???? ???? ???????

سید محسن طباطبائی حکیم
(تغییرمسیر از سید محسن حکیم)
برای دیگر کاربردها حکیم را ملاحظه کنید.
سید محسن حکیم طباطبائی
مرجع تبعیت

داده ها شخصی
تاریخ ولادت ۱ شوال ۱۳۰۶ق
محل تولد نجف
تاریخ وفات ۲۷ ربیع‌الاول ۱۳۹۰ق/ ۱۳۴۹ش
محل دفن نجف • مسجد هندی
بستگان
سرشناس سید محمدباقر حکیم (فرزند) سید محمدسعید حکیم (نوه دختری)
داده ها علمی
استادان محمدکاظم خراسانی • آقاضیاء عراقی • محمدحسین نائینی • سید ابوتراب خوانساری
شاگردان حسین وحید خراسانی • سید محمدباقر صدر • محمدتقی جعفری • سید مصطفی خمینی
تألیفات مستمسک العروة الوثقی • حقائق‌الاصول • نهج‌الفقاهة • پک پذیرایی ترحیم مشهد منهاج‌الصالحین
کار‌های اجتماعی-سیاسی
سیاسی تأسیس جماعت العلماء فی النجف الاشرف

سید محسن طباطبائی حکیم (۱۳۰۶ـ۱۳۹۰ق)، مرجع پیروی شیعه ها در قرن ۱۴ هجری قمری، بومی نجف. وی بعداز درگذشت آیت‌الله بروجردی، از مراجع تبعیت پر اسم و رسم بود. سیدمحسن در راستای رویارویی با کمونیسم در عراق، عضویت در حزب کمونیست را تحریم کرد و در راستای توسعه و گسترش کار‌های فقهی، جماعت العلماء را در نجف مبنا‌گذاری کرد. حکیم در جوانی و در جریان نزاع جهانی نخستین، در حمایت از عثمانی، فرماندهی بخشی از عراقیان را بر ذمه داشت. وی تعدادی کتابخانه در چندین میهن فرنگی تأسیس کرد. کتاب مستمسک العروة الوثقی مشهورترین تاثیر فقاهتی اوست.

تنی چند از فرزندان سید محسن حکیم، بوسیله حکومت بعث عراق زندانی و کشته شدند. سید محمدباقر حکیم مشهورترین فرزند اوست که در سال ۱۳۸۲ش در انفجار بمب در نجف کشته شد.

معاش
سید محسن حکیم در ۱۳۰۶ق در نجف به دنیا آمد.[۱] پدرش، سید مهدی حکیم، از عالمان نجف بود.[۲] محسن، در شش سالگی پدرش را از دست بخشید.[۳] حکیم، ده پسر و چهار دختر داشت. یوسف، محمدرضا، محمدمهدی، کاظم، محمدباقر، عبدالهادی، عبدالصاحب، علاءالدین، عبدالعزیز، و محمدحسین، پسران وی می باشند.

سال‌های آخری معاش سیدمحسن با حبس خانگی و سختگیری بر حوزه علمیه و شیعه ها عراق و مقاومت او همپا بود؛ بعداز کودتای حسن‌البکر، فشارهای حزب بعث بر حکیم بیشتر شد و حزب بعث سعی میکرد وی تسلیم خواهد شد.[۴] سید محسن حکیم در ۲۷ ربیع‌الاول، ۱۳۹۰ق[۵]، در ۸۴ سالگی، بر تاثیر بیماری در بغداد درگذشت. پیکر وی از بغداد تا کربلا و بعد تا نجف تشییع شد و در مسجد هندی و در کنار کتابخانه‌اش، به خاک ودیعت شد.[۶]

تحصیلات
حکیم از هفت سالگی خواندن قرآن و تلاوت و تایپ کردن، و از خیر سالگی علم آموزی علم ها شرعی را استارت کرد.[۷] درس‌های مقدماتی، مانند ادبیات عرب و منطق و بعضی متن‌ها اصول فقه (مانند ضوابط و معالم) و بعضا متن ها فقه (مانند شرایع و لمعه) را نزد برادرش، سید محمود، و دروس مقاطع فراتر را نزد کسانی زیرا راست گو جواهری و درستگو بهبهانی خواند. [۸]

اساتید
حکیم در ۱۳۲۷ق، آموزش دروس بهتر حوزه (عصر بیرون) را استارت کرد و نزد محمدکاظم خراسانی، آقا ضیاء عراقی، روضه خوان علی جواهری، محمدحسین نائینی و ابوتراب خوانسانی، فقه و اصول و رجال را یادگرفت و به مرتبه اجتهاد رسید. در اخلاق و رفتار، از سید محمدسعید حبوبی، باقر قاموسی، سید علی حکم کننده طباطبایی، ملا حسینقلی همدانی و روحانی علی قمی به کار گرفت.[۹]

شاگردان
حکیم از ۱۳۳۳ق، درس دادن زمان سطح حوزه و از ۱۳۳۷ق، درس دادن زمان بیرون فقه و اصول را شروع کرد و بیشتراز نیم قرن درس دادن کرد. شماری از شاگردان وی عبارتند از:

محمدتقی آل دانا از علمای لبنان (درگذشت ۱۳۷۸ش)
سید اسماعیل صدر فرزند سید حیدر
سید محمدحسین فضل و ادب الله
محمدتقی جعفری
سید محمدعلی حکم کننده طباطبائی
سید محمد سرور واعظ بهسودی
محمدآصف محسنی قندهاری[۱۰]
سید محمدتقی بحرالعلوم
سید محمد موسوی بجنوردی
سید علی حسینی سیستانی
سید جلال الدین آشتیانی
سید هاشم رسولی محلاتی
محمدمهدی شمس‌الدین
سید حسین مکی عاملی
سید محمدباقر صدر
ناصر مکارم شیرازی
حسین وحید خراسانی
محمدهادی معرفت
سید مصطفی خمینی
محمدجواد مغنیه
سید یوسف حکیم
سید اسدالله مدنی
سید حسن خرسان
سید محمدسعید حکیم
امام موسی صدر
نصرالله شبستری
محمدهادی امینی نجفی
احمد کافی[۱۱]
حسین حقیقت کاشانی
عباسعلی عمید زنجانی

سید محسن طباطبائی حکیم
(تغییرمسیر از سید محسن حکیم)
برای دیگر کاربردها حکیم را ملاحظه کنید.
سید محسن حکیم طباطبائی
مرجع تبعیت

داده ها شخصی
تاریخ ولادت ۱ شوال ۱۳۰۶ق
محل تولد نجف
تاریخ وفات ۲۷ ربیع‌الاول ۱۳۹۰ق/ ۱۳۴۹ش
محل دفن نجف • مسجد هندی
بستگان
سرشناس سید محمدباقر حکیم (فرزند) سید محمدسعید حکیم (نوه دختری)
داده ها علمی
استادان محمدکاظم خراسانی • آقاضیاء عراقی • محمدحسین نائینی • سید ابوتراب خوانساری
شاگردان حسین وحید خراسانی • سید محمدباقر صدر • محمدتقی جعفری • سید مصطفی خمینی
تألیفات مستمسک العروة الوثقی • حقائق‌الاصول • نهج‌الفقاهة • پک پذیرایی ترحیم مشهد منهاج‌الصالحین
کار‌های اجتماعی-سیاسی
سیاسی تأسیس جماعت العلماء فی النجف الاشرف

سید محسن طباطبائی حکیم (۱۳۰۶ـ۱۳۹۰ق)، مرجع پیروی شیعه ها در قرن ۱۴ هجری قمری، بومی نجف. وی بعداز درگذشت آیت‌الله بروجردی، از مراجع تبعیت پر اسم و رسم بود. سیدمحسن در راستای رویارویی با کمونیسم در عراق، عضویت در حزب کمونیست را تحریم کرد و در راستای توسعه و گسترش کار‌های فقهی، جماعت العلماء را در نجف مبنا‌گذاری کرد. حکیم در جوانی و در جریان نزاع جهانی نخستین، در حمایت از عثمانی، فرماندهی بخشی از عراقیان را بر ذمه داشت. وی تعدادی کتابخانه در چندین میهن فرنگی تأسیس کرد. کتاب مستمسک العروة الوثقی مشهورترین تاثیر فقاهتی اوست.

تنی چند از فرزندان سید محسن حکیم، بوسیله حکومت بعث عراق زندانی و کشته شدند. سید محمدباقر حکیم مشهورترین فرزند اوست که در سال ۱۳۸۲ش در انفجار بمب در نجف کشته شد.

معاش
سید محسن حکیم در ۱۳۰۶ق در نجف به دنیا آمد.[۱] پدرش، سید مهدی حکیم، از عالمان نجف بود.[۲] محسن، در شش سالگی پدرش را از دست بخشید.[۳] حکیم، ده پسر و چهار دختر داشت. یوسف، محمدرضا، محمدمهدی، کاظم، محمدباقر، عبدالهادی، عبدالصاحب، علاءالدین، عبدالعزیز، و محمدحسین، پسران وی می باشند.

سال‌های آخری معاش سیدمحسن با حبس خانگی و سختگیری بر حوزه علمیه و شیعه ها عراق و مقاومت او همپا بود؛ بعداز کودتای حسن‌البکر، فشارهای حزب بعث بر حکیم بیشتر شد و حزب بعث سعی میکرد وی تسلیم خواهد شد.[۴] سید محسن حکیم در ۲۷ ربیع‌الاول، ۱۳۹۰ق[۵]، در ۸۴ سالگی، بر تاثیر بیماری در بغداد درگذشت. پیکر وی از بغداد تا کربلا و بعد تا نجف تشییع شد و در مسجد هندی و در کنار کتابخانه‌اش، به خاک ودیعت شد.[۶]

تحصیلات
حکیم از هفت سالگی خواندن قرآن و تلاوت و تایپ کردن، و از خیر سالگی علم آموزی علم ها شرعی را استارت کرد.[۷] درس‌های مقدماتی، مانند ادبیات عرب و منطق و بعضی متن‌ها اصول فقه (مانند ضوابط و معالم) و بعضا متن ها فقه (مانند شرایع و لمعه) را نزد برادرش، سید محمود، و دروس مقاطع فراتر را نزد کسانی زیرا راست گو جواهری و درستگو بهبهانی خواند. [۸]

اساتید
حکیم در ۱۳۲۷ق، آموزش دروس بهتر حوزه (عصر بیرون) را استارت کرد و نزد محمدکاظم خراسانی، آقا ضیاء عراقی، روضه خوان علی جواهری، محمدحسین نائینی و ابوتراب خوانسانی، فقه و اصول و رجال را یادگرفت و به مرتبه اجتهاد رسید. در اخلاق و رفتار، از سید محمدسعید حبوبی، باقر قاموسی، سید علی حکم کننده طباطبایی، ملا حسینقلی همدانی و روحانی علی قمی به کار گرفت.[۹]

شاگردان
حکیم از ۱۳۳۳ق، درس دادن زمان سطح حوزه و از ۱۳۳۷ق، درس دادن زمان بیرون فقه و اصول را شروع کرد و بیشتراز نیم قرن درس دادن کرد. شماری از شاگردان وی عبارتند از:

محمدتقی آل دانا از علمای لبنان (درگذشت ۱۳۷۸ش)
سید اسماعیل صدر فرزند سید حیدر
سید محمدحسین فضل و ادب الله
محمدتقی جعفری
سید محمدعلی حکم کننده طباطبائی
سید محمد سرور واعظ بهسودی
محمدآصف محسنی قندهاری[۱۰]
سید محمدتقی بحرالعلوم
سید محمد موسوی بجنوردی
سید علی حسینی سیستانی
سید جلال الدین آشتیانی
سید هاشم رسولی محلاتی
محمدمهدی شمس‌الدین
سید حسین مکی عاملی
سید محمدباقر صدر
ناصر مکارم شیرازی
حسین وحید خراسانی
محمدهادی معرفت
سید مصطفی خمینی
محمدجواد مغنیه
سید یوسف حکیم
سید اسدالله مدنی
سید حسن خرسان
سید محمدسعید حکیم
امام موسی صدر
نصرالله شبستری
محمدهادی امینی نجفی
احمد کافی[۱۱]
حسین حقیقت کاشانی
عباسعلی عمید زنجانی