فراگیری نظامی
در مصر
بعد از قیام ۱۵ خرداد ماه، چمران و دیگر اعضای اساسی شاخه نهضت آزادی جمهوری اسلامی ایران در آن سوی مرز، نزاع مسلحانه را راهحل قابل قبولی برای پیکار با حکومت پادشاه دانستند و تصمیم گرفتند با تشکیل پایگاهی در کشورهای عربی (الجزایر و مصر)، گروهی از اعضاوجوارح را برای فراگیری جنگ مسلحانه بدین کشورها اعزام نمایند. پیرو این تصمیم، چمران و ابراهیم یزدی در ملاقاتی با سرکنسول مصر در واشنگتن، از دعوت او برای هجرت به مصر استقبال نمودند و با سفیر مصر در سوئیس نیز مذاکراتی کردند. در ۱۳۴۳ش/۱۹۶۴ اولیه هیئت اعزامی با تیتر «سازمان منحصربهفرد اتحاد و کار» (سماع) برای یادگرفتن راهی مصر پک پذیرایی ترحیم مشهد شد.[۱۲]
در لبنان
اپهای آموزشی در مصر تا ۱۳۴۵ش ادامه یافت اما به جهت مبارزهِ تبلیغاتی مصر علیه تمامیت ارضی کشور ایران، رابطه ها «سماع» با دولت مصر تیره شد و ستاد عملیات به لبنان منتقل گشت. استقرار در لبنان نیز طولی نکشید، چون نزاع شش روزه اعراب و اسرائیل (۱۹۶۷) حال و روز لبنان را آشفته کرد و علاوه بر آن تیرگی رابطه ها کشور ایران و لبنان در ۱۳۴۶ش، که به جدا ارتباط دو سرزمین انجامید، ادامه کار اعضای نهضت را غیر ممکن ایجاد کرد و در فیض فشارِ دولت لبنان، آنها ناچار به رخنه این میهن شدند.
حضور در لبنان
چمران به امریکا برگشت، اما در اواخر ۱۳۴۹ش توشه دیگر برای ادامه نبرد سیاسی و به دعوت امام موسی صدر، رهبر شیعه ها لبنان، راهی لبنان شد و در جنوب آن اقامت گزید و از همانجا با فلسطینیها راجع به بود.
احداث حرکة المحرومین
وی با همیاری امام موسی صدر «حرکة المحرومین» و شاخه نظامی آن، اَمَل، را محور ریزی کرد و مدیر مکتب صنعتی جبل استدلال را در صور پذیرفت. بعد از ربوده شدن امام موسی صدر، چمران تحت عنوان یکی اعضای اساسی رهبری حرکةالمحرومین برگزیده شد.[۱۳]
دیگر شغلها
وی در اقامت هشت سالهاش در لبنان، بیشتر اتفاق ها سیاسی و انقلابی آنجا را ذیل لحاظ داشت. او در راءس سازمان امل در جنوب شرقی بیروت در ناحیه شِیاح، از بخشها فقیرنشین شیعه ها، مجدّانه عمل می کرد و برای تربیت جوان ها مسلمانِ شیعه و ارائه درسهای اسلامی، سازمانهای اسلامی دانشجو یان را در بیروت و شهرهای جنوبی لبنان، به طرز انجمنهای اسلامی دانشجوها، تأسیس کرد که ابعاد جوان هاِ این مرکزها هسته نخستین حرکة المحرومین را به وجود آوردند.[۱۴] چمران در امداد به عموم حاجتمند لبنان نیز نقش مؤثری داشت، برای مثال در صور برای شیعه ها حاجتمند کارخانه قالی بافی دایر کرد.[۱۵]
حضور در کشورایران
بعداز موفقیت انقلاب اسلامی (بهمن ۱۳۵۷ش)، چمران بعد از ۲۳ سال غربت از وطن به جمهوری اسلامی ایران برگشت. اول مبادرت وی فعالسازی اولی زمان یادگرفتن سپاه پاسداران بود که خویش تربیت اعضاوجوارح را عهده دار شد و بعداز انتصاب به سمت معاونت در آغاز وزیر، به حل و فصل مسائل بخش ها بحرانی مرز و بوم پرداخت.[۱۶]
در کردستان
با سپری شد هشت روز از موفقیت انقلاب اسلامی، آشوب و مبارزه مسلحانه در کردستان شروع شد و چمران به یار و همدم سرتیپ فلاحی، فرمانده نیروی زمینی، مأموریت یافت تا با طریقهای مسالمت آمیز معضل را رفع کند. وی بعد از حل وفصل زمینه مریوان، مأمور آهسته سازی پاوه و دیگر شهرهای کردستان شد. غائله کردستان آخر و عاقبت با ورود ارتش به حوزه و استقامت چمران و نیروهای محلی فروکش کرد.[۱۷]
فراگیری نظامی
در مصر
بعد از قیام ۱۵ خرداد ماه، چمران و دیگر اعضای اساسی شاخه نهضت آزادی جمهوری اسلامی ایران در آن سوی مرز، نزاع مسلحانه را راهحل قابل قبولی برای پیکار با حکومت پادشاه دانستند و تصمیم گرفتند با تشکیل پایگاهی در کشورهای عربی (الجزایر و مصر)، گروهی از اعضاوجوارح را برای فراگیری جنگ مسلحانه بدین کشورها اعزام نمایند. پیرو این تصمیم، چمران و ابراهیم یزدی در ملاقاتی با سرکنسول مصر در واشنگتن، از دعوت او برای هجرت به مصر استقبال نمودند و با سفیر مصر در سوئیس نیز مذاکراتی کردند. در ۱۳۴۳ش/۱۹۶۴ اولیه هیئت اعزامی با تیتر «سازمان منحصربهفرد اتحاد و کار» (سماع) برای یادگرفتن راهی مصر پک پذیرایی ترحیم مشهد شد.[۱۲]
در لبنان
اپهای آموزشی در مصر تا ۱۳۴۵ش ادامه یافت اما به جهت مبارزهِ تبلیغاتی مصر علیه تمامیت ارضی کشور ایران، رابطه ها «سماع» با دولت مصر تیره شد و ستاد عملیات به لبنان منتقل گشت. استقرار در لبنان نیز طولی نکشید، چون نزاع شش روزه اعراب و اسرائیل (۱۹۶۷) حال و روز لبنان را آشفته کرد و علاوه بر آن تیرگی رابطه ها کشور ایران و لبنان در ۱۳۴۶ش، که به جدا ارتباط دو سرزمین انجامید، ادامه کار اعضای نهضت را غیر ممکن ایجاد کرد و در فیض فشارِ دولت لبنان، آنها ناچار به رخنه این میهن شدند.
حضور در لبنان
چمران به امریکا برگشت، اما در اواخر ۱۳۴۹ش توشه دیگر برای ادامه نبرد سیاسی و به دعوت امام موسی صدر، رهبر شیعه ها لبنان، راهی لبنان شد و در جنوب آن اقامت گزید و از همانجا با فلسطینیها راجع به بود.
احداث حرکة المحرومین
وی با همیاری امام موسی صدر «حرکة المحرومین» و شاخه نظامی آن، اَمَل، را محور ریزی کرد و مدیر مکتب صنعتی جبل استدلال را در صور پذیرفت. بعد از ربوده شدن امام موسی صدر، چمران تحت عنوان یکی اعضای اساسی رهبری حرکةالمحرومین برگزیده شد.[۱۳]
دیگر شغلها
وی در اقامت هشت سالهاش در لبنان، بیشتر اتفاق ها سیاسی و انقلابی آنجا را ذیل لحاظ داشت. او در راءس سازمان امل در جنوب شرقی بیروت در ناحیه شِیاح، از بخشها فقیرنشین شیعه ها، مجدّانه عمل می کرد و برای تربیت جوان ها مسلمانِ شیعه و ارائه درسهای اسلامی، سازمانهای اسلامی دانشجو یان را در بیروت و شهرهای جنوبی لبنان، به طرز انجمنهای اسلامی دانشجوها، تأسیس کرد که ابعاد جوان هاِ این مرکزها هسته نخستین حرکة المحرومین را به وجود آوردند.[۱۴] چمران در امداد به عموم حاجتمند لبنان نیز نقش مؤثری داشت، برای مثال در صور برای شیعه ها حاجتمند کارخانه قالی بافی دایر کرد.[۱۵]
حضور در کشورایران
بعداز موفقیت انقلاب اسلامی (بهمن ۱۳۵۷ش)، چمران بعد از ۲۳ سال غربت از وطن به جمهوری اسلامی ایران برگشت. اول مبادرت وی فعالسازی اولی زمان یادگرفتن سپاه پاسداران بود که خویش تربیت اعضاوجوارح را عهده دار شد و بعداز انتصاب به سمت معاونت در آغاز وزیر، به حل و فصل مسائل بخش ها بحرانی مرز و بوم پرداخت.[۱۶]
در کردستان
با سپری شد هشت روز از موفقیت انقلاب اسلامی، آشوب و مبارزه مسلحانه در کردستان شروع شد و چمران به یار و همدم سرتیپ فلاحی، فرمانده نیروی زمینی، مأموریت یافت تا با طریقهای مسالمت آمیز معضل را رفع کند. وی بعد از حل وفصل زمینه مریوان، مأمور آهسته سازی پاوه و دیگر شهرهای کردستان شد. غائله کردستان آخر و عاقبت با ورود ارتش به حوزه و استقامت چمران و نیروهای محلی فروکش کرد.[۱۷]
چگونه بهترین پک پذیرایی برای مراسم ترحیم را انتخاب کنیم؟