???? ???? ???????

(درگذشته ۴ق)، مامان امام علی(ع)، همسر ابوطالب و از زنانی که جزء اصحاب نبی(ص) به شمار میروند.[۱] وی یاز‌دهمی شخصی (و بین زنان، دومی زن) میباشد که مسلمان شد و او‌لین زنی که با رسول(ص) بیعت کرد. از رسول(ص) سخنانی درباره فاطمه بنت اسد گفته شده که نشانه از رده ویژه‌ وی نزد نبی اکرم داراست. بقعه فاطمه بنت اسد در آرامستان بقیع در مدینه پک پذیرایی ترحیم مشهد میباشد.

نسب خانوادگی و معاش‌طومار
فاطمه بنت اسد، از دودمان هاشمی میباشد و گستردن‌ حالا‌نگاران نسب اورا اینگونه تصویب کرده‌اند: فاطمة بنت أسد بن هاشم بن مخلوق مناف.[۲] در مکه به دنیا آمد و در به عبارتی شهر پروش یافت و با ابوطالب تزویج و بعداز ظهور اسلام، به مدینه مهاجرت کرد و همانجا درگذشت. گویند اول زن از دودمان هاشمی بوده که همسرش هاشمی بوده و فرزندان از هر دو سوی هاشمی به جهان آورده و اولیه زن هاشمی بوده که فرزندش خلیفه مسلمانها گردیده است.[۳]

فرزندان
فاطمه بنت اسد مالک یک‌سری فرزند بود به اسم‌های: طالب، عقیل، جعفر، علی(ع)، هند یا این که فاخِتة (ام هانی)، جُمانة، رَیطة یا این که امّ طالب و اسماء.[۴]

فضیلت ها
بعضا منابع با توکل بر چندین ماجرا ضعیف، بر آن گردیده‌اند که فاطمه بنت اسد تا واپسین لحظات مرگ اسلام نیاورده میباشد.[۵] عمده منابع تاریخ اسلام سابق و معاصر، این داعیه را رد کرده و از احادیث آن ها برمی‌آید که وی در مکه اسلام آورده و بعد به مدینه مهاجرت نموده است.[۶] برای این بانو، فضیلت ها اکثری در منابع مذکور میباشد که برخی از آن‌ها عبارتند از:

سرپرستی نبی(ص)
رسول(ص) درباره فاطمه بنت اسد فرمود:

وی به‌حقیقت مادرم بود؛ چه خردسال ها خویش را گرسنه می‌داشت و منرا سیر میکرد، و آنها را گردآلود می‌گذاشت و من را شسته و مرتب می‌داشت، حقیقت که مادرم بود.

آیتی، تاریخ رسول اسلام، ۱۳۷۸ش، ص۴۹.

ازآنجاکه فرستاده اکرم(ص) در کودکی، بابا، مامان و جدش را از دست بخشید، از ۸ سالگی ذیل سرپرستی عمویش ابوطالب درآمد.[۷] فاطمه بنت اسد تحت عنوان همسر ابوطالب در سرپرستی پیامبر پروردگار(ص) سهیم بود. بخشندگی فاطمه بنت اسد نسبت به رسول(ص) چنان بود که بعداز درگذشت او، نبی(ص) فرمود: «امروز مادرم وفات کرد.» و او‌را در تی شرت خود کفن کرد و در قبرش فرود آمد و در لحد وی خوابید، و زیرا به وی گفتند:‌«ای نبی پروردگار! برای فاطمه دشوار بی‌تاب گشته‌ای!» اظهار کرد: «وی به‌حقیقت مادرم بود، چه خردسالان خویش را گرسنه می‌داشت و من را سیر می کرد، و آنها را گردآلود می‌گذاشت، و من را شسته و تروتمیز می‌داشت، حقیقت که مادرم بود».[۸]نیز نقل میباشد که فرمود: «بعداز ابوطالب، کسی زیرا فاطمه به اینجانب خوبی نکرد.»[۹]

میلاد فرزند در کعبه
نوشته‌ی‌علمیٔ مهم: مولود کعبه
بنابر بعضا احادیث، فاطمه صرفا زنی بوده میباشد که در کعبه وضع حمل نموده است. به نقل منابع، زمانی هنگام وضع حمل وی فرارسید، در کنار کعبه از پروردگار خواست[یادداشت ۱] تولد نوزادش را بر وی سهل گرداند.[۱۱] آن‌گاه دیوار کعبه شکافته شد وی به داخل کعبه رفت. بعداز سه روز ماندن در کعبه، در روز چهارم یعنی سیزده رجب سی سال بعد از عام الفیل، در حالی که فرزندش امام علی(ع) را در آغوش داشت، از کعبه خارج آمد.[۱۲]

دو‌مین زن مسلمان
وی یاز‌دهمین شخص مسلمان[۱۳] و از اولیه زنانی بود که به نبی اکرم (ص) ایمان آورد
اولی زن بیعت‌کننده با رسول(ص)
بعد از فتح مکه، زمانی که فرستاده(ص) بر کوه صفا قرار گرفته بود و از مردان بیعت می‌گرفت، زنان مکه که ایمان آورده بودند برای بیعت خدمتش آمدند. درین فرصت، آیه ۱۲ سوره ممتحنه نازل شد که خطاب به نبی(ص) میفرماید: «ای رسول! زمانی که زنان مؤمن نزد تو آیند و با تو بیعت نمایند که چیزی را سهم دار پروردگار قرار ندهند، دزدی و زنا نکنند، فرزندان خویش را نکشند، افترا و افترایی پیش دست و پای خویش نیاورند و در هیچ شغل لایق‌ای مخالفت امر تو نکنند، با آن‌ها بیعت کن و برای آنها از درگاه خدا آمرزش بطلب که خدا آمرزنده و کریم ومهربان میباشد.»[۱۶]

ابن عباس می گوید که‌این آیه در‌ شأن فاطمه بنت اسد، نازل گردیده‌است.[۱۷] ابن ابی الحدید، می گوید: «فاطمه بنت اسد اولیه زنی بود که با فرستاده(ص) بیعت کرد.»

(درگذشته ۴ق)، مامان امام علی(ع)، همسر ابوطالب و از زنانی که جزء اصحاب نبی(ص) به شمار میروند.[۱] وی یاز‌دهمی شخصی (و بین زنان، دومی زن) میباشد که مسلمان شد و او‌لین زنی که با رسول(ص) بیعت کرد. از رسول(ص) سخنانی درباره فاطمه بنت اسد گفته شده که نشانه از رده ویژه‌ وی نزد نبی اکرم داراست. بقعه فاطمه بنت اسد در آرامستان بقیع در مدینه پک پذیرایی ترحیم مشهد میباشد.

نسب خانوادگی و معاش‌طومار
فاطمه بنت اسد، از دودمان هاشمی میباشد و گستردن‌ حالا‌نگاران نسب اورا اینگونه تصویب کرده‌اند: فاطمة بنت أسد بن هاشم بن مخلوق مناف.[۲] در مکه به دنیا آمد و در به عبارتی شهر پروش یافت و با ابوطالب تزویج و بعداز ظهور اسلام، به مدینه مهاجرت کرد و همانجا درگذشت. گویند اول زن از دودمان هاشمی بوده که همسرش هاشمی بوده و فرزندان از هر دو سوی هاشمی به جهان آورده و اولیه زن هاشمی بوده که فرزندش خلیفه مسلمانها گردیده است.[۳]

فرزندان
فاطمه بنت اسد مالک یک‌سری فرزند بود به اسم‌های: طالب، عقیل، جعفر، علی(ع)، هند یا این که فاخِتة (ام هانی)، جُمانة، رَیطة یا این که امّ طالب و اسماء.[۴]

فضیلت ها
بعضا منابع با توکل بر چندین ماجرا ضعیف، بر آن گردیده‌اند که فاطمه بنت اسد تا واپسین لحظات مرگ اسلام نیاورده میباشد.[۵] عمده منابع تاریخ اسلام سابق و معاصر، این داعیه را رد کرده و از احادیث آن ها برمی‌آید که وی در مکه اسلام آورده و بعد به مدینه مهاجرت نموده است.[۶] برای این بانو، فضیلت ها اکثری در منابع مذکور میباشد که برخی از آن‌ها عبارتند از:

سرپرستی نبی(ص)
رسول(ص) درباره فاطمه بنت اسد فرمود:

وی به‌حقیقت مادرم بود؛ چه خردسال ها خویش را گرسنه می‌داشت و منرا سیر میکرد، و آنها را گردآلود می‌گذاشت و من را شسته و مرتب می‌داشت، حقیقت که مادرم بود.

آیتی، تاریخ رسول اسلام، ۱۳۷۸ش، ص۴۹.

ازآنجاکه فرستاده اکرم(ص) در کودکی، بابا، مامان و جدش را از دست بخشید، از ۸ سالگی ذیل سرپرستی عمویش ابوطالب درآمد.[۷] فاطمه بنت اسد تحت عنوان همسر ابوطالب در سرپرستی پیامبر پروردگار(ص) سهیم بود. بخشندگی فاطمه بنت اسد نسبت به رسول(ص) چنان بود که بعداز درگذشت او، نبی(ص) فرمود: «امروز مادرم وفات کرد.» و او‌را در تی شرت خود کفن کرد و در قبرش فرود آمد و در لحد وی خوابید، و زیرا به وی گفتند:‌«ای نبی پروردگار! برای فاطمه دشوار بی‌تاب گشته‌ای!» اظهار کرد: «وی به‌حقیقت مادرم بود، چه خردسالان خویش را گرسنه می‌داشت و من را سیر می کرد، و آنها را گردآلود می‌گذاشت، و من را شسته و تروتمیز می‌داشت، حقیقت که مادرم بود».[۸]نیز نقل میباشد که فرمود: «بعداز ابوطالب، کسی زیرا فاطمه به اینجانب خوبی نکرد.»[۹]

میلاد فرزند در کعبه
نوشته‌ی‌علمیٔ مهم: مولود کعبه
بنابر بعضا احادیث، فاطمه صرفا زنی بوده میباشد که در کعبه وضع حمل نموده است. به نقل منابع، زمانی هنگام وضع حمل وی فرارسید، در کنار کعبه از پروردگار خواست[یادداشت ۱] تولد نوزادش را بر وی سهل گرداند.[۱۱] آن‌گاه دیوار کعبه شکافته شد وی به داخل کعبه رفت. بعداز سه روز ماندن در کعبه، در روز چهارم یعنی سیزده رجب سی سال بعد از عام الفیل، در حالی که فرزندش امام علی(ع) را در آغوش داشت، از کعبه خارج آمد.[۱۲]

دو‌مین زن مسلمان
وی یاز‌دهمین شخص مسلمان[۱۳] و از اولیه زنانی بود که به نبی اکرم (ص) ایمان آورد
اولی زن بیعت‌کننده با رسول(ص)
بعد از فتح مکه، زمانی که فرستاده(ص) بر کوه صفا قرار گرفته بود و از مردان بیعت می‌گرفت، زنان مکه که ایمان آورده بودند برای بیعت خدمتش آمدند. درین فرصت، آیه ۱۲ سوره ممتحنه نازل شد که خطاب به نبی(ص) میفرماید: «ای رسول! زمانی که زنان مؤمن نزد تو آیند و با تو بیعت نمایند که چیزی را سهم دار پروردگار قرار ندهند، دزدی و زنا نکنند، فرزندان خویش را نکشند، افترا و افترایی پیش دست و پای خویش نیاورند و در هیچ شغل لایق‌ای مخالفت امر تو نکنند، با آن‌ها بیعت کن و برای آنها از درگاه خدا آمرزش بطلب که خدا آمرزنده و کریم ومهربان میباشد.»[۱۶]

ابن عباس می گوید که‌این آیه در‌ شأن فاطمه بنت اسد، نازل گردیده‌است.[۱۷] ابن ابی الحدید، می گوید: «فاطمه بنت اسد اولیه زنی بود که با فرستاده(ص) بیعت کرد.»