???? ???? ???????

برای مثال اتفاق ها دیگری که میتوان در زمینه ی مسجد کوفه ذکر کرد، در باب پک پذیرایی ترحیم مشهد با نهضت حسینی میباشد، و آن تکان مسلم بن عقیل (ع) می باشد که به شهادت وی انجامید و مسجد کوفه پایگاهی بود استارت جنبش انقلابی وی درین شهر. مسجد کوفه نهضت زید بن علی (ع) را نیز با تلخی زیاد تاریخ سیاسی خود، بر دوش می‌کشد.

٣- مسجد فستط (سال ۲۱ ه.ق) این مسجد که به امر عمرو بن عاص در رجوع از اسکندر به ساخته شده به اسم مسجد عمرو نیز خوانده گردیده‌است. حجم ساختمان آن ۲۹۱۷ / ۵ متر بوده میباشد. آغاز فارغ از تراس با دیوارهایی از آجر نپخته درست شده و نماز آدینه در میدان اهل یک محل آن برگزار می گردیده میباشد، اما بعدا ای مردان به طور حیاط مرکزی در وسط مسجد قرار می‌گیرد.

مساجد عربی کشور‌ایران

منظور از این تیتر، شناساندن آن تیم از مساجدی هست که طرز ایجاد کرد مساجد مسلمان‌ها عرب را سازه کرده اند. این سوژه مرتبط با آن بخش از مقالاتی می‌شود که استادان معظم این رشته به عنوان شبين خراسانی در معماری اهل ایران از آن اسم می‌برند و معتقدند که اولین و مهم‌ترین اثر ها مرتبط با این شیوه با خصوصیاتی که در زیر خواهد آمد، اولیه توشه در خطه خراسان نضج گرفته میباشد، و منظور از خطه خراسان کلیه نواحی مشرق جمهوری اسلامی ایران یعنی مملکت ترکمنستان ، افغانستان، و …. را مشمول می شده است.

موردها پایین از مختصات این شیوه میباشد:

آسانی و بی پیرایگی و دوری از هرگونه تزیین و زینت دنیوی و مادی.

دوری از طول در سازه.

به کار گیری از مصالح بوم آورد، یعنی مصالح منحصر به فرد خویش حوزه‌.

معماران اهل ایران در اوایل از معماری اسلامی اعراب پیروی می کرده اند و در ساختن مسجد یک محوطه ای را با دیوار خشتی محدود کرده و سایبانی بر روی این محصوره به وسیله چوب و حصیر می ساختند. با کامل شدن این طرح سقف مسطح حصیری باحمال های چوبی بر روی ردیف های سنگی یا این که آجری و خشتی ساخته شده است.

مسجد شیخ زاید ابوظبی یکی جای هایی میباشد که بایستی پک پذیرایی ترحیم مشهد فارغ از معطلی برای بازدیدش مبادرت فرمائید؛ ساختمانی با شکوه و زیبایی منحصربه‌فرد که مثال اش را در هیچ نقطه دیگری از کره زمین پیدا نخواهید کرد. روحانی زاید، خصوصیت های بسیاری دارااست که آن را به مکانی متمایز از سایر جاذبه های پر اسم و رسم عالم بدل می نماید و با یقین نخستین ادله، محبوبیتش پک پذیرایی ترحیم مشهد در میان گردشگران و تعیین تحت عنوان سومی دیدنی رفیعتر فقیه در سال 2018 میباشد.

زمانی که مسجد روحانی زاید را از رو به رو نگاه می کنید، قبل از هر چیز سه گنبد پیازی بلندمرتبه و دو مناره را در اطرافش خواهید روئت کرد که همه از مرمر تشکیل‌شده اند. البته خطا نکنید، در صورتی قدری جلوتر بروید، خواهید دید که این شرکت 12 هکتاری، به صحن و سرای وسیعی مجهز می باشد که از محیط با 82 گنبد خرد و والا تسلط شده است. از بین صحن منقوش به گل های تبارک زنبق و لاله بگذرید تا روی دیگر زیبایی مسجد روحانی زاید را کشف کنید. هنگامی که پا به شبستان این مسجد خاص بگذارید، به کل تک تک ابهت و زیبایی که تا به اینک از این بنا چشم بودید را فراموش خواهید کرد به دلیل آنکه این جا شکوه، معنای جدید ای می‌یابد. رنگ و نقش فرش دستبافت اهل ایران مسجد که بزرگترین در دنیاست و لوستر والا آن، برای مثال خصوصیت های خاصش میباشند.

همانگونه که احتمالا تا به این جا متوجه گردیده اید، مسجد روضه خوان زاید در شهر ابوظبی، پایتخت مرزو بوم امارات متحده عربی جای‌دارد و وسیع ترین مسجد این شهر کویری میباشد. مسجد روحانی زاید می تواند به راحتی بیشتراز 41 هزار نمازگزار را در خودش مکان دهد و از این رو یک جای مرکزی برای گردهمایی مسلمان ها به هنگام برگزاری نمازهای آدینه و اعیاد متفاوت، به حساب آورده می شود.

مسجد ایلخانی
این مسجد بنا شده در غرب آرامگاه بایزید بسطامی، به صورت پک پذیرایی ترحیم مشهد یک دالان طویل با سقف هلالی میباشد.

صومعه بایزید
پیشینه صومعه یا این که چله منزل های دسته بایزید که از سه اتاقک خرد مربع صورت در امتداد یکدیگر و درجنوب حیاط غربی ساخته شده اند، به قبل از بعدازظهر سلجوقی بازمی شود و به احتمال کارکشته ، به هنگام ایجاد کرد مسجد اولیه سازه گردیده اند.

حیاط و دالان ورودی ( تراس/ دالان اولجایتو )
این سازه، موسوم به دالان ورودی یا این که الجایتو، در ضلع شرقی گروه آرامگاه بایزید بسطامی جای‌دارد.

اجزای سازه متشکل از یک تراس و دالان نسبتاً طویل میباشد. حیاط سازه پیش از دالان و به منزله سردر ورودی گروه میباشد.

ظاهراً ورود به دسته آرامگاه بایزید بسطامی از روش این تراس و دالان بوده و فضای بیرون و باطن را به هم مرتبط می نموده است درون تراس در دیواره ی سمت چپ و راست به بعد ها ۲ در ۱ متر، اسم علی (ع) چهار توشه (چهار علی) به رنگ آبی رنگ تکرار گردیده است.

پایین این بخش مجدداً طرحهای هندسی تا تحت ازاره تکرار گردیده اند که گلبرگی صورت و بسیار منحصربه شخص میباشد. شبیه این « علی چهارتایی » بر دیواره ی مسجد اشترجان نیز چشم می شودبه طورکلی، این حیاط و دالان آن یک ورودی مجلل و پرکار میباشد که تزیینات متنوعی داراست و با وسواس بسیار تاسیس شده است.

این حیاط از تراس غربی کوچکتر میباشد و با آن تقارن ندارد، بیشتر به سمت ورودی امام زاده محمد متمایل میباشد و احتمالاً به منزله راهی برای دسترسی به امام زاده و مسجد بایزید بوده میباشد.

سردر این تراس با یک کادر مربع مستطیل تبارک، تزیینات کامل و قوس بلند و چشمگیر نوعی پیشتاق به حساب آورده می شود. یکی‌از اولی مثال های پرکار پیش تاق، ورودی بقعه ی امرای سامانی در بخارا و همینطور مثال بی آلایش آن ورودی گنبد قابوس میباشد.

تراس غربی (حیاط غازان خان)

آرامگاه بایزید بسطامی در راس شهر بسطام شش کیلومتری پک پذیرایی ترحیم مشهد شاهرود و در جوار مسجد جامع و مکتب شاهرخیه جای‌دارد و اینک نیز مهم‌ترین تاثیر تاریخی این شهر به حساب می آید.

دسته بناهای بسطام یکی‌از بناهای آرامگاهی تاریخی کشور ایران در عصر ی اسلامی به حساب آورده می شود.

تاریخچه آرامگاه بایزید بسطامی
آرامگاه بایزید بسطامی بنا شده در شهر بسطام، استان سمنان، یکی‌از مثال های شاخص معماری مذهبی جمهوری اسلامی ایران در بعدازظهر ایلخانان به‌حساب می‌آید.

این شرکت به جهت وجود حرم ی عارف نامی، بایزید بسطامی ( ۱۶۱- ۲۳۴ ه.ق ) ، از به عبارتی ادوار نخستین اسلامی گزینه دقت حکومتها و سلاطین گوناگون بوده و ایجاد کرد و سازهای زیادی در زمانه گوناگون از بعد از ظهر دیلمیان تا روزگار قاجار در آن انجام یافته میباشد بیشترین مرمتهای انجام یافته مرتبط با بعدازظهر ایلخانی میباشد.

در بعدازظهر ایلخانی ، معمار و هنرمند تبارک ، محمدبن حسین ابیطالب دامغانی، شغل بازسازی و ایجاد کرد وساز در دسته بایزید را، با امداد اخوی و پدرش، سرپرستی کرد

تشکیل داد آرامگاه بایزید بسطامی از قرن سوم هجری استارت گردیده و بناهای در حدود آن در عصر سلجوقی، ایلخانی، تیموری، صفوی و قاجـار سـاخت و نوسازی گردیده‌است.

تیم ورودی
تیم ورودی گلشن پهلوان‌ پور مشمول ساختمان بلند،اصطبل پک پذیرایی ترحیم مشهد و کاهدان میباشد. تزیینات ساختمان بلند همچون تزیینات عصر زندیه میباشد و از مصالح مستقر همانند آجر در تشکیل داد آن استعمال کرده‌ اند.
یکی نکات دیدنی‌ دقت سه بنای ذکرشده این میباشد که تزیینات روی آن با تزیینات بناهای زمان زندیه انطباق داراست در حالی‌ که ساختمان بلند در زمان قاجاریه ساخته‌ شد‌ه‌است.
ساختمان کوشک یاشربتخانه
کوشک (شربتخانه) زیباترین بنای مو جود در گلشن میباشد که در طی قاجار و در دو نیم‌طبقه ساخته شد و دارنده قسمت‌ های مختلفی نظیر آبگینه‌ منزل و سالن مهم میباشد.
آب سرازیر در گلشن پهلوان‌ پور از ذیل این سازه گذرمی‌نماید و آنگاه به بقیه نصیب‌های گلشن می رسد. در بالای کوشک نیز مانند بقیه بناهای ساخته‌ گردیده درین بخش ها، بادگیری جای دارد که نماد میدهد به‌احتمال زیاد این نصیب از گلشن، فصل تابستان‌نشین بوده میباشد.
در کنار کوشک، بناهای دیگری نظیر مطبخ، خزینه و انباری جای‌دارد که گفته می گردد با حفاری‌ های اعمال‌ گردیده در سال‌ های اخیر به‌ دست آمده‌ اند.
بنای زمستانخانه
دو‌مین ساختمان مهم گلشن ،زمستانخانه بنا شده در قسمت غربی میباشد که در زمان پهلوی به دسته اضافه شد.
به عبارتی‌ طور که از اسم سازه پیداست، از این جای جهت اقامت در روزهای سرد سال به کارگیری می‌کردند. زمستانخانه در یک طبقه ساخته‌ گردیده و نصیب‌ هایی مثل اتاق نشیمن، انباری، تنبی و مطبخ را داراست.
کارخانه‌ های قالی‌ بافی، ریسندگی، اصطبل و انبار
این قسمت‌ ها نیز تمامی در زمان قاجار ساخته‌ گردیده‌اند و به عبارتی‌ طور که از نامشان پیداست به عمل‌ های متفاوت کارگران گلشن وابستگی داشته‌ اند. گفته می شود که ضمن جای ‌ های یادشده در جناح شمالی گلشن نیز، محل سکونتی برای خدمه و کارگران وجود داشته میباشد.

از دست دادن عزیز همیشه دردناک ترین و حزن انگیز پک پذیرایی ترحیم مشهد ترین نصیب معاش هر انسانی میباشد و سخن از آن شاید دردناک و غیرقابل تصور باشد. البته واقعیت این میباشد که برگزاری مراسم ترحیم نیز یکی‌از از سایر مراسم جمعی میباشد که آداب برگزاری خاص خویش را دارااست و درک کردن آداب آن خالی از لطف نخواهد بود.

در همگی مکان عالم برگزاری مراسم ترحیم و عزاداری برای عزیز ازدست رفته از التفات متعددی برای خانواده سوگوار و دور‌وبری ها شامل است که هرکدام به نحوه ی خاصی این اندوه را با خانواده ی عزادارشریک میشوند. در واقع برگزاری مراسم ترحیم به‌این استدلال شکل میگیرد که دوستان و آشنایان با خانواده ی داغ چشم همدلی می نمایند و مراسمی را صورت می‌دهند تا در آن فد سوگوار بتواند حزن خویش را به دیگرافراد ابراز نماید. آداب و رسوم برگزاری مراسم ترحیم در کشور‌ایران به جهت وجود اقوام و قومیت های گوناگون صورت های مختلفی به خویش میگیرد ولی تمامی ی این قومیت ها نقاط مشترکی برای برگزاری مراسم ترحیم دارا هستند که ما در تحت به‌این آداب و رسوم خوا‌هیم پرداخت.

تاریخچه ی برگزاری مراسم ترحیم
ترسیم قدیم جمهوری اسلامی ایران اینگونه بوده میباشد که تا هفت روز از منزل مالک عزا دودی بلند نمی گردیده و خاندان و همسایگان برای آن ها خوراک می بردند و اذن می دادند آن‌ها در خلوت و وقار به دلتنگی و سوگواری خویش برسند .

در‌این‌حالت‌ در شرایطی که می‌خواهید طبق رسوم پیشین واکنش نمائید و این واکنش را مطلوب می دانید یکی شایسته ترین امور یاری به صاحبان عزا در پذیرایی و یا این که ارسال پولی تحت عنوان یاری برای برگزاری مراسم میباشد . این دین همچنان دربین اقوام لر و بختیاری کشور‌ایران مرسوم میباشد.

در کشور ایران غالباً در محل برگزاری مجلس ترحیم، شال ترمه پهن می‌نمایند و بر آن قرآن و گلاب پاش و صندوقی دربردارنده جزوه‌هایی دربرگیرنده یک عصر بی نقص قرآن به اسم سی پاره یا این که شصت پاره یا این که صدوبیست پاره و گاه گلدان یا این که گلدان‌هایی با گل‌های سپید و شمع‌های سیاه یا این که سپید و کاسه‌های حلوا و رطب و عکس متوفی می گذارند.
گذاشتن قرآن و گلاب و حلوا بر این سفره متداولتر و قدیمتر میباشد.

همینطور مرسوم بوده مهمانان کله قند و دمنوش به مراد امداد به امان هزینه ی خاکسپاری به خانه متوفی می‌برند.

معماری این بنای تاریخی مشهد مانند بقیه بناهای پک پذیرایی ترحیم مشهد معماری اهل ایران یک معماری درونگراست.

یک تراس گران قدر در نصیب بیرونی کاروانسرا پیاده سازی گردیده‌است که پیرامون آن حجره ها و غرفه های تجاری جای شغل کسبه بازار میباشد.

ایوان کوچکتر در ضلع شرقی سرای تاریخی عزیزالله اف ایجاد شده است که در واقعیت قسمت محرمانه کاروانسرا را تمجید نموده است یا این که به نوعی اندرونی سازه را صورت میدهد و با در کوچکی به گذرگاه همسایه منش پیدا می نماید.

در معماری کاروانسرای عزیزالله اف در گذر مجال تغییرات چندانی فیس نداده میباشد به جز یک‌سری الحاق مازاد در نصیب داخلی سازه که‌این الحاقات تغییرات کلی در معماری مهم کاروانسرا ساخت نکرده میباشد.

این بنای تاریخی در سه طبقه تاسیس شده است که به انگیزه تحت بودن سطح سرای عزیزالله اف از سطح کوچه، نمای بیرونی این ساختمان دو طبقه به لحاظ می‌رسد و طبقات نخستین و دوم نسبت به طبقه همکف پاره ای عقب نشینی دارا‌هستند.

از سایر خصوصیت های این بنای تاریخی بالکن های درست شده در چهار وجه این کاروانسراست که همه این بالکن ها مشرف به ایوان مرکزی یا این که به عبارتی قسمت بیرونی کاروانسرای عزیزالله اف میباشد که همگی این بالکن ها در چهارگوشه ساختمان بوسیله روش پله به یکدیگر شیوه دارا‌هستند.

بقاع هفت دختران طهران ، در خیابان شهید پک پذیرایی ترحیم مشهد مصطفی خمینی، همسایه کوچه شهید درویش نوری مکان گرفته میباشد.سازه با اندکی چرخش نسبت به مبنا شمالی ـ جنوبی متوجه جهت قبله میباشد.تاریخ اول سازه حدود قرن دوم هجری و تاریخ مرمت ۱۳۵۱ هـ ش است.زیارتگاه در پیشین، مقبره به مساحت چهل متر مربع و به پلاک ۱۲۵۸ در نصیب خیر طهران قرار داشت و شروع کوچه هفت دختران، کوچه رضا قلی خان و انجامش، خیابان سیروس بود ( بلاغی، صص ۱۵ـ ۱۶)

کتیبه های مقبره هفت دختران طهران
روی کتیبه ای در جداره روبه روی مقبره تاریخ ۱۳۳۵ هـ ش مندرج میباشد. منزل همسایه ضلع شمالی حرم نیز کهن اند و بیشتراز هفتاد سال عمر داراست. بیشتر ابنیه محیط مسکونی و کهن میباشد و موادسازنده و فضاهای گران بها بخش اعظمی، از حیث معماری، در آن‌ها به چشم می خورد. هرچند دخل و تصریفات، تخریب کردن ها و تجدید بنا های بسیار موجب تغییر تحول بافت کهن محل گردیده‌است.
از تاریخ تشکیل داد بنای اول بقاع حدود هزار و دویست سال می گذرد. تا پیش از سال ۱۳۵۱هـ ش بقاع هفت دختران صرفا یک زیرزمین بود. در سال ۱۳۵۱ هـ ش، حرم تجدید بنا می‌گردد؛ چنان که در کتیبه ای در نمای اساسی حرم آمده میباشد: در سال ۱۳۵۱هـ ش/ ۱۳۹۳هـ ق به کوشش و اهتمام مرحوم حاج سید مصطفی نجات، و تصدی پزشک معالج امتحان، نائب رئیس در آغاز وزیر و سرپرست اوقاف، سازه شکل اتمام پذیرفته میباشد. همانطور که بدیهی میباشد درین کتیبه اشاره نشده که در تاریخ نام برده کدام بخش سازه ساخته یا این که تجدید بنا گردیده‌است. البته با اعتنا به ظواهر و بنا سازه به حیث میرسد که در‌این تاریخ، بنای قدیمی ویران و بنای فعلی به مکان آن ایجاد شده است.

پیاده سازی و ایجاد کرد مناره به معنای پک پذیرایی ترحیم مشهد مدرن بنایی مرتفع با پلان معمولا مدور، هشت گوش و مربع میباشد. که تحت عنوان یکی نمادهای بناهای مذهبی شناخته می‌گردد و از پیشین های بدور در معماری، بخشی از خاطره جمعی ایرانیان را تشکیل می‌دهد. عقیده پردازان معماری در ارتباط مناره مباحثی را مطرح می نمایند که برخی با هم ناهمخوانی داراست.

معلم پیرنیا پیاده سازی مناره را در رویه های مهم، در کویر ها و در کنار بیشه ها تحت عنوان راهنما می شناسد، که در عصر های آجل به بقعه ی بانی آن یا این که بزرگان حوزه‌ تبدیل میشد و یا این که به دنبال اتفاق ای اصلی، عملکردی متعدد می یافت. دکتر معالج کیانی مناره را در معنای بنایی کشیده و بلند و مکان فروغ میداند که معمولا در کنار بناهای مذهبی مانند ،مساجد، مدرسه ها و بقعه ها ساخته می گردد.

کیفیت تشکیل داد مناره در قدیم
مناره یکی ارکان کالبدی در معماری اسلامی میباشد، که پیشین ای دیرین نیز در معماری جمهوری اسلامی ایران پیش از اسلام داشته میباشد. ایده ها مختلفی درخصوص تکوین مناره وجود دارااست. به صورت نمونه بنای زیگورات که حدود 5000 سال عمر دارااست، یک کدام از ساختمان های اصلی مذهبی فرهنگ و تمدن میان النهرین، سرمنشاء و مثال نخستین مناره های مدرن به حساب آورده می شود. تشکیل داد مناره در حین تاریخ و به‌دنبال تغییر تحول فهم و شعور بشر از معنا آئین و همینطور در مخلوط با الگوهای معماری مرزوبوم های متفاوت، انواع مختلفی یافته و با هدف ها متفاوتی ساخته شده است.

در معماری مسجد نیز مناره اهمیتی دورازشوخی یافته میباشد تا جایی که‌این عنصر در کنار گنبد و سردر تحت عنوان مهمترین و مرسوم ترین آرم های شهری جهت معرفی مسجد و راءس شهر اسلامی آیتم به کار گیری قرار گرفته اند. آغاز مناره در فارغ محوطه مسجد بود و به گذر زمان به باطن آن منش یافت و از بنایی لبه ای در کنار مسجد به عنصری کلیدی بدل شد.

ایجاد کرد مناره که از زیگورات های سومری شروع گردیده بود، در زیگورات های عیلامی و بابلی توسعه خیس شد. و در عصر های بعداز اسلام، به لطف هنر و اختراع معماران اهل ایران ارتباطی پویا با مفاهیم و تامل های سرازیر در جامعه و همینطور تکنولوژی نوین ساختمان برقرار نموده و نقشی مهم را در موادتشکیل دهنده معماری اهل ایران اسلامی به ذمه دارااست.

یکی جاهای جالب و مذهبی ساری امامزاده ای به پک پذیرایی ترحیم مشهد اسم امام زاده باتقوا است.درصورتی که به‌این استان و به شهر ساری، راس استان مازندران مهاجرت کردید، می‌توانید از این امام زاده دیدن نمایید.ضریح این امام زاده در ساری، جاده فرح آباد، جاده گوهرباران، روستای مرزرود واقع گردیده است .امام زاده باتقوا در ۱۵ کیلومتری شمال ساری، ۱۰ کیلومتری دریای شمال و روستای مرزرود جای دارد که از شرق به روستای سوربن و بهارآباد، از غرب به روستای اکند، از شمال به روستای قادیکلا و از جنوب هم به پنبه چوله میرسد.

این سازه در اولِ ورودی روستای زردرود واقع شد‌ه‌است و سالهای خیر چندان بدور از حصار طبیعی منتفع بوده میباشد .امامزاده عبدالصالح در یک آرامستان دیرین در روستای مرزرود ساری واقع‌گردیده که در پیشین دارنده درختانی آزاد و قدیمی با شماره و شناسنامه بوده میباشد و ازنظر ارتفاع قدمت هم عمر با امامزاده هست، البته امروزه صرفا تک‌درختی قدیمی‌سال رو به روی امامزاده باقی مانده که گواهی عمر آن تنه قطورش میباشد.

عمر تاریخی امام زاده باتقوا:
در امر عمر این امامزاده، کارشناسان از روی معماری سازه نظریه دارا هستند که‌این ساختمان بلند حدود قرن‌های هشت و خیر هجری ساخته‌ گردیده که در آن فرصت سادات علوی بر طبرستان حکومت می‌کردند و حضرت امامزاده مرزرود یکی آن حاکمان بوده‌اند و همینطور مبنی بر احادیث این امام زاده از نوادگان امام موسی کاظم میباشد.