???? ???? ???????

درجه مسجد در دين اسلام

مساجد، منزل‌هاي الله در روي زمين می باشند. در حالتی‌که اين مقاله در احاديث تصريح شد‌ه‌است(4) مسجد رتبه مؤمنين و متقيان مي‌باشد(5) كه با حضور خویش در اين مكان مقدس اعلام عبوديت و بندگي پروردگار پک پذیرایی ترحیم مشهد متعال را مي‌كنند، و از منبر مسجد وعظ و نصيحت گرفته و به كارهاي خير تشويق مي‌شوند و در صحن مسجد به تحصيل و مذاكرة‌ دانش دين مي‌پردازند.(6)

در دين مبين اسلام مسجد داراي چنان اهميت و جايگاهي میباشد كه اولين كاري كه فرستاده‌الله صلي‌الله عليه وسلم بعداز مسافرت به مدينة‌ منوره ایفا دادند بناي مسجد النبي بود، و اين موضوع چنان حائز اهميت بود كه فرستاده اكرم صلي‌الله عليه وسلم به نفس نفيس، یار و همدم ياران جان نثارش در اين دستور شريك گردیده و در تشکیل داد مسجد و حمل آجر و سنگ، سختي و سختی را تحمل كرده و با زمزمه اين جمله ها، صحابه را تشويق به اين كار مي‌كردند «اللهم لاعيش الا عيش الآخرة فارحم الأنصار و المهاجرة»(7)

و حضرت قدمت رضي‌الله‌عنه پس از فتح ايران، ‌عراق و شام بلافاصلهً به استانداران آن بخش ها امرکرد كه در آنجا مساجدي بسازند و تأكيد زيادي بر اين كار كردند(8) و اين کلیه تأكيد و اهميت، بدان انگیزه میباشد كه مسجد مركز و رتبه خط دهي و ايماني و مادي و علمي و اخلاقي میباشد و با گردهم وارد شدن و گردآوری شدن در مسجد میباشد كه در بين مسلمين الفت و همبستگي پديد مي‌آيد و سبب ساز تعاون علي‌الخيرات و تشويق و تحريك براي اعمال كارهاي خير مي‌گردد.(9)

و به همين انگیزه بود كه پیامبر‌اكرم صلي‌الله عليه وسلم و خلفاء راشدين، اكثراً مشورتهاي اساسی خویش را در مسجد اجرا مي‌دادند چنانكه دكتر قادري مؤلف كتاب “دورالمسجد في‌التربية” اين مقاله را تصريح نموده‌اند.(10)

و علماء نوشته‌اند كه خليفه يا امام مي‌تواند مانند ديگر مسلمانان در منزل‌هاي خویش سكونت كنند البته بايد مجلس و گرد هم آیی روزانة خویش را در مسجد جامع برگزار كنند.(11)

«اولين مسجدي كه در روي زمين ساخته شد»

در قرآن كريم(12) و احاديث پیامبر‌اكرم‌ صلي‌الله عليه وسلم تصريح شد‌ه‌است كه اولين مسجدي كه بر روي زمين ساخته شد، مسجد‌الحرام (كعبه مكرمه) بوده میباشد.

و باني اين مكان مقدس حضرت ابراهيم و اسماعيل عليهم‌السلام بوده میباشد. «و اذ يرفع ابراهيم القواعد اینجانب البيت و اسماعيل...»(13)

و دومين مسجدي كه 40 سال بعداز ایجاد کرد مسجد الحرام، بر روي زمين ساخته شد المسجد الأقصي میباشد كه به وسیله حضرت يعقوب عليه السلام ساخته شد و حضرت داود عليه السلام بعد از مدتي آنرا تجديد سازه كرد و حضرت سليمان عليه السلام بناي آنرا تكميل نمود.(14)

در مسند امام احمد رحمه‌الله حديثي از حضرت ابوذر رضي‌الله‌عنه گفته شده كه نبی‌اكرم صلي‌الله‌ عليه وسلم در پاسخ حضرت ابوذر رضي‌الله‌عنه فرمودند: اولين مسجدي كه برروي زمين ساخته شد مسجدالحرام بود و 40 سال بعداز‌ آن مسجدالأقصي ساخته شد.(15)

فضيلت ساختن مسجد

در كتب حديث، احاديث بسيار زيادي در بيان فضيلت ایجاد کرد مساجد آمده میباشد، كه هر يك با تعبيري خاص اهميت و فضيلت آنرا بيان مي‌كند.

در صحيحين (بخاري و مسلم) آمده میباشد كه نبی اكرم صلي‌الله عليه وسلم فرمودند: كسي كه مسجدي به خیال جلب رضايت الله تعالي بسازد، آفریدگار متعال در فردوس قصري براي وی خواهد ایجاد کرد.(16)

در حديث ديگري آمده میباشد: هر كسي براي الله مسجدي ایجاد کرد خدا متعال مثل آن مسجد، قصري در فردوس براي وی مي‌سازد(17) و در روايت ديگري آمده قصري بزرگتر از آن مسجد براي وی در پردیس خواهد تشکیل داد(18). در حديثي آمده میباشد كه مساجد بازارهاي آخرت می باشند و كسي كه درون آن‌ها گردد ميهمان الله میباشد كه پروردگار متعال با مغفرت از وی پذيرايي مي‌كند و به وی تحفه و هديه كرامت و بزرگي مي‌دهد.(20)

در بيان اهميت ساختن مساجد و فضيلت آنان، كافي میباشد به اين دستور اعتنا گردد كه اولين كساني كه به اين كار مبادرت نموده‌اند بهترين و برگزيده‌ترين انسانهاي روي زمين بوده‌اند خصوصاً كه پیامبر‌اكرم صلي‌الله عليه وسلم شخصاً مبادرت به اين كار خير نمود‌ند، پس مطلوب میباشد كه کلیه مسلمين خيّر درتوان توانايي خویش درباره‌ی مسجد سازي و توسعه و گسترش و عمران مساجد مبادرت نموده و از يكديگر سبقت بگيرند.

بنيان مسجد مكي

مسجد مكي زاهدان به وسیله مجاهد مخلص و خستگي ناپذير، راد مرد دعوت و اصلاح، فراگیر مكتب ديوبند “حضرت مولانا عبدالعزيز رحمه‌الله” پايه‌ريزي و بنيان گذاري و با تلاشها و دعاهاي جانشين پارسا مولانا عبدالعزيز، حضرت مولانا عبدالحميد حفظه‌الله به رویش و ترقي رسيد.

بعد از اينكه مولانا عبدالعزيز رحمه‌الله وارد زاهدان شدند و در مسجد جامع عزيزي درگیر به سرویس دين گشتند، جهت تعمير و توسعه و گسترش مسجد عزيزي نماز آدینه را فعلاً به محل كنوني مسجد مكي منتقل كردند كه سازه بر تقدير الهي، اين نقل و جابجایی موقتي، دائمي گشت. و عموم هم به انگیزه حجم مسجد و خيابانهاي دور و اطراف در قبال منظور و تقدير معبود رمز تسليم خم كرده و حاضر به برگشت نماز آدینه به مسجد عزيزي نشدند.

مساحت آن مجال مسجد مكي نسبت به حجم امروزي آن بسيار اندك و كم بود. رفته رفته و به گذر زمان فرصت با خريد منزل‌ها و منازل محیط، مسجد را توسعه و گسترش دادند كه مساحت كنوني آن نزدیک به چهل و پنج هزار در سه طبقه زير زميني، همكف و طبقه اولیه مي‌باشد.

طرح و نقشه جديد مسجد مكي تقريباً زمان 15 سال میباشد كه كارش استارت گردیده و تاكنون صدها ميليون تومان هزينه در برداشته میباشد ولي متأسفانه مدتي میباشد كه به انگیزه كمبود بلكه خلا دارایی اين طرح متوقف گردیده و يكي از بزرگترين مساجد كشور میباشد، مسجدي كه به‌ تیتر مسجد مركزي اهل‌سنت ايران شناخته مي‌خواهد شد و هر ساله پذيراي ميهمانان زيادي از نقاط متعدد ايران اسلامي و ميهمانان زيادي از بلاد و سرزمينهاي گوناگون اسلامي اعم از علماء، رجال سياسي و غيره مي‌باشد، كار ایجاد و تكميل عمرانش سالهاست كه متوقف گردیده است. طرح جديد مسجد مكي داراي يك گنبد تعالی در میانه و چهارعدد مناره در اختیار تشکیل داد میباشد كه انشاء‌الله در شکل تكميل شدن نماي زيبا و قابل توجهي به مسجد خواهد بخشيد. اينجا اين سؤال مطرح مي‌خواهد شد: مسجدي كه تحت عنوان مأوي و ملجاء اهل سنت ايران و پايگاه مستحكم براي اسلام و مسلمين میباشد و هيچ سیرتکامل كمك مالي خیر از فارغ كشور و خیر از طرف دولت وجود داراست، بوسیله چه كساني بايد به پايه تكميل رسد.

آنچه از آيات كلام پاك الهي فهميده مي‌خواهد شد اين میباشد كه عمران و آبادي مساجد به وسیله كفار و مشركين ایفا نمي‌گردد بلكه اين مؤمنين می‌باشند كه مساجد را آباد مي‌كنند.

«ماكان للمشركين أن يعمروا مساجد الله شاهدين علي أنفسهم بالكفر… إنما يعمر مساجد‌الله اینجانب آمن بالله و اليوم الآخر».(21)

بدرستي كساني كه در ایجاد کرد و آبادي مساجد كمك و همكاري مي‌كنند، در اجر و مشوق همة اعمالي كه در آن مسجد تا قيامت ایفا مي‌خواهد شد، شريك میباشند.

لذا از مردم برادران، خواهران، مؤسسات خيريه و خيّرين مسجد‌ ساز تقاضا دارااست در تشکیل داد اين مسجد همكاري داشته و خویش را سهيم گردانند زيرا هر كس براي خداوند مسجدي بسازد آفریدگار در فردوس براي وی منزل‌اي خواهد تشکیل داد.

درجه مسجد در دين اسلام

مساجد، منزل‌هاي الله در روي زمين می باشند. در حالتی‌که اين مقاله در احاديث تصريح شد‌ه‌است(4) مسجد رتبه مؤمنين و متقيان مي‌باشد(5) كه با حضور خویش در اين مكان مقدس اعلام عبوديت و بندگي پروردگار پک پذیرایی ترحیم مشهد متعال را مي‌كنند، و از منبر مسجد وعظ و نصيحت گرفته و به كارهاي خير تشويق مي‌شوند و در صحن مسجد به تحصيل و مذاكرة‌ دانش دين مي‌پردازند.(6)

در دين مبين اسلام مسجد داراي چنان اهميت و جايگاهي میباشد كه اولين كاري كه فرستاده‌الله صلي‌الله عليه وسلم بعداز مسافرت به مدينة‌ منوره ایفا دادند بناي مسجد النبي بود، و اين موضوع چنان حائز اهميت بود كه فرستاده اكرم صلي‌الله عليه وسلم به نفس نفيس، یار و همدم ياران جان نثارش در اين دستور شريك گردیده و در تشکیل داد مسجد و حمل آجر و سنگ، سختي و سختی را تحمل كرده و با زمزمه اين جمله ها، صحابه را تشويق به اين كار مي‌كردند «اللهم لاعيش الا عيش الآخرة فارحم الأنصار و المهاجرة»(7)

و حضرت قدمت رضي‌الله‌عنه پس از فتح ايران، ‌عراق و شام بلافاصلهً به استانداران آن بخش ها امرکرد كه در آنجا مساجدي بسازند و تأكيد زيادي بر اين كار كردند(8) و اين کلیه تأكيد و اهميت، بدان انگیزه میباشد كه مسجد مركز و رتبه خط دهي و ايماني و مادي و علمي و اخلاقي میباشد و با گردهم وارد شدن و گردآوری شدن در مسجد میباشد كه در بين مسلمين الفت و همبستگي پديد مي‌آيد و سبب ساز تعاون علي‌الخيرات و تشويق و تحريك براي اعمال كارهاي خير مي‌گردد.(9)

و به همين انگیزه بود كه پیامبر‌اكرم صلي‌الله عليه وسلم و خلفاء راشدين، اكثراً مشورتهاي اساسی خویش را در مسجد اجرا مي‌دادند چنانكه دكتر قادري مؤلف كتاب “دورالمسجد في‌التربية” اين مقاله را تصريح نموده‌اند.(10)

و علماء نوشته‌اند كه خليفه يا امام مي‌تواند مانند ديگر مسلمانان در منزل‌هاي خویش سكونت كنند البته بايد مجلس و گرد هم آیی روزانة خویش را در مسجد جامع برگزار كنند.(11)

«اولين مسجدي كه در روي زمين ساخته شد»

در قرآن كريم(12) و احاديث پیامبر‌اكرم‌ صلي‌الله عليه وسلم تصريح شد‌ه‌است كه اولين مسجدي كه بر روي زمين ساخته شد، مسجد‌الحرام (كعبه مكرمه) بوده میباشد.

و باني اين مكان مقدس حضرت ابراهيم و اسماعيل عليهم‌السلام بوده میباشد. «و اذ يرفع ابراهيم القواعد اینجانب البيت و اسماعيل...»(13)

و دومين مسجدي كه 40 سال بعداز ایجاد کرد مسجد الحرام، بر روي زمين ساخته شد المسجد الأقصي میباشد كه به وسیله حضرت يعقوب عليه السلام ساخته شد و حضرت داود عليه السلام بعد از مدتي آنرا تجديد سازه كرد و حضرت سليمان عليه السلام بناي آنرا تكميل نمود.(14)

در مسند امام احمد رحمه‌الله حديثي از حضرت ابوذر رضي‌الله‌عنه گفته شده كه نبی‌اكرم صلي‌الله‌ عليه وسلم در پاسخ حضرت ابوذر رضي‌الله‌عنه فرمودند: اولين مسجدي كه برروي زمين ساخته شد مسجدالحرام بود و 40 سال بعداز‌ آن مسجدالأقصي ساخته شد.(15)

فضيلت ساختن مسجد

در كتب حديث، احاديث بسيار زيادي در بيان فضيلت ایجاد کرد مساجد آمده میباشد، كه هر يك با تعبيري خاص اهميت و فضيلت آنرا بيان مي‌كند.

در صحيحين (بخاري و مسلم) آمده میباشد كه نبی اكرم صلي‌الله عليه وسلم فرمودند: كسي كه مسجدي به خیال جلب رضايت الله تعالي بسازد، آفریدگار متعال در فردوس قصري براي وی خواهد ایجاد کرد.(16)

در حديث ديگري آمده میباشد: هر كسي براي الله مسجدي ایجاد کرد خدا متعال مثل آن مسجد، قصري در فردوس براي وی مي‌سازد(17) و در روايت ديگري آمده قصري بزرگتر از آن مسجد براي وی در پردیس خواهد تشکیل داد(18). در حديثي آمده میباشد كه مساجد بازارهاي آخرت می باشند و كسي كه درون آن‌ها گردد ميهمان الله میباشد كه پروردگار متعال با مغفرت از وی پذيرايي مي‌كند و به وی تحفه و هديه كرامت و بزرگي مي‌دهد.(20)

در بيان اهميت ساختن مساجد و فضيلت آنان، كافي میباشد به اين دستور اعتنا گردد كه اولين كساني كه به اين كار مبادرت نموده‌اند بهترين و برگزيده‌ترين انسانهاي روي زمين بوده‌اند خصوصاً كه پیامبر‌اكرم صلي‌الله عليه وسلم شخصاً مبادرت به اين كار خير نمود‌ند، پس مطلوب میباشد كه کلیه مسلمين خيّر درتوان توانايي خویش درباره‌ی مسجد سازي و توسعه و گسترش و عمران مساجد مبادرت نموده و از يكديگر سبقت بگيرند.

بنيان مسجد مكي

مسجد مكي زاهدان به وسیله مجاهد مخلص و خستگي ناپذير، راد مرد دعوت و اصلاح، فراگیر مكتب ديوبند “حضرت مولانا عبدالعزيز رحمه‌الله” پايه‌ريزي و بنيان گذاري و با تلاشها و دعاهاي جانشين پارسا مولانا عبدالعزيز، حضرت مولانا عبدالحميد حفظه‌الله به رویش و ترقي رسيد.

بعد از اينكه مولانا عبدالعزيز رحمه‌الله وارد زاهدان شدند و در مسجد جامع عزيزي درگیر به سرویس دين گشتند، جهت تعمير و توسعه و گسترش مسجد عزيزي نماز آدینه را فعلاً به محل كنوني مسجد مكي منتقل كردند كه سازه بر تقدير الهي، اين نقل و جابجایی موقتي، دائمي گشت. و عموم هم به انگیزه حجم مسجد و خيابانهاي دور و اطراف در قبال منظور و تقدير معبود رمز تسليم خم كرده و حاضر به برگشت نماز آدینه به مسجد عزيزي نشدند.

مساحت آن مجال مسجد مكي نسبت به حجم امروزي آن بسيار اندك و كم بود. رفته رفته و به گذر زمان فرصت با خريد منزل‌ها و منازل محیط، مسجد را توسعه و گسترش دادند كه مساحت كنوني آن نزدیک به چهل و پنج هزار در سه طبقه زير زميني، همكف و طبقه اولیه مي‌باشد.

طرح و نقشه جديد مسجد مكي تقريباً زمان 15 سال میباشد كه كارش استارت گردیده و تاكنون صدها ميليون تومان هزينه در برداشته میباشد ولي متأسفانه مدتي میباشد كه به انگیزه كمبود بلكه خلا دارایی اين طرح متوقف گردیده و يكي از بزرگترين مساجد كشور میباشد، مسجدي كه به‌ تیتر مسجد مركزي اهل‌سنت ايران شناخته مي‌خواهد شد و هر ساله پذيراي ميهمانان زيادي از نقاط متعدد ايران اسلامي و ميهمانان زيادي از بلاد و سرزمينهاي گوناگون اسلامي اعم از علماء، رجال سياسي و غيره مي‌باشد، كار ایجاد و تكميل عمرانش سالهاست كه متوقف گردیده است. طرح جديد مسجد مكي داراي يك گنبد تعالی در میانه و چهارعدد مناره در اختیار تشکیل داد میباشد كه انشاء‌الله در شکل تكميل شدن نماي زيبا و قابل توجهي به مسجد خواهد بخشيد. اينجا اين سؤال مطرح مي‌خواهد شد: مسجدي كه تحت عنوان مأوي و ملجاء اهل سنت ايران و پايگاه مستحكم براي اسلام و مسلمين میباشد و هيچ سیرتکامل كمك مالي خیر از فارغ كشور و خیر از طرف دولت وجود داراست، بوسیله چه كساني بايد به پايه تكميل رسد.

آنچه از آيات كلام پاك الهي فهميده مي‌خواهد شد اين میباشد كه عمران و آبادي مساجد به وسیله كفار و مشركين ایفا نمي‌گردد بلكه اين مؤمنين می‌باشند كه مساجد را آباد مي‌كنند.

«ماكان للمشركين أن يعمروا مساجد الله شاهدين علي أنفسهم بالكفر… إنما يعمر مساجد‌الله اینجانب آمن بالله و اليوم الآخر».(21)

بدرستي كساني كه در ایجاد کرد و آبادي مساجد كمك و همكاري مي‌كنند، در اجر و مشوق همة اعمالي كه در آن مسجد تا قيامت ایفا مي‌خواهد شد، شريك میباشند.

لذا از مردم برادران، خواهران، مؤسسات خيريه و خيّرين مسجد‌ ساز تقاضا دارااست در تشکیل داد اين مسجد همكاري داشته و خویش را سهيم گردانند زيرا هر كس براي خداوند مسجدي بسازد آفریدگار در فردوس براي وی منزل‌اي خواهد تشکیل داد.