ساختار درونی
رهروان گنابادیه مانند دیگر فرقههای تصوف به رهبران خویش، قطب، مرشد، پیر و روحانی می گویند.[۲۰] بهعمل بردن کلمه و واژه «سلطان» برای صوفیان نعمتاللهی از مجال نعمتالله مرسوم شد[۲۱] و تمامی عده ای که مراتبی از سلوک را طی کرده بودند کنیه فرمانروا یا این که کنیههای دیگر میگرفتند.[۲۲] در فرقه گنابادی، کنیه فرمانروا تخصیص به رهبران و رؤسای فرقه داراست که به حد کمال سلوک رسیدهاند. این تخصیص از فرصت ملاسلطان گنابادی ترسیم شد و قبل از آن اینگونه خلا.[۲۳] دراین فرقه لقبی که به علی ختم میگردد مانند «فیضعلی» و «بخشش علی»، منحصربهفرد عده ای میباشد که اجازه و اذن دارا پک پذیرایی ترحیم مشهد هستند.[۲۴]
به گفته بعضا نویسندگان تاریخ تصوف، اضافه کردن اسم علی بیشتر مرتبط با روزگار بعداز قانونی شدن تشیع در جمهوری اسلامی ایران میباشد که رهبران صوفیه برای اظهار ارادت به امام علی(ع)، القابی با لفظ علی برای خویش گزینش کردند.[۲۵] فرقه گنابادیه، نسب طریقتی خویش را به امامان دوازدهگانه و در پایان به حضرت محمد(ص) میرسانند.[۲۶]
باورها
گنابادیها در ظواهرِ وظایف فقاهتی با علمای شیعه اثنیعشری اختلافی ندارند؛ به خانقاه اعتقادی نداشته و خویش را از دیگر افراد متمایز نمیکنند.[۲۷] نقل شده از ویژگی ها بارز سلسله گنابادی به شغل بردن «هو ۱۲۱» میباشد. این عدد به حروف ابجد متساوی «یا این که علی» میباشد و بر اعتنا این سلسله به نام و ولایت علی(ع) دلالت داراست.[۲۸]
برای پیوستن بدین سلسله، فرد بعد از بیان و توبه با پیرِ دَلیل (واسطه قطب و مُرید) می بایست غسلهای پنجگانه (غسل تسلیم، غسل توبه، غسل آدینه، غسل زیارت و غسل حاجت) را بهمکان آورد. بعداز آن هم بههمدم پیر برهان، نزد قطب میرود و سه توشه سجده شکر به جا آورده و با قطب بیعت مینماید.[۲۹]
بعضی از باورها و تعلیمات گنابادیها اینگونه نام برده میباشد:
تقید به احکام و جاری ساختن تکالیف دینی حتی مستحبات
ول کردن تجارت از غروب روز پنج شنبه تا بعداز ادای فرایض آدینه و اعمال تکالیف فقاهتی و طریقتی
ممنوع بودن استفاده تریاک و بقیه مواد مخدر
تقید به عمل و غربت از تکدیگری
مدارا با دیگر سلسلهها و مذهب ها
روا نبودن تعدد زوجات مگر در مورد ها ضروری
روا نبودن جدایی مگر در مفاد ضروری
احترام به علمای شریعت
دخالت نکردن در کارها مذهبی سوای اذن درست و متصل به یکی معصومین(ع)
عدم تبلیغ و دعوت به طریقت
روا نبودن دخالت در کارها سیاسی
الزامی نبودن بلند کردن سبیل، گرچه مستحب میباشد.
عارفان تعالی، نماینده و نایب امام و مأمور اصلاح عموم میباشند و اطاعتشان واجب میباشد.
منوط بودن قبولی ایفا به تایید ولایت علی(ع)
پرداخت عُشْریه (پرداخت یکدهم درآمد به قطب) بهمکان خمس و زکات.[۳۰]
دسته رمز گشا
کتابشناسی
درباره گنابادیه و پژوهش عقاید آنها کتابهای زیادی نگاشته گردیده که بعضا از آن ها عبارتند از:
رازگشا، تاثیر عباسعلی کیوان قزوینی که جواب پنجاه سؤال درباره عقاید و آداب سلسله گنابادیه و اصطلاحات صوفیان میباشد. کیوان قزوینی (۱۲۳۹-۱۳۱۷ش) این کتاب را بعداز گوشهگیری از گنابادیه نوشت.[۳۱] این کتاب به وسیله انتشارات منش نیکان در سال ۱۳۸۶ش منتشر شدهاست.
عرفان اسلامی و عرفان التقاطی: تحقیق و انتقاد عقاید فرقۀ گنابادیه، نوشته رضا مدنی، خط مش نیکان، ۱۳۸۷ش.
گنابادیه: تاریخ و عقاید، تاثیر علی حسنبیگی، انتشارات سبط النبی، چاپ اولیه، ۱۳۸۵ش.
فرقه گنابادی، تاثیر سید علیرضا علوی طباطبائی بروجردی، طهران، انتشارات منش نیکان، چاپ اولیه، ۱۳۸۹ش.
سلسله گنابادیه و مونسیه: رسیدگی انتقادی تاریخ و ذهن ها، نوشته پیامبر مزرئی و ویراسته مهدی فرمانیان، انتشارات رهپویان درنگ، چاپ اولیه، ۱۳۹۵ش.
عیب گیری و تحقیق ادعای انطباق تصوف و تشیع با توکل بر فرقه نعمتاللهیه گنابادی، تاثیر محمدجواد اخگری، سومی کنگره دربینالمللی فرهنگ وتمدن و تامل فقاهتی، ۱۳۹۵ش.
عقاید، آداب و رسوم تصوف گنابادیه، نوشته حسن فتحی شهری، سومی کنگره فی مابینالمللی استینافهای کاربردی علم ها انسانی اسلامی، ۱۳۹۵ش.
ساختار درونی
رهروان گنابادیه مانند دیگر فرقههای تصوف به رهبران خویش، قطب، مرشد، پیر و روحانی می گویند.[۲۰] بهعمل بردن کلمه و واژه «سلطان» برای صوفیان نعمتاللهی از مجال نعمتالله مرسوم شد[۲۱] و تمامی عده ای که مراتبی از سلوک را طی کرده بودند کنیه فرمانروا یا این که کنیههای دیگر میگرفتند.[۲۲] در فرقه گنابادی، کنیه فرمانروا تخصیص به رهبران و رؤسای فرقه داراست که به حد کمال سلوک رسیدهاند. این تخصیص از فرصت ملاسلطان گنابادی ترسیم شد و قبل از آن اینگونه خلا.[۲۳] دراین فرقه لقبی که به علی ختم میگردد مانند «فیضعلی» و «بخشش علی»، منحصربهفرد عده ای میباشد که اجازه و اذن دارا پک پذیرایی ترحیم مشهد هستند.[۲۴]
به گفته بعضا نویسندگان تاریخ تصوف، اضافه کردن اسم علی بیشتر مرتبط با روزگار بعداز قانونی شدن تشیع در جمهوری اسلامی ایران میباشد که رهبران صوفیه برای اظهار ارادت به امام علی(ع)، القابی با لفظ علی برای خویش گزینش کردند.[۲۵] فرقه گنابادیه، نسب طریقتی خویش را به امامان دوازدهگانه و در پایان به حضرت محمد(ص) میرسانند.[۲۶]
باورها
گنابادیها در ظواهرِ وظایف فقاهتی با علمای شیعه اثنیعشری اختلافی ندارند؛ به خانقاه اعتقادی نداشته و خویش را از دیگر افراد متمایز نمیکنند.[۲۷] نقل شده از ویژگی ها بارز سلسله گنابادی به شغل بردن «هو ۱۲۱» میباشد. این عدد به حروف ابجد متساوی «یا این که علی» میباشد و بر اعتنا این سلسله به نام و ولایت علی(ع) دلالت داراست.[۲۸]
برای پیوستن بدین سلسله، فرد بعد از بیان و توبه با پیرِ دَلیل (واسطه قطب و مُرید) می بایست غسلهای پنجگانه (غسل تسلیم، غسل توبه، غسل آدینه، غسل زیارت و غسل حاجت) را بهمکان آورد. بعداز آن هم بههمدم پیر برهان، نزد قطب میرود و سه توشه سجده شکر به جا آورده و با قطب بیعت مینماید.[۲۹]
بعضی از باورها و تعلیمات گنابادیها اینگونه نام برده میباشد:
تقید به احکام و جاری ساختن تکالیف دینی حتی مستحبات
ول کردن تجارت از غروب روز پنج شنبه تا بعداز ادای فرایض آدینه و اعمال تکالیف فقاهتی و طریقتی
ممنوع بودن استفاده تریاک و بقیه مواد مخدر
تقید به عمل و غربت از تکدیگری
مدارا با دیگر سلسلهها و مذهب ها
روا نبودن تعدد زوجات مگر در مورد ها ضروری
روا نبودن جدایی مگر در مفاد ضروری
احترام به علمای شریعت
دخالت نکردن در کارها مذهبی سوای اذن درست و متصل به یکی معصومین(ع)
عدم تبلیغ و دعوت به طریقت
روا نبودن دخالت در کارها سیاسی
الزامی نبودن بلند کردن سبیل، گرچه مستحب میباشد.
عارفان تعالی، نماینده و نایب امام و مأمور اصلاح عموم میباشند و اطاعتشان واجب میباشد.
منوط بودن قبولی ایفا به تایید ولایت علی(ع)
پرداخت عُشْریه (پرداخت یکدهم درآمد به قطب) بهمکان خمس و زکات.[۳۰]
دسته رمز گشا
کتابشناسی
درباره گنابادیه و پژوهش عقاید آنها کتابهای زیادی نگاشته گردیده که بعضا از آن ها عبارتند از:
رازگشا، تاثیر عباسعلی کیوان قزوینی که جواب پنجاه سؤال درباره عقاید و آداب سلسله گنابادیه و اصطلاحات صوفیان میباشد. کیوان قزوینی (۱۲۳۹-۱۳۱۷ش) این کتاب را بعداز گوشهگیری از گنابادیه نوشت.[۳۱] این کتاب به وسیله انتشارات منش نیکان در سال ۱۳۸۶ش منتشر شدهاست.
عرفان اسلامی و عرفان التقاطی: تحقیق و انتقاد عقاید فرقۀ گنابادیه، نوشته رضا مدنی، خط مش نیکان، ۱۳۸۷ش.
گنابادیه: تاریخ و عقاید، تاثیر علی حسنبیگی، انتشارات سبط النبی، چاپ اولیه، ۱۳۸۵ش.
فرقه گنابادی، تاثیر سید علیرضا علوی طباطبائی بروجردی، طهران، انتشارات منش نیکان، چاپ اولیه، ۱۳۸۹ش.
سلسله گنابادیه و مونسیه: رسیدگی انتقادی تاریخ و ذهن ها، نوشته پیامبر مزرئی و ویراسته مهدی فرمانیان، انتشارات رهپویان درنگ، چاپ اولیه، ۱۳۹۵ش.
عیب گیری و تحقیق ادعای انطباق تصوف و تشیع با توکل بر فرقه نعمتاللهیه گنابادی، تاثیر محمدجواد اخگری، سومی کنگره دربینالمللی فرهنگ وتمدن و تامل فقاهتی، ۱۳۹۵ش.
عقاید، آداب و رسوم تصوف گنابادیه، نوشته حسن فتحی شهری، سومی کنگره فی مابینالمللی استینافهای کاربردی علم ها انسانی اسلامی، ۱۳۹۵ش.
چگونه بهترین پک پذیرایی برای مراسم ترحیم را انتخاب کنیم؟