امامان و بنیعباس
بنیعباس از هنگام صلح و گوشهگیری امام حسن (ع) از خلافت، از علویان مسافت گرفتند. عبیدالله، اخوی ابن عباس، فرماندهی سپاه امام حسن (ع) را رها کرد و به معاویه پیوست.[۱۱] ابن عباس در جنبش امام حسین (ع) به کوفه در مکه ماند.[۱۲] وی و فرزندانش بعد از شهید شدن امام حسین(علیه السلام) تنها با محمد حنفیه و فرزندش ابوهاشم رابطه مجاورت پک پذیرایی ترحیم مشهد داشتند.[۱۳]
امامت حضرت راست گو(ع)، امام ششم شیعهها و امامان آجل با زمان حکومت بنیعباس هم زمان بود. سیاست کلی این امامان مشمول تقیه و عدم مخالفت مصرح با بنیعباس در اجتماع، عدم کمپانی در قیامهای علویان و انتقادهای مصرح و شجاعانه در دیدارهای رودررو با خلفاء بود.[۱۴]
امام راستگو(ع)
در برخی منابع، از ارسال دو طومار برای امام راستگو(ع) به وسیله ابومسلم در حین دعوت بنیعباس و دو طومار از سوی ابوسَلمه خلَاّل، وزیر سفاح قصه گردیدهاست. مسعودی نوشته که امام به دو طومار ابومسلم جوابی نداده میباشد.[۱۵] البته فخر رازی آورده، جعفر بن محمد جواب بخشید: خیر تو از یاران اینجانب هستی و خیر این فرصت، فرصت اینجانب میباشد.[۱۶] اسد حیدر، انگیزه عکس العمل امام درست گو به طومارهای ابومسلم را در عدم صداقت و عدم وفاداری ابومسلم دانسته میباشد.[۱۷] حضرت راستگو به آورنده طومار ابوسلمه اظهارکرد: منرا کاری با ابوسلمه وجود ندارد! وی شیعه سایرافراد میباشد.[۱۸]
منصور برای اگاهی از رغبت یا این که عدم گرایش و عملهای امام جعفر راست گو(ع) علیه خویش، اورا زیرنظر داشت و گاه اشخاص و طومارهای جعلی برای وی میارسال کرد. درین زمان روایاتی از امام راست گو(ع) نقل شدهاست که بر تقیه تأکید میکرد.[۱۹] بعضی نیز با علتهای متعدد، نزد منصور از امام درست گو بدگویی میکردند. عیسی بن موسی، پسرعموی منصور بعد از سرکوب قیام نفس زکیه، بخشی از اموال امام ششم را مصادره کرد. منصور در جواب به گلایه امام، قصد قتل اورا کرد اما با کلامها و تعهد امام، از این فعالیت صرف نظر کرد.[۲۰] منصور یک سری توشه حضرت درستگو را از مدینه به عراق خواند و اورا وادار به مناظره با ابوحنیفه کرد اما نتوانست اورا مغلوب نماید.[۲۱] امام در ۱۴۸ق، سه سال بعداز قیام نفس زکیه به شهید شدن رسید. تنی چند از علمای شیعه انگیزه شهیدشدن اورا مسمومیت بوسیله منصور میدانند.[۲۲] حضرت راستگو به خیال و خاطر مشقت بارگیریهای عباسیان و به مراد مراقبت جان امام کاظم (ع)، پنج نفر،[یادداشت ۱] مثلا منصور را وصی خویش معرفی کرد.[۲۳]
امام کاظم(ع)
زمان ۳۵ ساله امامت حضرت کاظم(ع)(۱۸۳-۱۴۸ق) به طور همزمان با ۱۰ سال خلافت منصور(حکومت ۱۳۶-۱۵۸ق)، ۱۱ سال خلافت مهدی (حکومت ۱۵۸-۱۶۹ق)، یکسال خلافت هادی (حکومت۱۶۹-۱۷۰ق) و ۱۳ سال خلافت هارون (حکومت۱۷۰-۱۹۳ق) بود.[۲۴] زمانه زندگانی موسی بن جعفر(ع) با روزگار توان تصاحب کردن عباسیان، و قیامهای گوناگون از سوی علویان علیه آنها همزمان بود. قیام شهید فخ در سال ۱۶۹ق در زمان امامت موسی بن جعفر و خلافت هادی عباسی به وقوع پیوست.[۲۵] امام کاظم(ع) برای رابطه با شیعه ها و تقویت اقتدار اقتصادی آنها، سازمان وکالت را که در طول امام درستگو(ع) مبناگذاری گردیده بود، پیشرفت بخشید.[۲۶] زمانیکه مهدی عباسی از وی خواست تا حدود فدک را معلوم نماید، امام مرزهایی را انتخاب کرد که با قلمرو حکومت عباسیان برابری میکرد.[۲۷] امام هفتم شیعه ها اصحاب خویش را به عدم همیاری با عباسیان پیشنهاد می کرد، مثلا صفوان جمال را از کرایه دادن شتران خویش به هارون نهی کردن کرد.[۲۸][یادداشت ۲] در عین اکنون از علی بن یقطین که در حکومت هارون الرشید، ذمه دار وزارت بود، خواست تا در دربار بماند و به شیعه ها سرویس نماید. [۲۹][یادداشت ۳] امام کاظم(ع) در زمان روزگار امامتش یک سری توشه از سوی خلفای عباسی احضار و زندانی شد. اولتوشه در طول خلافت مهدی عباسی، امام را از مدینه به بغداد منتقل کردند.[۳۰] هارون نیز دو توشه امام را زندانی کرد.[۳۱] امام کاظم(ع) سالهای نهایی قدمت خویش را در زندانهای فضل و ادب بن یحیی و سندی بن شاهک سپری کرد. بدگویی یحیی برمکی[۳۲]، بیم هارون از وضعیت امام فی مابین عموم و ارتقاء شیعهها وی[۳۳] و عدم رعایت تقیه از سوی برخی یاران امام[۳۴] به عنوان مثال دلایل زندانی شدن وی آورده شده میباشد.
امامان و بنیعباس
بنیعباس از هنگام صلح و گوشهگیری امام حسن (ع) از خلافت، از علویان مسافت گرفتند. عبیدالله، اخوی ابن عباس، فرماندهی سپاه امام حسن (ع) را رها کرد و به معاویه پیوست.[۱۱] ابن عباس در جنبش امام حسین (ع) به کوفه در مکه ماند.[۱۲] وی و فرزندانش بعد از شهید شدن امام حسین(علیه السلام) تنها با محمد حنفیه و فرزندش ابوهاشم رابطه مجاورت پک پذیرایی ترحیم مشهد داشتند.[۱۳]
امامت حضرت راست گو(ع)، امام ششم شیعهها و امامان آجل با زمان حکومت بنیعباس هم زمان بود. سیاست کلی این امامان مشمول تقیه و عدم مخالفت مصرح با بنیعباس در اجتماع، عدم کمپانی در قیامهای علویان و انتقادهای مصرح و شجاعانه در دیدارهای رودررو با خلفاء بود.[۱۴]
امام راستگو(ع)
در برخی منابع، از ارسال دو طومار برای امام راستگو(ع) به وسیله ابومسلم در حین دعوت بنیعباس و دو طومار از سوی ابوسَلمه خلَاّل، وزیر سفاح قصه گردیدهاست. مسعودی نوشته که امام به دو طومار ابومسلم جوابی نداده میباشد.[۱۵] البته فخر رازی آورده، جعفر بن محمد جواب بخشید: خیر تو از یاران اینجانب هستی و خیر این فرصت، فرصت اینجانب میباشد.[۱۶] اسد حیدر، انگیزه عکس العمل امام درست گو به طومارهای ابومسلم را در عدم صداقت و عدم وفاداری ابومسلم دانسته میباشد.[۱۷] حضرت راستگو به آورنده طومار ابوسلمه اظهارکرد: منرا کاری با ابوسلمه وجود ندارد! وی شیعه سایرافراد میباشد.[۱۸]
منصور برای اگاهی از رغبت یا این که عدم گرایش و عملهای امام جعفر راست گو(ع) علیه خویش، اورا زیرنظر داشت و گاه اشخاص و طومارهای جعلی برای وی میارسال کرد. درین زمان روایاتی از امام راست گو(ع) نقل شدهاست که بر تقیه تأکید میکرد.[۱۹] بعضی نیز با علتهای متعدد، نزد منصور از امام درست گو بدگویی میکردند. عیسی بن موسی، پسرعموی منصور بعد از سرکوب قیام نفس زکیه، بخشی از اموال امام ششم را مصادره کرد. منصور در جواب به گلایه امام، قصد قتل اورا کرد اما با کلامها و تعهد امام، از این فعالیت صرف نظر کرد.[۲۰] منصور یک سری توشه حضرت درستگو را از مدینه به عراق خواند و اورا وادار به مناظره با ابوحنیفه کرد اما نتوانست اورا مغلوب نماید.[۲۱] امام در ۱۴۸ق، سه سال بعداز قیام نفس زکیه به شهید شدن رسید. تنی چند از علمای شیعه انگیزه شهیدشدن اورا مسمومیت بوسیله منصور میدانند.[۲۲] حضرت راستگو به خیال و خاطر مشقت بارگیریهای عباسیان و به مراد مراقبت جان امام کاظم (ع)، پنج نفر،[یادداشت ۱] مثلا منصور را وصی خویش معرفی کرد.[۲۳]
امام کاظم(ع)
زمان ۳۵ ساله امامت حضرت کاظم(ع)(۱۸۳-۱۴۸ق) به طور همزمان با ۱۰ سال خلافت منصور(حکومت ۱۳۶-۱۵۸ق)، ۱۱ سال خلافت مهدی (حکومت ۱۵۸-۱۶۹ق)، یکسال خلافت هادی (حکومت۱۶۹-۱۷۰ق) و ۱۳ سال خلافت هارون (حکومت۱۷۰-۱۹۳ق) بود.[۲۴] زمانه زندگانی موسی بن جعفر(ع) با روزگار توان تصاحب کردن عباسیان، و قیامهای گوناگون از سوی علویان علیه آنها همزمان بود. قیام شهید فخ در سال ۱۶۹ق در زمان امامت موسی بن جعفر و خلافت هادی عباسی به وقوع پیوست.[۲۵] امام کاظم(ع) برای رابطه با شیعه ها و تقویت اقتدار اقتصادی آنها، سازمان وکالت را که در طول امام درستگو(ع) مبناگذاری گردیده بود، پیشرفت بخشید.[۲۶] زمانیکه مهدی عباسی از وی خواست تا حدود فدک را معلوم نماید، امام مرزهایی را انتخاب کرد که با قلمرو حکومت عباسیان برابری میکرد.[۲۷] امام هفتم شیعه ها اصحاب خویش را به عدم همیاری با عباسیان پیشنهاد می کرد، مثلا صفوان جمال را از کرایه دادن شتران خویش به هارون نهی کردن کرد.[۲۸][یادداشت ۲] در عین اکنون از علی بن یقطین که در حکومت هارون الرشید، ذمه دار وزارت بود، خواست تا در دربار بماند و به شیعه ها سرویس نماید. [۲۹][یادداشت ۳] امام کاظم(ع) در زمان روزگار امامتش یک سری توشه از سوی خلفای عباسی احضار و زندانی شد. اولتوشه در طول خلافت مهدی عباسی، امام را از مدینه به بغداد منتقل کردند.[۳۰] هارون نیز دو توشه امام را زندانی کرد.[۳۱] امام کاظم(ع) سالهای نهایی قدمت خویش را در زندانهای فضل و ادب بن یحیی و سندی بن شاهک سپری کرد. بدگویی یحیی برمکی[۳۲]، بیم هارون از وضعیت امام فی مابین عموم و ارتقاء شیعهها وی[۳۳] و عدم رعایت تقیه از سوی برخی یاران امام[۳۴] به عنوان مثال دلایل زندانی شدن وی آورده شده میباشد.
راهنمای انتخاب پک پذیرایی ترحیم مشهد برای مراسم ختم