???? ???? ???????

مذهب مسعودی
نویسندگان منابع متقدم شیعه و بیشتر پژوهشگران و نویسندگان معاصر، مسعودی را از شیعه‌ها و حتی از امامیه شناخته‌اند. با این اکنون برخی از محققان، مسعودی را شیعه نمی‌دانند و شواهدی از اثرها او در ثابت عقیده خویش طرح می‌نمایند. ظاهرا اولیه توشه بین نویسندگان شیعه، آقا محمد علی کرمانشاهی تالیف کننده کتاب «مقامع» در تشیع مسعودی شک وتردید نموده پک پذیرایی ترحیم مشهد است.[۲۱]

در بین اهل سنت نیز درباره‌ی مذهب مسعودی اختلاف حیث است. بعضا او را معتزلی[۲۲] و بعضی شافعی به شمار آورده و بعضا او‌را شیعه دانسته‌اند. ابن حجر عسقلانی کتاب‌های مسعودی را حاکی از نشان‌هایی بر تشیع معتزلی او دانسته میباشد. کتاب‌شناس متاخر، اسماعیل پاشا بغدادی نیز در اثرها خویش مسعودی را شیعه دانسته میباشد. بعضی از نویسندگان اهل سنت و نیز بعضا از خاورشناسان نیز به تشیع مسعودی رای داده‌اند.

هر دو تیم موافق و مخالف تشیع مسعودی، برهان‌ای را برای ثابت ادعای خویش بیان کرده‌اند:

درپی بعضی دلایل تشیع مسعودی همدم با انتقاد آن از سوی معارضان، گزارش می گردد:

دلایل موافقان
شناخته شدن مسعودی به تشیع در منابع رجال شیعی
نجاشی در کتاب فهرست خویش که از اثرها مهم رجال شیعی میباشد، اسم او را آورده و فهرستی از اثر ها او به دست داده میباشد.[۲۳] رجالیان آینده نیز ظاهرا مبتنی بر همین گزارش نجاشی، اسم مسعودی را در زمره رجال شیعه تصویب کرده‌اند.[۲۴] رأی نجاشی درباره او از دلایل اساسی تشیع مسعودی میباشد به دلیل آنکه نجاشی نزدیکترین شخص به روزگار معاش مسعودی بوده میباشد و نظراتش درباره رجال شیعه اعتبار متعددی دارااست.[۲۵]

وجود شواهدی بر تشیع مسعودی در اثراتی که از وی به مکان ماندهمانند:
۱-اشاره مسعودی در کتاب مروج الذهب به جابجایی نوروروشنایی الهی و وصایت از پیامبران قبل به رسول اسلام و بعد به امامان [۲۶]
۲- طرح اعتقاد و باور به برتری علی(ع) بر بقیه صحابه رسول(ص) [۲۷]
۳- طرح مورد به دنیاآمدن علی(ع) در کعبه [۲۸]

کتابت اثراتی با معنی و مفهوم شیعی:
مسعودی، اثراتی نگاشته میباشد که هرچند اصل آن ها در دسترس ما وجود ندارد، اسامی آن اثر ها حاکی از محتوای شیعی آن ها میباشد. مانند: «مزاهر الاخبار و طرائف(ظرائف) الآثار»[۲۹] الصفوة النوریة و الذریة الزکیة و ابواب الرحمة و ینابیع الحکمة»[۳۰]، «الصفوة فی الامامة»،[۳۱] «الهدایة الی تفحص الولایة»[۳۲]، «البیان فی اسماء الائمه»[۳۳] و «الاستبصار فی الامامه»[۳۴].

دلایل معارضان
معارضان تشیع مسعودی شواهد تحت را دلیلی بر عدم تشیع او می دانند:

مدح ابوبکر و قدمت در مروج الذهب[۳۵]
مسعودی هر یکسری به اهل بیت عمیقا عشق و علاقه دارااست،اعتقادی به نامشروع بودن خلافت خلفای اولیه پیش از حضرت علی (ع)ندارد[۳۶][یادداشت ۱]
مسعودی درباره وقایعی که بعداز وفات فرستاده(ص) چهره داده اظهار شک کرده و درباره آن به صراحت داوری نمی‌نماید.
مسعودی، آزر بت‌پرست را بابا حضرت ابراهیم می داند که بر اساس با نظریه اهل سنت میباشد.
مسعودی از رخداد غدیر خاطر نکرده میباشد.
معارضان با دقت به گروه برهان معتقدند که مسعودی احتمالا شافعی مذهب بوده میباشد.[۳۸]

مذهب مسعودی
نویسندگان منابع متقدم شیعه و بیشتر پژوهشگران و نویسندگان معاصر، مسعودی را از شیعه‌ها و حتی از امامیه شناخته‌اند. با این اکنون برخی از محققان، مسعودی را شیعه نمی‌دانند و شواهدی از اثرها او در ثابت عقیده خویش طرح می‌نمایند. ظاهرا اولیه توشه بین نویسندگان شیعه، آقا محمد علی کرمانشاهی تالیف کننده کتاب «مقامع» در تشیع مسعودی شک وتردید نموده پک پذیرایی ترحیم مشهد است.[۲۱]

در بین اهل سنت نیز درباره‌ی مذهب مسعودی اختلاف حیث است. بعضا او را معتزلی[۲۲] و بعضی شافعی به شمار آورده و بعضا او‌را شیعه دانسته‌اند. ابن حجر عسقلانی کتاب‌های مسعودی را حاکی از نشان‌هایی بر تشیع معتزلی او دانسته میباشد. کتاب‌شناس متاخر، اسماعیل پاشا بغدادی نیز در اثرها خویش مسعودی را شیعه دانسته میباشد. بعضی از نویسندگان اهل سنت و نیز بعضا از خاورشناسان نیز به تشیع مسعودی رای داده‌اند.

هر دو تیم موافق و مخالف تشیع مسعودی، برهان‌ای را برای ثابت ادعای خویش بیان کرده‌اند:

درپی بعضی دلایل تشیع مسعودی همدم با انتقاد آن از سوی معارضان، گزارش می گردد:

دلایل موافقان
شناخته شدن مسعودی به تشیع در منابع رجال شیعی
نجاشی در کتاب فهرست خویش که از اثرها مهم رجال شیعی میباشد، اسم او را آورده و فهرستی از اثر ها او به دست داده میباشد.[۲۳] رجالیان آینده نیز ظاهرا مبتنی بر همین گزارش نجاشی، اسم مسعودی را در زمره رجال شیعه تصویب کرده‌اند.[۲۴] رأی نجاشی درباره او از دلایل اساسی تشیع مسعودی میباشد به دلیل آنکه نجاشی نزدیکترین شخص به روزگار معاش مسعودی بوده میباشد و نظراتش درباره رجال شیعه اعتبار متعددی دارااست.[۲۵]

وجود شواهدی بر تشیع مسعودی در اثراتی که از وی به مکان ماندهمانند:
۱-اشاره مسعودی در کتاب مروج الذهب به جابجایی نوروروشنایی الهی و وصایت از پیامبران قبل به رسول اسلام و بعد به امامان [۲۶]
۲- طرح اعتقاد و باور به برتری علی(ع) بر بقیه صحابه رسول(ص) [۲۷]
۳- طرح مورد به دنیاآمدن علی(ع) در کعبه [۲۸]

کتابت اثراتی با معنی و مفهوم شیعی:
مسعودی، اثراتی نگاشته میباشد که هرچند اصل آن ها در دسترس ما وجود ندارد، اسامی آن اثر ها حاکی از محتوای شیعی آن ها میباشد. مانند: «مزاهر الاخبار و طرائف(ظرائف) الآثار»[۲۹] الصفوة النوریة و الذریة الزکیة و ابواب الرحمة و ینابیع الحکمة»[۳۰]، «الصفوة فی الامامة»،[۳۱] «الهدایة الی تفحص الولایة»[۳۲]، «البیان فی اسماء الائمه»[۳۳] و «الاستبصار فی الامامه»[۳۴].

دلایل معارضان
معارضان تشیع مسعودی شواهد تحت را دلیلی بر عدم تشیع او می دانند:

مدح ابوبکر و قدمت در مروج الذهب[۳۵]
مسعودی هر یکسری به اهل بیت عمیقا عشق و علاقه دارااست،اعتقادی به نامشروع بودن خلافت خلفای اولیه پیش از حضرت علی (ع)ندارد[۳۶][یادداشت ۱]
مسعودی درباره وقایعی که بعداز وفات فرستاده(ص) چهره داده اظهار شک کرده و درباره آن به صراحت داوری نمی‌نماید.
مسعودی، آزر بت‌پرست را بابا حضرت ابراهیم می داند که بر اساس با نظریه اهل سنت میباشد.
مسعودی از رخداد غدیر خاطر نکرده میباشد.
معارضان با دقت به گروه برهان معتقدند که مسعودی احتمالا شافعی مذهب بوده میباشد.[۳۸]