???? ???? ???????

لازم میباشد بدانید که اجازه ورود به غیرمسلمانان از این ورودی داده نمی شود. در حقیقت در راستای نگه داشتن حرمت مسجد، اشخاصی که به قصد عبادت نیامده‌اند، بایستی از ورودی سمت راست میدان اسب دوانی وارد شوند. از این دروازه زنجیرهایی نمادین آویزان گردیده‌است تا کلیه، حتی سلطان سوار بر اسب، هنگام ورود تعظیم کنند. داخل شدن از این ورودی، بهترین طرز برای دیدن مسجد آبی میباشد. دقت نمایید که برای ورود به مسجد مسلما می بایست درون صف‌هایی بایستید. به علاوه مسجد پادشاه احمد سه ورودی دیگر پک پذیرایی ترحیم مشهد در بخش شمال شرقی دارد که در واقع ورودی مربوط به مدرسه، حرم فرمانروا احمد و دانش کده دارالفنون هستند. البته بعد از وقوع آتش سوزی در دانشکده دارالفنون و تخریب این بنا، ورودی سوم مسجد به یک باغ زیبا طرز پیدا می‌کند.

ورودی های مسجد آبی رنگ استانبول

ایوان مسجد او‌لین بخشی است که پس از عبور از ورودی اصلی مسجد آبی‌رنگ با آن روبرو خواهید شد. هنگامی که وارد حیاط کبیر مسجد میشوید در دو سوی ایوان وضوخانه‌هایی جهت رفاه درحال حاضر نمازگزاران وجود دارد، ولی در اطراف ایوان رواق‌هایی هم شکل با گنبدهای خوشگل و 26 ستون درست شده که به هم می‌رسند و در آنان شیرهای آبی‌رنگ جهت وضو به دست آوردن تعبیه شده می باشد. در گوشه‌ای از حیاط هم مرکزی جهت ارائه اطلاعاتی پیرامون این مسجد خوشگل و دین مبین اسلام وجود دارااست که گردشگران در صورت تمایل می‌توانند از آن فایده ببرند. جالب‌ترین بخش حیاط یک آبخوری شش ضلعی و مسقف می‌باشد که دقیقا در اواسط حیاط قرار گرفته هست. این آبخوری شش ستون مرمرین و خوشگل داراست و یک گنبد بی آلایش و کوچک روی آن قرار گرفته می‌باشد. ولی این آبخوری در گذشته یک سقف گنبدی زیبا با طاقی حکاکی شده داشت ولی امروزه اثری از آن دیده نمی‌شود.

شناخت پدیده‌های اجتماعی از جمله جرم مستلزم نگرشی همگی جانبه درباره‌ی عوامل تأثیرگذار و کارداران در دست گرفتن کننده آن می‌باشد. یکی از عواملی که می‌تواند در پیشگیری از جرم سهم بسزایی اعمال نماید مذهب و توجه به نشانگرهای آن مثلا مسجد می‌باشد که به عنوان یک نهاد عبادی مهم پک پذیرایی ترحیم مشهد خلال ارتقای خود کنترلی و یکپارچگی شخصیت افراد جامعه موجب سلامت کم عقل افراد جامعه و به تبع آن کاهش جرم‌های اجتماعی میشود. تاریخ انسان و سندها و مدارک تاریخی مملو و گویای پیدایش پدیده مجرمانه از بدو خلقت بشر در عالم هستی است. پدیده‌های مجرمانه قدمتی به اندازه تاریخ انسان دارا‌هستند. دولت‌ها و حکومت‌ها همواره به خواسته مهار و کاهش ارتکاب جرم و سرپیچی در جوامع خود با احوال ضوابط مقتضی بر حسب زمان و مکان خود و استعمال نیروهای قهریه و بازدارنده و صرف هزینه‌های سنگین همت‌های بسیاری نموده‌اند.

کاهش و یا مهار جرائم و تخلفات در جامعه باعث افزایش امنیت و تندرست اجتماعی در جامعه ها میگردد. اقدامات بازدارنده فقط راهکار مهم در دست گرفتن جرائم و تخلفات در جامعه ها نمی‌باشد، بلکه اقدامات پیشگیرانه به عنوان مؤثرترین و معدود هزینه‌ترین روشهای ارتقای تندرست اجتماعی دارای اثربخشی خاص هستند. مساجد از بدو پدید آمدنشان در صدر اسلام جایگاه و نقش ویژه‌ای در مقوله سلامت اجتماعی در جامعه دارا بوده‌اند. دقت دین اسلام به روزه داری، انفاق، فرمان به مشهور، نهی از منکر، پرهیزگاری، تفحص و در اختیار گرفتن و … به عنوان مثال مصادیق تأکید شرع مقدس به تندرست اجتماعی در جامعه هست. در مورد پیشگیری نقش آموزه‌های دینی مساجد به عنوان یکی‌از مرکزها توجه و راهبردهای اساسی درباره‌ی کاهش و مهار جرائم و تخلفات کل مردم جامعه می‌باید گزینه توجه دورازشوخی قرار گیرد. اعتقادات مذهبی به صورت کلی جامعه علاوه بر بازدارندگی آن‌ها از ارتکاب جرائم و تخلفات به عنوان عاملی اساسی در تحقق امر سلامت اجتماعی نقش مهم دارا‌هستند.

عبدالمجید عثمانی پس از بسط و تعمیرات مسجد ، اشیا قیمتی اکثری را وقف مسجد نمود . شایسته ترین قندیل های کشیده گردیده در زنجیرهای نقره ای ، شمعدان های زرین ، پرده های زربافت ، فرش های خوش بافت را که به گفته بتنونی به طور کاملً «بانواع السجاد العجمی الثمین » جهت مسجد ارسال داشت و ...

این بسط توأم با تعمیر و عمران اصلی از سال 1265 قمری تا سال 1277 قمری به درازا پک پذیرایی ترحیم مشهد کشید و همه اثرها آن به استثنای عهد گسترش شامی مسجد که در توسعه و گسترش سعودی ها تغیر صورت یافت ، تا کنون موجود و از عبدالمجید عثمانی بجای باقی مانده است .

بعد ها در سال 1336 قمری ، فخری پاشا قائد اعظم رخنه‌ در واپسین سال های حیات خلافت عثمانی که در طول جنگ جهانی اول تحت عنوان حافظ شهر مدینه منصوب گردیده بود ، محراب های سلیمانی و نبوی و چاه موجود در صحن مسجدالنبی (صلی الله علیه وآله و سلم) را تعمیر کرد و با این واپسین تعمیرات ، محل کار اسناد حیات عثمانی ها نیز در حجاز بسته شد .

گسترش سعودی ها: 5شوال 1370 قمری هیاتی از طرف ملک عبدالعزیز گزینش گردیده، به خریداری منزل ها و دکان های مو جود در جهات شرقی و غربی خاصه سمت شمالی یا این که شامی حد پایانی پیشرفت مسجد در طی عبدالمجید عثمانی اقدام ورزیدند. روحانی محمد با تقوا قزاز تحت عنوان مدیرعامل و روضه خوان محمد بن لادن به سمت نماینده اختصاصی ملک، استیناف عالیه را بر اداره توسعه حرم اعمال می کردند .

در ربیع الاول سال 1372 قمری بعداز تخریب منزل ها و مسطح کردن زمین ما یحتاج جهت بسط مسجد و تاسیس خیابان ها و میدان های محیط مسجد که حدود 22955 مترمربع بود، او‌لین سنگ بنای ساختمان توسعه مسجد به وسیله ملک سعود ولیعهد سعودی گذارده شد .

مسجد سهله

مسجد سهله یكى از مطرح ترین مساجد اسلامى است كه در قرن اوّل هجرى در «كوفه» بنا گذارده شده و هم اكنون نیز این مسجد برپاست. این مسجد داراى قداست و رده والایى دربین بسیارى از مسلمانها بوده و نام آن با نام مبارك امام مهدى ( علیه السلام ) گره خورده میباشد.

مسجد سهله یكى از اصلی ترین مساجد اسلامى هست كه در قرن اوّل هجرى در «كوفه» بنا گذاشته شده پک پذیرایی ترحیم مشهد و هم اكنون نیز این مسجد برپاست. این مسجد داراى قداست و رده والایى در بین بسیارى از مسلمانها بوده و نام آن با نام مبارك امام مهدى ( علیه السلام ) گره خورده میباشد.

در احادیث معصومان ( علیه السلام ) تأكید شده است كه این مسجد منزلگاه و بیت المال امام مهدى ( علیه السلام ) می باشد. خلال این بسیارى از مؤمنان تأكید می كنند كه امام ( علیه السلام ) بارهادر این مسجد مشاهده شده و جایگاه امام درین مسجد، موقتی یكى از زیارتگاه‏ هاى مشتاقان و محبّان اهل بیت ( علیه السلام ) میباشد. عامل اهمّیت این مسجد این هست كه در كمتر كتاب زیارتى می بینیم كه فصلى درباره‌ی فضایل و اجرا و واجبات مربوط به این مسجد نیامده باشد.

نامهاى این مسجد

مسجد بنى ظفر؛ 1 مسجد سهله؛ 2 مسجد القرى؛ 3 مسجد یرى؛ 4 مسجد بنى عبدالقیس؛ مسجد سهیل.

فضای مسجد سهله به طور همزمان با شب نیمه شعبان عطرآگین شد

پیامبران ( علیه السلام ) و مسجد سهله‏

درباره ی فضایل این مسجد، روایات زیادى نقل گردیده‌است. به عنوان مثال:

الف- آیا میدانید كه اینجا محلّ ریسندگى حضرت عیسى ( علیه السلام ) بوده و از اینجا به اسمان عروج كرده و رده او در آن دارای اسم و رسم می باشد؟؛

براین اساس کل مجموع مساحت پیشرفته، حدود 1216 مترمربع بوده میباشد. و این مساحت مبتنی بر ذرع ید با آنچه را که مهندسان با متراژ بنای فعلی جهت گزینش حدود مسجد در طول خلیفه دوم ارائه داده اند، یعنی 1100 مترمربع چندان اختلافی ندارد و می اقتدار آن مستندات تاریخی را مقرون به درستی داشت .

بعد از انجام بسط ذکر شده، در قرارگرفتن درب های والا مسجد ، تغییراتی نتایج شد باستثنای ابواب سابق : عاتکه ، پک پذیرایی ترحیم مشهد جبرئیل ، شامی دو درب دیگر به آن افزوده شد و مسجد دارنده شش درب به گستردن ذیل شوید :

باب مروان در دیوار غربی، که به باب السلام معروف میباشد. مجدداً محاذی به عبارتی جهتی که پیش از اینً بوده، جلوتر کشیده شد .

باب عاتکه در دیوار شرقی که به باب الرحمه موسوم میباشد .

باب جبرئیل در دیوار شرقی مسجد ، همچنان باقی ماند . چون در آن سمت ، توسعه یا این که تغییراتی شکل نپذیرفت .

باب النساء درمنتهای شمالی دیوار شرقی مسجد سازه شوید، که به اختلاف آن را از ساخته های خلیفه دوم گفته اند .

دو درب در دیوار شمالی یا این که جهت شامی مسجدالنبی (صلی الله علیه و آله و سلم) .

پیشرفت خلیفه سوم : افزایش روزافزون جمعیت مسلمانان درشهر مدینه و مسافرت قبائل مسلمان به سوی مدینه، از موجباتی بودند که توسعه مسجد را ضروری کرده بود. بنای مسجد در حین خلیفه سوم فرسوده و دیوارها و ردیف های آن رو به پوسیدگی گذاشته بود. در سال24 هجری قمری که خلیفه سوم به خلافت رسید، عموم مدینه پیرامون انباشته شدن جمعیت و مقداری مکان در مسجدالنبی (صلی الله علیه و آله و سلم) خاصه در جماعت آدینه با او به گفت‌و‌گو پرداختند و خواهان توسعه و گسترش مسجد شدند.

«مسجد سهله» که بسیار مشهور است، بعد از ظهور امام بعد از ظهر(عج) محلّ زندگی او و خانواده شان و نیز محلّ گردآوری مال عموم و تقسیم غنائم بین مسلمان ها خواهد بود، در ورودی شهر «کوفه» جای‌دارد. کوفه پس از دورة فتوحات اسلامی، در همین مکانی بود که به شهر تبدیل شد. این شهر پک پذیرایی ترحیم مشهد در فاصلة ده کیلومتری از «نجف اشرف» و صد و پنجاه کیلومتری «بغداد» واقع گردیده است.

«مسجد سهله» که بسیار دارای اسم و رسم میباشد، پس از ظهور امام بعد از ظهر(عج) محلّ زندگی او و خانواده شان و نیز محلّ گردآوری بیت المال و تقسیم غنائم فی مابین مسلمانان خواهد بود، در ورودی شهر «کوفه» جای‌دارد. کوفه بعداز دورة فتوحات اسلامی، در همین مکانی بود که به شهر تبدیل شد. این شهر در فاصلة ده کیلومتری از «نجف اشرف» و صد و پنجاه کیلومتری «بغداد» واقع شده است.

مسجد سهله، بعداز «مسجد کوفه» ساخته شد و یک کدام از گرانقدر ترین مساجدی است که در قرن اوّل هجری قمری در کوفه تجدید بنا شد. این مسجد از سمت شمال غربی مسجد جامع که در فاصلة دو کیلومتری آن قراردارد، قابل مشاهده هست. مسجد سهله آغاز در زمینی بایر و غیر مسکونی ساخته شد.

از مسجد سهله با نام های دیگری نیز خیال و خاطر شد‌ه‌است: «مسجد قُرا»، «مسجد بِرِّی»، «مسجد سُهَیل»، «مسجد مخلوق قُبَیس» و «مسجد بَنِی ظَفَر»؛ ولی «سَهله» مشهورتر از بقیة نام هاست.

نام گذاری به «قُرا» به باعث وجود روایتی از امیرمؤمنان، علی(ع) است که فرمود:

«در شهر کوفه، چهار مکان مقدّس وجود داراست که هر کدام، دارای مسجدی است.» از حضرت نام آنان را پرسیدند؛ فرمود: «یکی از آنها مسجد سهله می‌باشد. مسجد سهله محل اُتراق خضر نبی(ع) میباشد و هیچ اندوهگینی به این مسجد وارد نمی شود؛ مگر اینکه خداوند اندوه او را می زداید و ما اهل بیت، مسجد سهله را به نام مسجد قُرا خیال می کنیم.»

به طور همزمان با این توسعه یک پارکینگ دو طبقه به مساحت 390000 مترمربع و به گنجایش 4200 اتومبیل تشکیل شده که در آن پله های ساده، پله های متحرک ، بالا بر برای سالمندان و نیز بالابر اختصاصی جانبازان نصب شد‌ه‌است. همینطور اتاق هایی برای برق، مرکزها تعمیراتی، دفترها کار ، کانال های آب و فاضلاب پک پذیرایی ترحیم مشهد ، سیستم ایمنی اتومات حریق آدرس که در حین حریق سوزی به صورت خود کار شروع به فعالیت کرده و دیواره ای از آب بین مناطق حریق گرفته و سایر بخش ها به طور حائل ساخت می کند نیز وجود دارد.

در میان محوطه پارکینگ ساختمان هایی در 4 طبقه برای خدمت های بهداشتی تاسیس گردیده که در آن حدود 6000 محل وضو و 2000 دستشویی شغل نهاده گردیده است.

همینطور تحت عنوان یک شغل احتیاطی برای پناه برق مایحتاج مسجد و واحدهای احداثی دیگر چهار منبع متفاوت در لحاظ گرفته گردیده که دوتای آن از کمپانی برق مدینه منوره و منبع سوم متشکل از شش دینام مولد بسیار تبارک میباشد و چهار‌مین منبع از تعداد متعددی باتری که در داخل مسجد النبی فعالیت نهاده شد‌ه‌است تشکیل می‌شود. چنانچه یکی منابع برق شهر جداگانه گردد برق مسجد به صورت اتومات از منبع دوم مدد می گردد و در حالتی که هر دو منبع شهری از فعالیت بیافتند که‌این پدیده فوق العاده کم است، منبع سوم به صورت خودکار به شغل خواهد زمین‌خورد و در صورتی‌که کلیه منابع از فعالیت افتادند که‌این وضعیت مشابه به محال می‌باشد برق مسجد و مرکزها ضروری از روش چهار‌مین منبع هواخواهی گردد.

در دو صحن پیشین مسجد نیز، چترهای خودکاری گذارده گردیده که برای دوری از آفتاب و باران گشوده و بسته می‌شوند.

محمد بن محمد بن هاشم حسینی رضوی قمی، به تقاضای مولی محمد باتقوا قمی، به سال1176هجری، در باره‏ی فضیلت‏شهر قم و تاریخچه‏ی تاسیس مسجد مقدس جمکران، کتاب قیمت‏مندی تایپ کردن و آن را« خلاصة البلدان» نام گذارده است .

روحانی آقا تبارک تهرانی، این کتاب را مشاهده کرده و گزارش آن را در« الذریعه» پک پذیرایی ترحیم مشهد آورده میباشد [14]

مرحوم کاتوزیان، این کتاب را در اختیار داشته، فرازهایی از این کتاب را در کتاب «انوار المشعشعین »آورده می باشد .

وی، درین رابطه، حدیثی از امیر مؤمنان علیه السلام آورده، که فرازهایی از آن را در این جا می‏آوریم و علاقه‏مندان به گستردن بیش‏تر را به کتاب انوار المشعشعین رهنمون می‏شویم . او می‏گوید :

در کتاب خلاصة البدان از کتاب مونس الحزین – از تصنیفات شیخ صدوق – با سند صحیح و معتبر، از امیر مؤمنان علیه السلام ماجرا کرده که خطاب به حذیفه فرمود: «ای پسر یمانی! در اول ظهور، خروج نماید قائم آل محمد علیه السلام از شهری که آن را قم گویند )[15] و مردم را دعوت به حق می‏کند، همه‏ی خلائق از شرق و غرب، به آن شهر روی آورند و اسلام، تازه شود …

ای پسر یمانی! این زمین، مقدس می باشد، از تمامی‏ی لوث‏ها، پاک میباشد …

عمارت آن، هفت فرسنگ در هشت فرسنگ باشد . رایت وی بر این کوه سفید بزنند، به نزد دهی قدیمی، که در جنب مسجد است، و قصری دیرین – که قصر مجوس می‌باشد – و آن را «جمکران‏» خوانند . از ذیل یک مناره‏ی آن مسجد بیرون آید، نزدیک آن جا که آتش‏خانه‏ی گبران بوده … [16]

از این حدیث‏شریف، استعمال می‏خواهد شد به گونه ای که مسجد سهله در حین ظهور حضرت بقیة‏الله، ارواحنا فداه، پایگاه آن حضرت خواهد بود، مسجد مقدس جمکران نیز در بعد از ظهر ظهور، رده خاصی دارد و پایگاه دیگری برای آن حضرت است .

این کلیسا در نصیب داخلی خویش بسیار گرانقدر است و وضعیت پیچیده‌ای دارااست. تالار اصلی آن یک گنبد مرکزی با شعاع ۲۴/۳۱ متر و طول در حدود هفت متر دارااست. این گنبد از یک سری سقف پشت سرهم و همینطور 40 پنجره کمانی ساخته شده میباشد. این پنجره ها وسعت متعددی از نوروروشنایی را وارد فضای تالار پک پذیرایی ترحیم مشهد می‌نماید.

در طی قرن‌هایی که از قدمت این بنا می‌گذرد، گنبد تالار اصلی را بارها ترمیم و تجدید بنا کرده‌اند. اکنون گنبد موقعیت دایره وار خویش را از دست داده و بیشتر مشابه به بیضی می‌باشد. تمامی مقاطع داخلی با سنگ مرمر سبز و سپید و یا این که سنگ آذرین بنفش و یا این که موزاییک های طلایی رنگ فرش شده است. ردیف‌هایی که در فضای داخلی وجود دارااست نیز روکش‌هایی از همین مال دارا‌هستند و بدین ترتیب فضاهای داخلی درخشندگی دیده گیری را ارائه می دهند.

به صورت کلی بخش‌های مسجد ایا صوفیه به تفصیل پایین میباشد:

گنبد

کوزه مرمر

حیاط غربی و مدخل

سرسرای بالا

لژ اختصاصی ملکه

درب مرمر

مختصری از معماری مسجد ایا صوفیه

مختصری درباره تزئینات جانور در ایا صوفیه

تزئیات داخلی ایا صوفیه یکی از مهمترین قسمت‌های آن را تشکیل می‌دهد، در طول جاستینیان این تزئینات پیاده سازی با تخته سنگ‌های مرمر روی دیوارها و موزائیک را دربرگیرنده می شد. دو فرشته، جبرییل (Gabrial) و میکاییل (Michael) بر روی پشت و بغل سکوی خطابه کلیسا و شماری دکور تلویحی بخشی از تزئینات به مکان باقی‌مانده از آن دوران می‌باشد.

همینطور شماری موزائیک‌های دکوری در این بنا وجود داشته میباشد که در طول جنگ‌های ضد مذهبی از بین رفته‌اند و موزائیک‌های که اینک وجود دارند مرتبط با پس از این مبارزه‌ها می باشند. موزائیک‌های تزئینی، ثروت‌ها، عتیقه‌های مذهبی، تصویرهای نگارگری گردیده و... به مورو زمان در زمان همگی سال‌ها و قرن‌های تراس ایا صوفیه به این شرکت اضافه شدند.

حسن بن مثله می‏گوید: «در دل خویش گفتم که تو این جا را یک زمین ساده خیال می‏کنی، این جا مسجد حضرت صاحب و مالک الزمان علیه السلام است .

پس آن حضرت به اینجانب اشاره کردند که برو !

زیرا مقداری راه پیمودم، توشه دیگر مرا صدا کردند و فرمودند: «در گله‏ی جعفر کاشانی – چوپان – بزی میباشد، می بایست آن بز را بخری . در حالتی‌که عموم پولش را دادند، با پول آنها خریداری کن، وگرنه پولش را خودت پرداخت کن . فردا شب آن بز را بیاور و درین موضع ذبح کن . آن گاه روز چهارشنبه [9] هجدهم ماه میمون پک پذیرایی ترحیم مشهد رمضان، گوشت آن بز را بر بیماران و اشخاصی که مرض صعب‏العلاج دارا هستند، انفاق کن که حق گرانقدر همگی را شفا دهد

آن بز، ابلق می باشد . موهای بسیار دارد . هفت نماد سپید و سیاه، هر یک کدام از به اندازه‏ی یک درهم، در دو طرف آن میباشد که سه نماد دریک سمت و چهار نماد در طرف دیگر آن می‌باشد .

بعد از آن به شیوه افتادم . یک توشه دیگر منرا فرا خواند و فرمود: «هفت روز یا این که هفتاد روز درین محل اقامت کن‏ [10]

حسن بن مثله می‏گوید: « اینجانب، به منزل رفتم و کلیه‏ی شب را در درنگ بودم تا صبح طلوع کرد . نماز صبح خواندم و به نزد علی منذر رفتم و آن ماجرا را با وی میان نهادم .

همراه علی منذر، به رده دیشب رفتیم . پس وی اذعان کرد: «به معبود عهدوپیمان که آرم و علامتی که امام علیه السلام فرموده بود، این جا نهاده میباشد و آن، این که حدود مسجد، با میخ‏ها و زنجیرها معلوم شده است » .

آن‌گاه به نزد سید ابوالحسن الرضا رفتیم . زیرا به سرای او رسیدیم، غلامان و خادمان وی گفتند :

« شما از جمکران می باشید؟» . گفتیم: «بله .» . پس گفتند: «از نخستین صبح زود، سید ابوالحسن درانتظار شما است . »