام از جاذبه های توریسم خاص بدل گشته میباشد.

تاریخچه گلشن پهلوان پور
گلشن وابسته به اواخر عصر زندیه و قاجار میباشد. این گلشن وابسته به شخصی به اسم «حسن ملارضا» بوده میباشد که پس از وی به دامادش «علی پهلوان» وابستگی گرفت.

گرچه تاسیس بناهای گوناگون این شرکت به زمان های متفاوت مربوط میگردد ولی تاریخ تاسیس اول گروه به اواخر عصر قاجار گشوده میشود و یک کدام از گلشن های زیبای کشور ایران میباشد.

حوزه‌ مزویرآباد مهریز به جهت دسترسی به قنات و وجود آب جاری در حوزه‌ در پیشین یک ناحیه اعیان نشین محسوب می گردیده است. وجود باغهای خوشگل در‌این ناحیه که بیشتر از عصر های قاجار و پهلوی برجای باقیمانده، تا حدود متعددی تغییرات مدل باغسازی را از قاجار به پهلوی نماد میدهد.

بام کاروانسرای مشیرالملک نیز با پک پذیرایی ترحیم مشهد سنگ پهن تراشیده گردیده مفروش گردیده بود که به هنگام بارندگی آب باران توسط ناودان های سنگی که به روش جالبی درنظرگرفته شده بودند به خارج از کاروانسرا هدایت می شد.
در دیوار ضلع غربی کاروانسرا درب ورودی بسیار بزرگی از متاع چوب جای‌دارد که راه و روش ورودی اساسی به ایوان کاروانسرا بوده میباشد.
در همین ضلع طبقه دوم کاروانسرای مشیرالملک وجود دارااست که به شاهنشین پر اسم و رسم میباشد.
در جلوی فرمانروا نشین یک ایوان نسبتاً گسترده رو به بیرون وجود دارااست.
در دو طرف این فرمانروا نشین روش پله هایی وجود داراست که پشت بام کاروانسرای مشیرالملک را به محوطه دیگری که اندرون کاروانسرا و اختصاصی زنان و خردسالان بوده میباشد وصل می شود.
این سازه مثل بقیه کاروانسراهای دیگر دارنده 4 ساختمان بلند مرتفع میباشد که ساختمان بلند ها 12/91 متر طول دارا هستند.
مساحت آحاد سازه 9111 متر مربع با تحت بنایی نزدیک به 4211 متر مربع است.
کاروانسرای مشیرالملک جمعاًً دارنده 69 باب اتاق و حجره بوده که به جهت تغییر تحول کاربری آن در زمان های آینده تعداد اتاقها معدود یا این که زیاد گردیده اند.
عمده مصالح تشکیل دهنده این کاروانسرا سنگ، گچ و ساروج میباشد.
در کف آن از تخته سنگهای تبارک تراشیده گردیده، مستعمل میباشد.
گچ: از گچ برای زیباسازی درنمای باطن وبیرون به کار گیری می گردیده‌است.

گل آهک: ازآن تحت عنوان ملات برای پی سازی دیوارچینی واسکلت سازه مصرف شده میباشد.

شیشه رنگی: این عنصر که تولیدمحلی بوده 3تا4میلیمتر دردربها وپنجره هاکاربرد داشته میباشد.

سنگ: سنگ های شکسته که بوم آوردبوده وازکوه کیسگان بدست می آمد به‌دنبال سازی ،دردیوارچینی (دیوارباربرودیوارپارتیشن) به شغل رفته میباشد.

مساحت بازار کاشان نزدیک به 2600 مترمربع میباشد.
پیاده سازی هنرمندانه جداره ها پک پذیرایی ترحیم مشهد کف و سقف در بازار کاشان میباشد به نحوی که شیوه قرارگیری حجره ها، تزئینات، دریچه ها و بازشوها، بدنه سازی و نوع مصالح در بدنه ها، کف و سقف بازار کاشان به شکلی هنرمندانه شم جنبش را در بیننده القا می نماید.
ساخت‌و‌ساز شم جنبش در بازار کاشان بوسیله نکات معمارانه مو جود در جداره، کف و سقف بازار از مهمترین عناصری می‌باشند که در بازار کاشان وجود داراست. و افزون بر آن قابلیت تکان بشر، خودرو و حیوان در بازار و ساخت‌و‌ساز شم پویایی و جنبش در‌این بازار میباشد.
نور و روشنایی در معماری بازار کاشان
حضور فعال نوروروشنایی در بازار کاشان که معمار به نحوی استادانه آن را در دور و بر به عمل گرفته میباشد. فروغ و روشنایی به طور بی واسطه و غیرمستقیم فضاها را دربرمیگیرد، فضاهای گشوده منبع روشنایی بدون واسطه میباشند و فضاهای پیرامون به برکت این منبع از روشنایی بی واسطه برخوردار می گردند.

فضای کاروان سراها، مکتب و شمار دیگری از فضاها به واسطه داشتن تراس از نور و روشنایی اشباعی برخوردارند و فضای راسته بازار و تیمچه ها نوری موضعی دارااست. در راسته بازار کاشان فروغ موضعی متناسب با معیار جلب دقت و تعقل مایحتاج خویش را عرضه میکند در مقابل هر حجره دریچه ای فروغ و روشنایی را به زیر می ریزد و عابر در هر یک سری گام جایی را پر‌نور خیس می بیند.

این نور و روشنایی به امداد طول بیشتر اطراف و تقسیمات طاق ها و چاله حجره ها میاید و دقت مشتری را به حجره ها جلب می نماید. این ریتم نوروفروغ و سایه عاملی برای جنبش در بازار می گردد.

ضمن این مغایرت نور و روشنایی در فضای نصفه بدون‌نور بازار و منبع اشباع نوروفروغ در دور و اطراف شخص را به تکان وا میدارد و بر متعدد بودن فضاها اشاره می نماید . دیده آدم برای بدون نور و پر‌نور تهیه گردیده تا فقطً نوروفروغ پر‌نور روز، تنوع نورپردازی، حضور فروغ و روشنایی و سایه بر چگونگی فضای بازار افزوده و ناظر را به تامل وا دارااست.

مسجد حکیم اصفهان یکی‌از شاهکارهای پک پذیرایی ترحیم مشهد معماری مسجد در جمهوری اسلامی ایران زمان صفوی میباشد، که به نحوه چهار ایوانی با آجرکاریهای بسیار متنوع سازه گردیده و دربردارنده کتیبه های خط بنایی متنوعی میباشد. معماری، آجرکاری، کاشی کاری، گره کشی و مخصوصا خط بنایی مسجد حکیم را می اقتدار در زمره شغل های عالی عصر صفویه و سپس دانست.

مسجد حکیم از مساجد اواخر زمان صفوی در ناحیه سابق پدر الدشت اصفهان است و بانی آن حکیم محمد داوود ملقب به تقربخان، پزشک معالج پادشاه عباس دوم و فرمانروا صفی بوده میباشد و به‌این سبب ساز، مسجد به حکیم آوازه یافته میباشد. مسجد حکیم اصفهان در محله دیرین جورجیر، در محل مسجدی از قرن چهارم مشهور به مسجد جوءجوء یا این که جورجیر، که صاحببن عباد آن را سازه کرده بود، ساخته شد و مسجد جورجیر نیز نامیده گردیده است.

براساس کتیبه های مسجد، از معماران این سازه محمدعلیبن معلم علی بیک بنّا اصفهانی، از کاشی کاران آن میرزامحمد کاشی پز، و کتیبه نگار آن خوشنویس اسم آور عهدوپیمان صفوی، محمدرضا امامی، بوده اند. اسم خوشنویس دیگری به اسم محمدباقر شیرازی نیز در یک کدام از کتیبه ها مشاهده میشود.

بنای مسجد حکیم دارنده سردر شمالی، سردر شرقی، سردر غربی، صحن تبارک، شبستان ذیل گنبد، شبستان جنوب شرقی، شبستان جنوب غربی، شبستان زمستانی درست شده میباشد.
مسجد حکیم با نقشهای نامنتظم، نزدیک به هشت هزار مترمربع حجم دارااست.
این سازه که مانند اکثری از بناهای زمان صفویه از خشت ایجاد شده است.
مسجد حکیم از نوع مساجد چهار ایوانی میباشد و سه ورودی مهم داراست.

داخلی ترین نصیب آرامگاه فردوسی پک پذیرایی ترحیم مشهد سنگ قبر به عمل رفته درین سازه از محصول مرمر است و بعدها آن ۱ × ۱ مترمربع و طول آن ۰.۵ متر میباشد.
بر روی این سنگ قبر مرمرین تاریخ ولادت، تاریخ وفات و تاریخ ایجاد کرد سازه ( ۱۳۱۳ شمسی) حجاری شد‌ه‌است.
این سنگ قبر بر روی یک مرتبه قرار داده گردیده است که آن هم از فرآورده مرمر میباشد.
دومی نصیب بنای آرامگاه فردوسی ، در طبقه نخستین تالاری میباشد که ۴ ردیف گران قدر در ۴ کناره آن درنظرگرفته شده اند. مصالح مصرف شده برای ایجاد کرد این سالن سنگ مرمر میباشد. باطن سالن با به کارگیری از کاشی کاری زیبایی مزین گشته میباشد
در کناره های این سالن، چهار ردیف با گچ بری های بسیار زیبایی قراردارد.
ردیف های درنظرگرفته شده در ۴ بخش سالن نیز در سقف متصل به گچ بری های زیبایی می‌باشند.
در بخش جنوبی این سالن، مجسمه فردی بالدار وجود دارااست که خصوصیت های پاسارگاد را برای ما تداعی می نماید.
همینطور، بر روی دیوارهای نصیب جنوبی و شرقی سالن نقش هایی به طور کنده کاری وجود دارا هستند که قصه های شاهنامه را ماجرا می نمایند.
این روایت ها در ضلع شرقی سالن، با خوشنویسی حسن زرین به طور نوشته در آمده اند. همینطور،‌ در بخش جنوبی، کتیبه ای با بعد ها ۱ × ۱.۵ متر مربع وجود داراست. روی این کتیبه، قصیده ای بلند از علامه جلال الدین نقش بسته میباشد.
افزون بر آن، قسمتی از سقف این سالن به طور پله پله و با سنگ مرمر سازه گردیده است. روی این نصیب، اتاق کوچکی دیده می شود که اشعاری از فردوسی در اضلاع آن حک گردیده اند.
در میانه سالن آرامگاه فردوسی ، سکوی دیگری به اضلاع سه متر و طول ۳۰ سانتیمتر وجود دارااست که بر روی آن سنگ قبر فردوسی جای دارد، سنگی یکدست به ارتفاع یک و نیم متر و پهنا ۸۰ سانتیمتر که ولی به عبارتی سنگی میباشد که در سال ۱۳۱۳ ش . بر روی مدفن حکیم توس نهاده گردیده بود
بخش سوم این سازه، نیز از پله پله تشکیل‌شده میباشد که اشعار فردوسی بر روی آن کنده کاری گردیده‌است
این سازه دسته ای متشکل از آرامگاه، کتابخانه و موزه میباشد.
درب ورودی آرامگاه فردوسی در بخش جنوبی جای دارد. در روبروی درب ورودی، استخری با بعد ها ۳۰ × ۱۰ متر مربع ایجاد شده است
آرامگاه فردوسی بسیار مشابه آرامگاه کورش در پاسارگارد است.
به طور کلی مصالح مصرف شده در آرامگاه فردوسی سنگ و کاشی میباشد.
در قبلی در نصیب شمال غربی آرامگاه فردوسی، چایخانه ای قرار داشت. در‌این محل، عموم بعداز نوشیدن دمنوش به استراحت می پرداختند. این چایخانه در سال ۱۳۲۰ شمسی مبدل به موزه شد.