???? ???? ???????

اعتبار کتاب
کتاب المناقب را می‌قدرت از کتاب ها معتبری دانست که اهل دانش را به تحسین واداشته میباشد و در حدی از اعتبار جای‌دارد که علمای شیعه و سنی به آن اتکا کرده و احادیث آن را سوای هیچ گرفتاری‌ای نقل می‌نمایند.[۳]

محتوا
این کتاب در چهار جلد تهیه و تنظیم گردیده‌است:

جلد ویّل به اوضاع رسول(ص) مثلا بشارت به نبوت، تولد، بعثت، نزاع‌ها و... پرداخته میباشد.
جلد دوّم دربرگیرنده مقامات، کرامات و فضائل امام علی(ع) ، قضاوت‌های آن حضرت، ظلم‌ها و مصیبت‌های وارده بر اهل بیت(ع) میباشد که به ترتیب وقتی مذکور پک پذیرایی ترحیم مشهد میباشد.
جلد سوّم با روایات فرستاده در جانشینی حضرت علی(ع) شروع و فضائل معنوی، شجاعت‌های آن حضرت و منزلت وی در قیامت را در تعدادی فصل ذکر کرده و نکاتی مانند مساوات وی با تمامی انبیاء(ع) و معاش‌طومار و اوضاع و احوال آن حضرت در ادامه آن آمده میباشد و بعداز حضرت علی(ع) به معاش طومار و فضیلت ها حضرت زهرا(س) و در نقطه پايان به مشاجره امامت فرزندان حضرت زهرا (س) پرداخته میباشد.
جلد چهارم اوضاع و احوال و فضائل و معاش طومار سایر ائمه(ع) تا امام یازدهم و با نقطه پايان یافتن فصول مرتبط با امام حسن عسکری(ع) کتاب نیز به نقطه پايان می رسد.[۴]
ابواب
اسم بعضی از ابواب المناقب به‌این تفصیل میباشد:

باب بیان سیدنا نبی الله(ص)
باب الإمامة
باب فی إمامة الأئمّة الإثنی عشر
باب درجات امیر المؤمنین(ع)
باب ما تفرّد اینجانب مناقبه
باب ذکره عند الخالق و عند المخلوقین
باب قضایا امیر المؤمنین(ع)
باب النصوص علی امامته
باب تعریف و تمجید باطنه
باب مختصر اینجانب مغازیه
باب ما یتعلق بالآخرة اینجانب مناقبه
باب النُّکَت و اللطائف
باب فی احواله
باب مناقب فاطمة الزهرا (س)
باب إمامة السبطین.[۵]
مؤلف، آن‌گاه ابواب امامت هرمورد از ائمه (ع) از امام حسن مجتبی(ع) تا امام حسن عسکری(ع) را آورده و برای هریک از آنان یک باب جدا تولید نموده است. بعد از آن هر باب را در تعدادی فصل آراسته نموده است.[مستلزم منبع]

خصوصیت‌ها
ابن شهر آشوب قصد داشت کلیه آنچه را که درباره مناقب اهل بیت(ع) وارداتی عده نماید، در حالی که بخش اعظمی از مسائل و روایات مو جود در منابع دیرین درین کتاب جان دار وجود ندارد.[۶]
بعضی از مطالب مناقب ابن شهر آشوب، گاه منحصربه‌فرد به نقل مؤلف بوده و در مکان دیگری یافت نمیشود.[۷]
نویسنده گاهی بعداز نقل احادیث، شواهدی از اشعاری که معنی ها آن احادیث در آنان آمده میباشد آورده و به تفسیر خویش در پیشگفتار کتاب مطالب را با نقل این اشعار زینت داده میباشد.[۸]
ناقص‌بودن مناقب چاپ‌گردیده
شواهد علامت می‌دهد که کتاب مناقب بیشتراز آن چیزی بوده میباشد که فعلا چاپ شد‌ه‌است به این دلیل که خویش ابن‌شهرآشوب در پیشگفتار میگوید که بابی را در زمینه ی اصحاب فرستاده و تابعین نوشته میباشد،[۹] البته در کتاب حاضر جان دار وجود ندارد. همینطور بر پایه ی با گفته آقابزرگ تهرانی، ابن شهر آشوب در معالم العلماء در ذکر وجه کنیه روحانی اثر گذار بدین کتاب ارجاع داده میباشد و آن فعلا در‌این کتاب وجود ندارد و می بایست در حال و روز حضرت حجت باشد که روحانی موثر را بدین کنیه نامیده میباشد.[۱۰]

مطالعه‌های پیرامون کتاب
حسین بن جبیر، طلبه علی بن فرج که از شاگردان ابن شهر آشوب میباشد، کتاب مناقب را تلخیص کرده و نخب المناقب لآل ابی طالب اسم گذارده میباشد.[۱۱] کتابی با تیتر نهج الایمان هم بوسیله علی بن یوسف بن جبیر (از نوادگان حسین بن جبیر) دارای اسم و رسم به سبط بن جبیر در تلخیص المناقب نگاشته شد‌ه‌است.[۱۲] تاثیر دیگر ابن شهر آشوب، مثالب النواصب را می‌اقتدار کامل شدن‌کننده کتاب مناقب دانست.[۱۳]

چاپ
این کتاب در آغاز در ۱۳۱۳ق در بمبئی چاپ[۱۴] و بعداز آن بارها در کشور‌ایران، عراق و لبنان چاپ گردیده است. کتاب مناقب ابن شهر آشوب بوسیله حسین صابری به فارسی ترجمه شد‌ه‌است.[۱۵]

پانویس
مناقب آل ابی‌طالب، کتابخانه دیجیتال فروغ.
ابن شهرآشوب، المناقب، ۱۳۷۶ق، پیشگفتار کتاب.
مناقب آل ابی‌طالب، کتابخانه دیجیتال نور و روشنایی.

اعتبار کتاب
کتاب المناقب را می‌قدرت از کتاب ها معتبری دانست که اهل دانش را به تحسین واداشته میباشد و در حدی از اعتبار جای‌دارد که علمای شیعه و سنی به آن اتکا کرده و احادیث آن را سوای هیچ گرفتاری‌ای نقل می‌نمایند.[۳]

محتوا
این کتاب در چهار جلد تهیه و تنظیم گردیده‌است:

جلد ویّل به اوضاع رسول(ص) مثلا بشارت به نبوت، تولد، بعثت، نزاع‌ها و... پرداخته میباشد.
جلد دوّم دربرگیرنده مقامات، کرامات و فضائل امام علی(ع) ، قضاوت‌های آن حضرت، ظلم‌ها و مصیبت‌های وارده بر اهل بیت(ع) میباشد که به ترتیب وقتی مذکور پک پذیرایی ترحیم مشهد میباشد.
جلد سوّم با روایات فرستاده در جانشینی حضرت علی(ع) شروع و فضائل معنوی، شجاعت‌های آن حضرت و منزلت وی در قیامت را در تعدادی فصل ذکر کرده و نکاتی مانند مساوات وی با تمامی انبیاء(ع) و معاش‌طومار و اوضاع و احوال آن حضرت در ادامه آن آمده میباشد و بعداز حضرت علی(ع) به معاش طومار و فضیلت ها حضرت زهرا(س) و در نقطه پايان به مشاجره امامت فرزندان حضرت زهرا (س) پرداخته میباشد.
جلد چهارم اوضاع و احوال و فضائل و معاش طومار سایر ائمه(ع) تا امام یازدهم و با نقطه پايان یافتن فصول مرتبط با امام حسن عسکری(ع) کتاب نیز به نقطه پايان می رسد.[۴]
ابواب
اسم بعضی از ابواب المناقب به‌این تفصیل میباشد:

باب بیان سیدنا نبی الله(ص)
باب الإمامة
باب فی إمامة الأئمّة الإثنی عشر
باب درجات امیر المؤمنین(ع)
باب ما تفرّد اینجانب مناقبه
باب ذکره عند الخالق و عند المخلوقین
باب قضایا امیر المؤمنین(ع)
باب النصوص علی امامته
باب تعریف و تمجید باطنه
باب مختصر اینجانب مغازیه
باب ما یتعلق بالآخرة اینجانب مناقبه
باب النُّکَت و اللطائف
باب فی احواله
باب مناقب فاطمة الزهرا (س)
باب إمامة السبطین.[۵]
مؤلف، آن‌گاه ابواب امامت هرمورد از ائمه (ع) از امام حسن مجتبی(ع) تا امام حسن عسکری(ع) را آورده و برای هریک از آنان یک باب جدا تولید نموده است. بعد از آن هر باب را در تعدادی فصل آراسته نموده است.[مستلزم منبع]

خصوصیت‌ها
ابن شهر آشوب قصد داشت کلیه آنچه را که درباره مناقب اهل بیت(ع) وارداتی عده نماید، در حالی که بخش اعظمی از مسائل و روایات مو جود در منابع دیرین درین کتاب جان دار وجود ندارد.[۶]
بعضی از مطالب مناقب ابن شهر آشوب، گاه منحصربه‌فرد به نقل مؤلف بوده و در مکان دیگری یافت نمیشود.[۷]
نویسنده گاهی بعداز نقل احادیث، شواهدی از اشعاری که معنی ها آن احادیث در آنان آمده میباشد آورده و به تفسیر خویش در پیشگفتار کتاب مطالب را با نقل این اشعار زینت داده میباشد.[۸]
ناقص‌بودن مناقب چاپ‌گردیده
شواهد علامت می‌دهد که کتاب مناقب بیشتراز آن چیزی بوده میباشد که فعلا چاپ شد‌ه‌است به این دلیل که خویش ابن‌شهرآشوب در پیشگفتار میگوید که بابی را در زمینه ی اصحاب فرستاده و تابعین نوشته میباشد،[۹] البته در کتاب حاضر جان دار وجود ندارد. همینطور بر پایه ی با گفته آقابزرگ تهرانی، ابن شهر آشوب در معالم العلماء در ذکر وجه کنیه روحانی اثر گذار بدین کتاب ارجاع داده میباشد و آن فعلا در‌این کتاب وجود ندارد و می بایست در حال و روز حضرت حجت باشد که روحانی موثر را بدین کنیه نامیده میباشد.[۱۰]

مطالعه‌های پیرامون کتاب
حسین بن جبیر، طلبه علی بن فرج که از شاگردان ابن شهر آشوب میباشد، کتاب مناقب را تلخیص کرده و نخب المناقب لآل ابی طالب اسم گذارده میباشد.[۱۱] کتابی با تیتر نهج الایمان هم بوسیله علی بن یوسف بن جبیر (از نوادگان حسین بن جبیر) دارای اسم و رسم به سبط بن جبیر در تلخیص المناقب نگاشته شد‌ه‌است.[۱۲] تاثیر دیگر ابن شهر آشوب، مثالب النواصب را می‌اقتدار کامل شدن‌کننده کتاب مناقب دانست.[۱۳]

چاپ
این کتاب در آغاز در ۱۳۱۳ق در بمبئی چاپ[۱۴] و بعداز آن بارها در کشور‌ایران، عراق و لبنان چاپ گردیده است. کتاب مناقب ابن شهر آشوب بوسیله حسین صابری به فارسی ترجمه شد‌ه‌است.[۱۵]

پانویس
مناقب آل ابی‌طالب، کتابخانه دیجیتال فروغ.
ابن شهرآشوب، المناقب، ۱۳۷۶ق، پیشگفتار کتاب.
مناقب آل ابی‌طالب، کتابخانه دیجیتال نور و روشنایی.