???? ???? ???????

حُضَین بن مُنْذِر رَقاشی مشهور به ابوساسان انصاری از یاران امام علی(ع)، راویان حدیث، و از احاطه و بزرگان خویشان بَکر بن وائل میباشد. او در پیکار جمل و صفین حضور داشت و امیرالمؤمنین(ع) در روزگار حکومت خویش او را حکم دهنده اصطخر کرد. در منابع اهل سنّت و شیعه از حضین تحت عنوان شخصی ثقه خاطر پک پذیرایی ترحیم مشهد شد‌ه‌است.

معاش‌طومار
در منابع، اسم وی به طور حُصَین نیز آمده، البته شکل درست آن حُضَین میباشد.[۱] وی به اسم یک کدام از مادربزرگ‌هایش، رِقاشه دختر ضَبیعه، منسوب میباشد.[۲] لقب‌های او را ابومحمد،[۳] ابوحَفْص[۴] و در بیشتر منابع، ابوساسان ضبط کرده‌اند. ابن مَنْجَوَیه (متوفی ۴۲۸)[۵] گفته که ابوساسان کنیه وی و ابومحمد لقب اوست.

در منابع اهل سنّت و شیعه از حضین تحت عنوان شخصی ثقه حافظه گردیده‌است.[۶] حضین را شاعری لهجه‌آور معرفی کرده‌اند.[۷] ابیات دور از هم‌ای از وی در منابع آمده میباشد.[۸]

به دنیا آمدن و درگذشت
از تاریخ به دنیا آمدن او اطلاعی وجود ندارد. امین[۹] احتمال داده میباشد که در سال سوم هجری به عالم آمده باشد. دربارهٔ تاریخ مرگ وی، اختلاف اندکی در منابع وجود داراست. به نوشته بخاری[۱۰] وی بعداز سال یکصد هجری، و به نوشته ابن منجویه[۱۱] در سال ۹۹هجری درگذشت.

در صدق دو روایتی که در آن حضین یک کدام از اول عده ای نام برده که بعد از اتفاق سقیفه بنی ساعده به امام علی(ع) پیوسته،[۱۲] به جهت سن معدود حضین در آن هنگام، شک وتردید گردیده است.[۱۳]

ملازمت با حضرت علی(ع)
برقی[۱۴] حضین را از یاران و برترین علی علیه‌السلام خاطر نموده است. حضرت علی(ع) در نزاع جمل حضین را به فرماندهی پیاده‌نظام فامیل دیده نشده بن وائل برگزید.[۱۵]

باتوجه به فتح سمرقند در سال ۹۳ به دست قُتَیبَة بن مُسْلِم و حضور حضین بن منذر در مجلس قتیبه در سال جاری[۱۶] و نیز تصریح حضین به نود سالگی خویش در آن سال در یکی سروده‌هایش،[۱۷] حضین احتمالاً در مبارزه صفّین ۳۴ ساله بوده و بر این محور گفته ابویقظان سُحَیم بن حفص (متوفی ۱۹۰)، که حضین را در مبارزه صفّین نوزده ساله بیان کرده،[۱۸] خطا میباشد.

در نبرد صفّین، درفش امام علی(ع) در اختیار او بود و وی به سرپرستی قوم دیده نشده بن وائل نیز گماشته شد.[۱۹] این فعالیت یکی‌از تدبیرهای ارزنده علی(ع) دانسته گردیده‌است.[۲۰] دلیری و پایداری حضین در مبارزه صفّین و اهتزاز موزون پرچمی که در اختیار داشت، علی(ع) را به سرودن اشعاری برانگیخت که در منابع مضبوط میباشد.[۲۱] رنگ پرچمی که در چنگ حضین قرار داشته، سرخ یا این که سیاه بوده میباشد.[۲۲] به هنگام مکر برافراشتن قرآن‌ها بر نیزه‌ها و بروز اختلاف فی مابین یاران علی(ع) در نزاع صفّین، حضین از اولیه عده ای بود که با سخنانی کوتاه و شیوا از علی(ع) حفاظت کرد و عموم را به امر برداری فارغ از قید و شرط از وی فراخواند.[۲۳]

امام علی(ع)، در زمانه حکومت خویش، حضین را حکم کننده اصطخر کرد.[۲۴]

با این هم اکنون بیان شده میباشد امیران اموی نیز در شغل های خویش با حضین رایزنی می‌کردند و در بعضا موراد از وی امداد می‌خواستند؛ حضین در بعضا سروده‌های خویش به‌این قضیه اشاره نموده است.[۲۵]

قصه حدیث
حضین از امام علی(ع)، عثمان، مُجاشِع بن مسعود و ابوموسی اشعری ماجرا نموده است و از وی فرزندش یحیی، حسن بصری، و عبدالعزیز بن معمر ماجرا کرده‌اند.[۲۶]ابن حجر عسقلانی،[۲۷] به گزارش ابن سعد، آورده که حضین نادر حدیث بوده ولی این مقاله اشتباه میباشد و گفته ابن سعد[۲۸] دربارهٔ ابوسعید قیس رقاشی، غلام حضین، میباشد. ابوالحسن مداینی گفته حضین را دربارهٔ مسموم شدن امام حسن(ع) با حیله معاویه، نقل نموده است.[۲۹]

پانویس
ر. ک. ابن عساکر، تاریخ مدینة دمشق، داراالفکر، ج۱۴، ص۳۹۶–۳۹۷؛ ابن خواسته، لسان العرب، زیر کلمه و واژه «حضن».
ابن تمهید، جمهرة انساب العرب، ۱۹۸۲م، ص۳۱۷.
ابن حجر عسقلانی، تهذیب التهذیب، ۱۴۱۵م، ج۲، ص۳۶۰.
طبری، تاریخ الامم و الملوک، بیروت، ج۶، ص۵۱۱.
ابن منجویه ج۱، ص۱۳۹
ر. ک. مِزّی، ج۶، ص۵۵۶؛ خویی، ج۶، ص۱۲۶
ر. ک. ابن ماکولا، ج۲، ص۴۸۱؛ مزّی، ج۶، ص۵۵۸
ر. ک. جاحظ، البیان والتبیین، ج۲، ص۱۹؛ ابن قتیبه، عیون الاخبار، ج۱، جزء۱، ص۱۶۱؛ ابن ابی الحدید، گستردن نهج البلاغه، ج۵، ص۲۴۴
امین، اعیان الشیعه، ج۶، ص۱۹۴
بخاری، درست، ج۱، ص۲۸۲.
ابن منجویه، ج۱، ص۱۳۹

حُضَین بن مُنْذِر رَقاشی مشهور به ابوساسان انصاری از یاران امام علی(ع)، راویان حدیث، و از احاطه و بزرگان خویشان بَکر بن وائل میباشد. او در پیکار جمل و صفین حضور داشت و امیرالمؤمنین(ع) در روزگار حکومت خویش او را حکم دهنده اصطخر کرد. در منابع اهل سنّت و شیعه از حضین تحت عنوان شخصی ثقه خاطر پک پذیرایی ترحیم مشهد شد‌ه‌است.

معاش‌طومار
در منابع، اسم وی به طور حُصَین نیز آمده، البته شکل درست آن حُضَین میباشد.[۱] وی به اسم یک کدام از مادربزرگ‌هایش، رِقاشه دختر ضَبیعه، منسوب میباشد.[۲] لقب‌های او را ابومحمد،[۳] ابوحَفْص[۴] و در بیشتر منابع، ابوساسان ضبط کرده‌اند. ابن مَنْجَوَیه (متوفی ۴۲۸)[۵] گفته که ابوساسان کنیه وی و ابومحمد لقب اوست.

در منابع اهل سنّت و شیعه از حضین تحت عنوان شخصی ثقه حافظه گردیده‌است.[۶] حضین را شاعری لهجه‌آور معرفی کرده‌اند.[۷] ابیات دور از هم‌ای از وی در منابع آمده میباشد.[۸]

به دنیا آمدن و درگذشت
از تاریخ به دنیا آمدن او اطلاعی وجود ندارد. امین[۹] احتمال داده میباشد که در سال سوم هجری به عالم آمده باشد. دربارهٔ تاریخ مرگ وی، اختلاف اندکی در منابع وجود داراست. به نوشته بخاری[۱۰] وی بعداز سال یکصد هجری، و به نوشته ابن منجویه[۱۱] در سال ۹۹هجری درگذشت.

در صدق دو روایتی که در آن حضین یک کدام از اول عده ای نام برده که بعد از اتفاق سقیفه بنی ساعده به امام علی(ع) پیوسته،[۱۲] به جهت سن معدود حضین در آن هنگام، شک وتردید گردیده است.[۱۳]

ملازمت با حضرت علی(ع)
برقی[۱۴] حضین را از یاران و برترین علی علیه‌السلام خاطر نموده است. حضرت علی(ع) در نزاع جمل حضین را به فرماندهی پیاده‌نظام فامیل دیده نشده بن وائل برگزید.[۱۵]

باتوجه به فتح سمرقند در سال ۹۳ به دست قُتَیبَة بن مُسْلِم و حضور حضین بن منذر در مجلس قتیبه در سال جاری[۱۶] و نیز تصریح حضین به نود سالگی خویش در آن سال در یکی سروده‌هایش،[۱۷] حضین احتمالاً در مبارزه صفّین ۳۴ ساله بوده و بر این محور گفته ابویقظان سُحَیم بن حفص (متوفی ۱۹۰)، که حضین را در مبارزه صفّین نوزده ساله بیان کرده،[۱۸] خطا میباشد.

در نبرد صفّین، درفش امام علی(ع) در اختیار او بود و وی به سرپرستی قوم دیده نشده بن وائل نیز گماشته شد.[۱۹] این فعالیت یکی‌از تدبیرهای ارزنده علی(ع) دانسته گردیده‌است.[۲۰] دلیری و پایداری حضین در مبارزه صفّین و اهتزاز موزون پرچمی که در اختیار داشت، علی(ع) را به سرودن اشعاری برانگیخت که در منابع مضبوط میباشد.[۲۱] رنگ پرچمی که در چنگ حضین قرار داشته، سرخ یا این که سیاه بوده میباشد.[۲۲] به هنگام مکر برافراشتن قرآن‌ها بر نیزه‌ها و بروز اختلاف فی مابین یاران علی(ع) در نزاع صفّین، حضین از اولیه عده ای بود که با سخنانی کوتاه و شیوا از علی(ع) حفاظت کرد و عموم را به امر برداری فارغ از قید و شرط از وی فراخواند.[۲۳]

امام علی(ع)، در زمانه حکومت خویش، حضین را حکم کننده اصطخر کرد.[۲۴]

با این هم اکنون بیان شده میباشد امیران اموی نیز در شغل های خویش با حضین رایزنی می‌کردند و در بعضا موراد از وی امداد می‌خواستند؛ حضین در بعضا سروده‌های خویش به‌این قضیه اشاره نموده است.[۲۵]

قصه حدیث
حضین از امام علی(ع)، عثمان، مُجاشِع بن مسعود و ابوموسی اشعری ماجرا نموده است و از وی فرزندش یحیی، حسن بصری، و عبدالعزیز بن معمر ماجرا کرده‌اند.[۲۶]ابن حجر عسقلانی،[۲۷] به گزارش ابن سعد، آورده که حضین نادر حدیث بوده ولی این مقاله اشتباه میباشد و گفته ابن سعد[۲۸] دربارهٔ ابوسعید قیس رقاشی، غلام حضین، میباشد. ابوالحسن مداینی گفته حضین را دربارهٔ مسموم شدن امام حسن(ع) با حیله معاویه، نقل نموده است.[۲۹]

پانویس
ر. ک. ابن عساکر، تاریخ مدینة دمشق، داراالفکر، ج۱۴، ص۳۹۶–۳۹۷؛ ابن خواسته، لسان العرب، زیر کلمه و واژه «حضن».
ابن تمهید، جمهرة انساب العرب، ۱۹۸۲م، ص۳۱۷.
ابن حجر عسقلانی، تهذیب التهذیب، ۱۴۱۵م، ج۲، ص۳۶۰.
طبری، تاریخ الامم و الملوک، بیروت، ج۶، ص۵۱۱.
ابن منجویه ج۱، ص۱۳۹
ر. ک. مِزّی، ج۶، ص۵۵۶؛ خویی، ج۶، ص۱۲۶
ر. ک. ابن ماکولا، ج۲، ص۴۸۱؛ مزّی، ج۶، ص۵۵۸
ر. ک. جاحظ، البیان والتبیین، ج۲، ص۱۹؛ ابن قتیبه، عیون الاخبار، ج۱، جزء۱، ص۱۶۱؛ ابن ابی الحدید، گستردن نهج البلاغه، ج۵، ص۲۴۴
امین، اعیان الشیعه، ج۶، ص۱۹۴
بخاری، درست، ج۱، ص۲۸۲.
ابن منجویه، ج۱، ص۱۳۹