loading...

???? ???? ???????

بازدید : 25
دوشنبه 19 شهريور 1403 زمان : 12:03


مساجد هر چه کهن‌خیس باشند، بی آلایش‌خیس و بی‌آرایه خیس می‌باشند، مثال این فرضیه را می‌اقتدار در مسجد جامع شهر نائین به دیده رویت کرد. مسجدی که وابسته به تاریخ قدیمی اسلام میباشد و با آسانی و در عین پک پذیرایی ترحیم مشهد هم اکنون کمال معماری‌اش، به یک کدام از زیباترین مساجد صدر اسلام بدل شد‌ه‌است.

مسجد جامع نایین اصفهان در زمان آل‌بویه سازه شد، این مسجد از نادر مساجدی میباشد که کمتر در گیر تغییر‌و تحول، تحولات و دستخوش دوران گردیده و صورت نخستین خویش را نگهداری کرده. با دقت به اینکه مسجد جامع نایین در حیطه کویری واقع گردیده، بیشتر مصالح به فعالیت گرفته گردیده در بنای آن از آجر و خشت میباشد.


آن چه بیننده را در او‌لین عکس العمل با این مسجد به وجد میاورد؛ نقطع ی عطف هنر آجرکاری میباشد که معماری این سازه را در قالب‌ای از خاک رس قرار داده. نمای معماری این مسجد پوشیده گردیده از خشت و جرز‌های آن معمولی و قشنگ با خطوط اسلیمی دقیق تزیین گردیده‌است. کل ورودی‌ها، سقف دهانه‌ها و محراب مسجد نایین از نظر معماری بها اکثری دارا‌هستند و در نوع خویش معدود‌نظیر می‌باشند. بخشی از شکوه و جلال مسجد جامع نایین در گچ‌بری قشنگ و بی‌نظیر آن مخفی که بسیار دیده‌نواز میباشد.

اگرچه بعضا از کشور‌ایران‌شناسان، تشکیل داد این مسجد را به زمان خلافت عمرابن عبدالعزیز نسبت داده‌اند ولی پروفسور پوپ ساختمان مسجد را به سال ۳۵۰ هـ.­ق و آندره گدار فرانسوی آن را به حکومت دیلمیان منسوب می‌نمایند. براین اساس می‌قدرت عمر قرن چهارمین این مسجد را دلیلی بر حضور آن در فهرست دیرین‌ترین مساجد کشور‌ایران دانست.

مسجد نائین در نقط ی اوج آسانی بسیار قشنگ میباشد. صورت ظاهری مسجد مربع صورت دارنده یک ایوان مرکزی نسبتاً خرد میباشد که در نزدیکی آن حیاط و شبستان‌ها با ردیف‌های کوتاه و طاق‌های هلالی قرار گرفته میباشد. محراب این مسجد که یکی‌از زیباترین مثال‌های محراب مساجد اهل ایران بوده در ضلع جنوبی مسجد واقع و با گچ‌بری بسیار نفیسی تزئین گردیده‌است. در کنار این محراب منبر چوبی منبت‌کاری گردیده قرار گرفته که تاریخ آن وابسته به سال ۷۱۱هـ . ­ق میباشد.

مصالح مهم این مسجد خشت و گچ میباشد. تزئیناتش چینش آجرها در طرح‌های متفاوت و گچ‌بری‌های بسیار نفیسی میباشد که بر روی محراب و ردیف‌ها مشهود است. این مسجد دارنده یک مناره ۲۸ متری میباشد که صورت ظاهری آن با مناره‌های عصر سلجوقی گوناگون میباشد.
مسجد جامع نایین از نادر مساجد اول شبستانی میباشد که کمتر دستخوش تغییر گردیده و شکل نخستین خویش را تا امروز مراقبت نموده است. ساختمان اول مسجد در قرن دوم هجری قمری تاسیس گردیده که مشمول بخش متعددی از مسجد فعلی بوده میباشد. در کناره شمالی مسجد، نصیب کوچکی وجود داراست که احتمالا مسجدی دیرین بوده و بعد از تاسیس مسجد جامع در کنار آن،جزء قسمتی از شبستان شمال غربی آن گردیده است. ردیف‌های شبستان مسجد نخستین در قرن دوم هجری قمری دوران هشت ضلعی داشته که در زمان‌های آن گاه به طور جرزهای مربع یا این که مستطیل در آمده میباشد.


مخلوط حجمی مسجد نسبتا معمولی و یکنواخت میباشد. به غیر از مناره، عنصر شاخص و اصلی حجمی دیگری نیست و طول چهار جناح و سقف آن‌ها مجموعاَ مخلوط نسبتا یکنواختی پدید آورده میباشد. این مسجد مشتمل بر صحن و شبستان‌هایی در سه جناح آن و رواقی در جناح مقابل قبله بوده و با دیواری خشتی محدود می‌گردیده که امروزه هنوز نصیب‌هایی از این دیوار باقی میباشد. این مسجد فاقد تراس و گنبدخانه میباشد و منار مسجد با نقشه‌های چندین ضلعی در کنار یک کدام از این ورودی‌هاست. مهم‌ترین فضای مسجد شبستان‌هایی می‌باشند که به طور عمیق در سه طرف صحن قرار گرفته‌اند. مهم ترین و وسیع ترین شبستان در جناح قبله واقع گردیده است. حدودا در میانه شبستان محراب ایجاد شده است. این محراب در امتداد مبنا تقارن صحن مسجد جای دارد.
درباره خصوصیت‌های این سازه، یک‌سری خصوصیت اصلی برشمرده‌اند؛

سیالیت: درین مسجد مرز مشخصی در سازه وجود دارااست و از یک گوشه و کنار به فضای دیگر دعوت گردیده و هر اطراف با سایر فضاها بدون نقص می گردد. از جمله به کار گیری از فروغ ، اختلاف طول در سقف و…

تقارن: جناح قبله و جناح روبروی آن هر مورد پنج دهانه در جوار صحن داراست و در هر دو جناح دهانه اواسط از دهانه‌های گوشه و کنار اندکی بزرگتر میباشد. طول این دو دهانه نیز مقداری بزرگتر از طول دهانه‌های مجاورشان میباشد و بدین ترتیب علاوه بر آن که‌این دو جناح دیگر یافته‌اند، دهانه اواسط در آن‌ها یا این که به عبارت دیگر اساس قبله و محراب التفات یافته‌اند. دو جناح دیگر مسجد هرمورد در جوار صحن دارنده چهار دهانه می باشند در سود کلیه دهانه‌ها کما پیش از نگاه چگونگی معماری قیمت یکسانی دارا‌هستند.

نورگیری: روشنایی این شبستان از روزن‌هایی که در سقف درنظرگرفته شده‌اند و از سوی دیگر با کف صحن در روی هر کدام از روزن‌ها یک سنگ مرمر قرار داده‌اند.


دوری از بیهودگی: سطح نماهای داخلی مسجد با خشت پوشیده شد‌ه‌است. سطح بیرونی جرزهای بنا شده در بدنه تراس با نقش‌هایی نسبتا بی آلایش البته قشنگ تزیین گردیده است. سقف بعضی از دهانه‌ها به اوِِژه دهانه‌هایی که در شبستان قبله واقع میباشند و به طبقه‌ها وابستگی دارا‌هستند به صورت متنوع و زیبایی پیاده سازی و انجام گردیده است.

نیارش: مسجد جامع نایین اولی مسجدی میباشد که قوس‌هایش جناغی بوده میباشد. در عصر‌ی قاجار بعضا از قوس‌های آن به قوس‌های کلیل تبدیل شده است. برای پرهیز از رانش، در میان قوس‌ها از چوب‌هایی به اسم کش به کار گیری می‌کرده‌اند.

خودبسندگی: به انگیزه قرارگیری نایین در حیطه‌ی کویری بیشترین مصالحی که درین بخش یافت میشود آجر و خشت میباشد که در‌این مسجد نیز از همین مصالح مستعمل میباشد.


مساجد هر چه کهن‌خیس باشند، بی آلایش‌خیس و بی‌آرایه خیس می‌باشند، مثال این فرضیه را می‌اقتدار در مسجد جامع شهر نائین به دیده رویت کرد. مسجدی که وابسته به تاریخ قدیمی اسلام میباشد و با آسانی و در عین پک پذیرایی ترحیم مشهد هم اکنون کمال معماری‌اش، به یک کدام از زیباترین مساجد صدر اسلام بدل شد‌ه‌است.

مسجد جامع نایین اصفهان در زمان آل‌بویه سازه شد، این مسجد از نادر مساجدی میباشد که کمتر در گیر تغییر‌و تحول، تحولات و دستخوش دوران گردیده و صورت نخستین خویش را نگهداری کرده. با دقت به اینکه مسجد جامع نایین در حیطه کویری واقع گردیده، بیشتر مصالح به فعالیت گرفته گردیده در بنای آن از آجر و خشت میباشد.


آن چه بیننده را در او‌لین عکس العمل با این مسجد به وجد میاورد؛ نقطع ی عطف هنر آجرکاری میباشد که معماری این سازه را در قالب‌ای از خاک رس قرار داده. نمای معماری این مسجد پوشیده گردیده از خشت و جرز‌های آن معمولی و قشنگ با خطوط اسلیمی دقیق تزیین گردیده‌است. کل ورودی‌ها، سقف دهانه‌ها و محراب مسجد نایین از نظر معماری بها اکثری دارا‌هستند و در نوع خویش معدود‌نظیر می‌باشند. بخشی از شکوه و جلال مسجد جامع نایین در گچ‌بری قشنگ و بی‌نظیر آن مخفی که بسیار دیده‌نواز میباشد.

اگرچه بعضا از کشور‌ایران‌شناسان، تشکیل داد این مسجد را به زمان خلافت عمرابن عبدالعزیز نسبت داده‌اند ولی پروفسور پوپ ساختمان مسجد را به سال ۳۵۰ هـ.­ق و آندره گدار فرانسوی آن را به حکومت دیلمیان منسوب می‌نمایند. براین اساس می‌قدرت عمر قرن چهارمین این مسجد را دلیلی بر حضور آن در فهرست دیرین‌ترین مساجد کشور‌ایران دانست.

مسجد نائین در نقط ی اوج آسانی بسیار قشنگ میباشد. صورت ظاهری مسجد مربع صورت دارنده یک ایوان مرکزی نسبتاً خرد میباشد که در نزدیکی آن حیاط و شبستان‌ها با ردیف‌های کوتاه و طاق‌های هلالی قرار گرفته میباشد. محراب این مسجد که یکی‌از زیباترین مثال‌های محراب مساجد اهل ایران بوده در ضلع جنوبی مسجد واقع و با گچ‌بری بسیار نفیسی تزئین گردیده‌است. در کنار این محراب منبر چوبی منبت‌کاری گردیده قرار گرفته که تاریخ آن وابسته به سال ۷۱۱هـ . ­ق میباشد.

مصالح مهم این مسجد خشت و گچ میباشد. تزئیناتش چینش آجرها در طرح‌های متفاوت و گچ‌بری‌های بسیار نفیسی میباشد که بر روی محراب و ردیف‌ها مشهود است. این مسجد دارنده یک مناره ۲۸ متری میباشد که صورت ظاهری آن با مناره‌های عصر سلجوقی گوناگون میباشد.
مسجد جامع نایین از نادر مساجد اول شبستانی میباشد که کمتر دستخوش تغییر گردیده و شکل نخستین خویش را تا امروز مراقبت نموده است. ساختمان اول مسجد در قرن دوم هجری قمری تاسیس گردیده که مشمول بخش متعددی از مسجد فعلی بوده میباشد. در کناره شمالی مسجد، نصیب کوچکی وجود داراست که احتمالا مسجدی دیرین بوده و بعد از تاسیس مسجد جامع در کنار آن،جزء قسمتی از شبستان شمال غربی آن گردیده است. ردیف‌های شبستان مسجد نخستین در قرن دوم هجری قمری دوران هشت ضلعی داشته که در زمان‌های آن گاه به طور جرزهای مربع یا این که مستطیل در آمده میباشد.


مخلوط حجمی مسجد نسبتا معمولی و یکنواخت میباشد. به غیر از مناره، عنصر شاخص و اصلی حجمی دیگری نیست و طول چهار جناح و سقف آن‌ها مجموعاَ مخلوط نسبتا یکنواختی پدید آورده میباشد. این مسجد مشتمل بر صحن و شبستان‌هایی در سه جناح آن و رواقی در جناح مقابل قبله بوده و با دیواری خشتی محدود می‌گردیده که امروزه هنوز نصیب‌هایی از این دیوار باقی میباشد. این مسجد فاقد تراس و گنبدخانه میباشد و منار مسجد با نقشه‌های چندین ضلعی در کنار یک کدام از این ورودی‌هاست. مهم‌ترین فضای مسجد شبستان‌هایی می‌باشند که به طور عمیق در سه طرف صحن قرار گرفته‌اند. مهم ترین و وسیع ترین شبستان در جناح قبله واقع گردیده است. حدودا در میانه شبستان محراب ایجاد شده است. این محراب در امتداد مبنا تقارن صحن مسجد جای دارد.
درباره خصوصیت‌های این سازه، یک‌سری خصوصیت اصلی برشمرده‌اند؛

سیالیت: درین مسجد مرز مشخصی در سازه وجود دارااست و از یک گوشه و کنار به فضای دیگر دعوت گردیده و هر اطراف با سایر فضاها بدون نقص می گردد. از جمله به کار گیری از فروغ ، اختلاف طول در سقف و…

تقارن: جناح قبله و جناح روبروی آن هر مورد پنج دهانه در جوار صحن داراست و در هر دو جناح دهانه اواسط از دهانه‌های گوشه و کنار اندکی بزرگتر میباشد. طول این دو دهانه نیز مقداری بزرگتر از طول دهانه‌های مجاورشان میباشد و بدین ترتیب علاوه بر آن که‌این دو جناح دیگر یافته‌اند، دهانه اواسط در آن‌ها یا این که به عبارت دیگر اساس قبله و محراب التفات یافته‌اند. دو جناح دیگر مسجد هرمورد در جوار صحن دارنده چهار دهانه می باشند در سود کلیه دهانه‌ها کما پیش از نگاه چگونگی معماری قیمت یکسانی دارا‌هستند.

نورگیری: روشنایی این شبستان از روزن‌هایی که در سقف درنظرگرفته شده‌اند و از سوی دیگر با کف صحن در روی هر کدام از روزن‌ها یک سنگ مرمر قرار داده‌اند.


دوری از بیهودگی: سطح نماهای داخلی مسجد با خشت پوشیده شد‌ه‌است. سطح بیرونی جرزهای بنا شده در بدنه تراس با نقش‌هایی نسبتا بی آلایش البته قشنگ تزیین گردیده است. سقف بعضی از دهانه‌ها به اوِِژه دهانه‌هایی که در شبستان قبله واقع میباشند و به طبقه‌ها وابستگی دارا‌هستند به صورت متنوع و زیبایی پیاده سازی و انجام گردیده است.

نیارش: مسجد جامع نایین اولی مسجدی میباشد که قوس‌هایش جناغی بوده میباشد. در عصر‌ی قاجار بعضا از قوس‌های آن به قوس‌های کلیل تبدیل شده است. برای پرهیز از رانش، در میان قوس‌ها از چوب‌هایی به اسم کش به کار گیری می‌کرده‌اند.

خودبسندگی: به انگیزه قرارگیری نایین در حیطه‌ی کویری بیشترین مصالحی که درین بخش یافت میشود آجر و خشت میباشد که در‌این مسجد نیز از همین مصالح مستعمل میباشد.

نظرات این مطلب

تعداد صفحات : 0

درباره ما
موضوعات
آمار سایت
  • کل مطالب : 508
  • کل نظرات : 0
  • افراد آنلاین : 1
  • تعداد اعضا : 0
  • بازدید امروز : 297
  • بازدید کننده امروز : 1
  • باردید دیروز : 0
  • بازدید کننده دیروز : 0
  • گوگل امروز : 0
  • گوگل دیروز : 0
  • بازدید هفته : 298
  • بازدید ماه : 303
  • بازدید سال : 1966
  • بازدید کلی : 32235
  • <
    پیوندهای روزانه
    اطلاعات کاربری
    نام کاربری :
    رمز عبور :
  • فراموشی رمز عبور؟
  • خبر نامه


    معرفی وبلاگ به یک دوست


    ایمیل شما :

    ایمیل دوست شما :



    کدهای اختصاصی