جمالالدین احمد بن شمسالدین محمد بن فَهْد حِلّی اَسَدی(۷۵۷-۸۴۱ق)، از فقیهان و محدّثان امامی که آوازه وی بیشتر در رفتار، دعا و عرفان میباشد. از وی کتابها و اثرها خطی به یادگار مانده میباشد. تاثیر معروف وی دراین باره، کتاب عدة الداعی و نجاح الساعی میباشد که به دعا و آداب و مسائل مرتبط با آن می پردازد. این کتاب، با تیتر دین بندگی و نیایش و آداب سر و نیاز به درگاه بینیاز به فارسی ترجمه گردیده است. با اینکه محل تولد وی مشخص و معلوم وجود ندارد، ولی به گفتهی بعضاها مدتی در حله در مکتب علمیه زینبیه درگیر درس دادن بوده و مدتی هم در کربلا معاش نموده است. وی در علم ها فقه و حدیث مسلط بوده و از علی بن محمد بن مکی اذن حدیث داشته. او نزد اساتیدی همانند ابن مُتَّوج بَحرانی و مقداد بن عبدالله حلی بوده و شاگردانی را نیز تربیت نموده است. جمعای جایگاه وی را از نظر معنوی و عرفانی، بسیار بالا دانستهاند به طوریکه وی داری منزلت تمکن در توحید می دانند. نقط ی اوج آوازه وی نزد حکم دهنده بغداد، با موفقیت در مناظره با علمای اهل تسنن بوده که به رواج مذهب شیعه انجامید. آخر و عاقبت او در سال ۸۴۱ق در کربلا وفات یافت و در گلشن نقیب علویان به خاک پک پذیرایی ترحیم مشهد امانت شد.
معاشطومار و حیات علمی
محل تولد ابن فهد به صحت مشخص و معلوم وجود ندارد، ولی به گفته برخیها، هنگامی در حلّه اقامت داشته و در مکتب زینیه به درس دادن سرگرم بوده میباشد. [۱] و مدتی از قدمت خویش را در کربلا سپری نموده است.[۲]
وفات
ابن فهد سال ۸۴۱ق در ۸۴ سالگی درگذشت[۳]با اینکه گردآوریای ۵۸ سالگی دانستهاند.[۴] مدفنش به گفته خوانساری در کربلا کنارِ چادرگاه واقع گردیده است.[۵]
تحصیلات
او نزد شاگردان فخرالمحققین و شهید نخستین به علم آموزی فقه و حدیث پرداخت.[۶]
آقابزرگ سوای بیان عامل اورا از شاگردان شهید نخستین دانسته میباشد[۷]، البته این مقدار پرنور میباشد که او نزدیک به سال ۸۲۴ق به حیطه جَبَل عامِل مهاجرت نموده است.[۸]در جِزّین از علی بن محمد بن مکی، فرزند شهید نخستین، به اخذ اذن نایل شدهاست.[۹]
اساتید
علی بن خازن حائری
علی بن یوسف بن عبدالجلیل نیلی
ابن مُتَّوج بَحرانی
مقداد بن عبدالله حلی
جمال الدین ابن اعرج عمیدی
علی بن عبدالحمید نسابه حسینی[۱۰]
شاگردان
علی بن هلال جزایری
ابن راشد قطیفی
عبدالسمیع بن فیاض اسدی
ابن عشره کرکی
مفلح بن حسن صیمری
محمد بن محمد بن حسن حولانی
سید محمد بن فلاح مشعشعی.[۱۱]
مناظره با اهل سنت
حکم کننده بغداد اسپند میرزا، در سال ۸۴۰ق ابن فهد و جمعای از شیعهها را از حله و دیگر بخش ها به مناظره با علمای اهل سنت به بغداد دعوت کرد.[۱۲]با موفقیت عالمان شیعه دراین مناظره، حکم دهنده بغداد تغییر و تحول مذهب اعطا کرد و به رواج مذهب تشیع دستور داد و به اسم دوازده امام(ع) خطبه خواند و سکه زد.[۱۳]
آوازه در عرفان و تصوف
ابن فهد به تقوا پر اسم و رسم بوده و اثراتی نیز در اخلاق و رفتار و عرفان نوشته. حاکم نورالله شوشتری او را صوفی و مرتاض خوانده میباشد.[۱۴]
جوادی آملی نیز اورا برای مثال عده ای می داند که مقامات معنوی بسیار والایی داشته میباشد.[۱۵]گفتهاند ابن فهد حلی و سید بن طاووس و سید بحرالعلوم از کاملان می باشند. علامه طباطبایی از استادش سید علی حکم کننده طباطبایی عارف تبارک نقل کرده که سه نفر در حین تاریخ عرفان به رده «تمکّن در توحید» رسیدهاند که عبارتند از: سید بن طاووس، احمد بن فهد حلی و سید محمدمهدی بحرالعلوم .[۱۶]
جمالالدین احمد بن شمسالدین محمد بن فَهْد حِلّی اَسَدی(۷۵۷-۸۴۱ق)، از فقیهان و محدّثان امامی که آوازه وی بیشتر در رفتار، دعا و عرفان میباشد. از وی کتابها و اثرها خطی به یادگار مانده میباشد. تاثیر معروف وی دراین باره، کتاب عدة الداعی و نجاح الساعی میباشد که به دعا و آداب و مسائل مرتبط با آن می پردازد. این کتاب، با تیتر دین بندگی و نیایش و آداب سر و نیاز به درگاه بینیاز به فارسی ترجمه گردیده است. با اینکه محل تولد وی مشخص و معلوم وجود ندارد، ولی به گفتهی بعضاها مدتی در حله در مکتب علمیه زینبیه درگیر درس دادن بوده و مدتی هم در کربلا معاش نموده است. وی در علم ها فقه و حدیث مسلط بوده و از علی بن محمد بن مکی اذن حدیث داشته. او نزد اساتیدی همانند ابن مُتَّوج بَحرانی و مقداد بن عبدالله حلی بوده و شاگردانی را نیز تربیت نموده است. جمعای جایگاه وی را از نظر معنوی و عرفانی، بسیار بالا دانستهاند به طوریکه وی داری منزلت تمکن در توحید می دانند. نقط ی اوج آوازه وی نزد حکم دهنده بغداد، با موفقیت در مناظره با علمای اهل تسنن بوده که به رواج مذهب شیعه انجامید. آخر و عاقبت او در سال ۸۴۱ق در کربلا وفات یافت و در گلشن نقیب علویان به خاک پک پذیرایی ترحیم مشهد امانت شد.
معاشطومار و حیات علمی
محل تولد ابن فهد به صحت مشخص و معلوم وجود ندارد، ولی به گفته برخیها، هنگامی در حلّه اقامت داشته و در مکتب زینیه به درس دادن سرگرم بوده میباشد. [۱] و مدتی از قدمت خویش را در کربلا سپری نموده است.[۲]
وفات
ابن فهد سال ۸۴۱ق در ۸۴ سالگی درگذشت[۳]با اینکه گردآوریای ۵۸ سالگی دانستهاند.[۴] مدفنش به گفته خوانساری در کربلا کنارِ چادرگاه واقع گردیده است.[۵]
تحصیلات
او نزد شاگردان فخرالمحققین و شهید نخستین به علم آموزی فقه و حدیث پرداخت.[۶]
آقابزرگ سوای بیان عامل اورا از شاگردان شهید نخستین دانسته میباشد[۷]، البته این مقدار پرنور میباشد که او نزدیک به سال ۸۲۴ق به حیطه جَبَل عامِل مهاجرت نموده است.[۸]در جِزّین از علی بن محمد بن مکی، فرزند شهید نخستین، به اخذ اذن نایل شدهاست.[۹]
اساتید
علی بن خازن حائری
علی بن یوسف بن عبدالجلیل نیلی
ابن مُتَّوج بَحرانی
مقداد بن عبدالله حلی
جمال الدین ابن اعرج عمیدی
علی بن عبدالحمید نسابه حسینی[۱۰]
شاگردان
علی بن هلال جزایری
ابن راشد قطیفی
عبدالسمیع بن فیاض اسدی
ابن عشره کرکی
مفلح بن حسن صیمری
محمد بن محمد بن حسن حولانی
سید محمد بن فلاح مشعشعی.[۱۱]
مناظره با اهل سنت
حکم کننده بغداد اسپند میرزا، در سال ۸۴۰ق ابن فهد و جمعای از شیعهها را از حله و دیگر بخش ها به مناظره با علمای اهل سنت به بغداد دعوت کرد.[۱۲]با موفقیت عالمان شیعه دراین مناظره، حکم دهنده بغداد تغییر و تحول مذهب اعطا کرد و به رواج مذهب تشیع دستور داد و به اسم دوازده امام(ع) خطبه خواند و سکه زد.[۱۳]
آوازه در عرفان و تصوف
ابن فهد به تقوا پر اسم و رسم بوده و اثراتی نیز در اخلاق و رفتار و عرفان نوشته. حاکم نورالله شوشتری او را صوفی و مرتاض خوانده میباشد.[۱۴]
جوادی آملی نیز اورا برای مثال عده ای می داند که مقامات معنوی بسیار والایی داشته میباشد.[۱۵]گفتهاند ابن فهد حلی و سید بن طاووس و سید بحرالعلوم از کاملان می باشند. علامه طباطبایی از استادش سید علی حکم کننده طباطبایی عارف تبارک نقل کرده که سه نفر در حین تاریخ عرفان به رده «تمکّن در توحید» رسیدهاند که عبارتند از: سید بن طاووس، احمد بن فهد حلی و سید محمدمهدی بحرالعلوم .[۱۶]
پک پذیرایی ترحیم مشهد برای مراسم ختم در مسجد؛ چه ترکیبی مناسبتر است؟