???? ???? ???????

جامع مسجد، مسجد عالم‌نما یا این که مسجد جامع دهلی از زیباترین و مهمترین جاذبه‌های توریستی هند به شمار می‌رود. این مسجد در محله چاندنی چوک دهلی وسیع ترین و زیباترین مساجد مسلمان‌ها تا اواخر قرن بیستم بوده ‌میباشد. این سازه در حیطه‌ای بلند نسبت به اطرافش جای دارد و پله‌هایی در سه طرف زائران را به ورودی مسجد پند می‌نماید. از ورودی مسجد چشم انداز‌ای بسیار قشنگ پیش روی عابدان و مسافران نقش می‌بندد. به همین ادله میباشد که به آن مسجد عالم نما نیز می گویند. محوطه فرنگی این مسجد گنجایش ۲۵ هزار نفر را دارااست و از جای ‌های مطلوب برای برگزاری اعیاد و پای کوبی‌های مسلمانها میباشد. در ماه رمضان و عید قربان در اینجا پک پذیرایی ترحیم مشهد نشاط و شورعجیبی مشهود است.
تاریخچه مسجد جامع
مسجد جامع دهلی در بین سال‌های ۱۰۶۰ تا ۱۰۶۶ هجری قمری سازه به فرمان پنج‌مین امپراطور گورکانی، پاد شاه عالم، با یاری بیشتراز پنج هزار کارکنان و با هزینه یک میلیون روپیه سازه شد‌ه‌است. در روز عید فطر سال ۱۰۶۶ هجری قمری این مسجد بهره برداری شد و نماز عید به امامت سید عبدل غفور سلطان بوخاریل، یکی‌از ملاهای گزینه دقت فرمان روا عالم، درین مسجد برگزار شد. این سازه تا نقطه نهایی حکومت گورکان‌ها تحت عنوان مسجد سلطنتی آیتم استعمال قرار می‌گرفت. در بالا این جای را مسجد دنیا نما می‌نامیدند ولی به گذر زمان مجال اسم مسجد جامع که محل تجمع مسلمان‌ها برای نماز آدینه میباشد بین عموم رایج‌خیس شد.

مسجد جامع دهلی ، وسیع ترین و زیباترین مسجد هندوستان
در سال ۱۸۵۷ بعداز کودتا‌های عموم هند علیه شرکت هند شرقی و بریتانیا، مسجد جامع به وسیله بریتانیایی‌ها مصادره و محل استقرار سربازان بریتانیایی شد. بریتانیا هنگامی برای سرکوب و مجازات عموم، قصد به تخریب کلی این مسجد گرفت؛ ولی با وجود اعتراض‌های زیاد عموم، این منظور عملی نشد. طرح طبقات مسجد جامع به موتی مسجد یا این که مسجد مروارید در آگرا بسیار مشابه میباشد، البته مسجد جامع از آن بزرگتر و دو طبقه میباشد. نصیب عظیمی از این مسجد بعد ها به آن افزوده گردیده‌است. پیش از پیکار استقلال هندوستان در سال ۱۸۵۷ حوالی درب جنوبی مسجد، مکتب اسلامی وجود داشت که در ضمن پیکار تماما تخریب شد.

مسجد جامع دهلی ، اصلی ترین و زیباترین مسجد هندوستان
معماری
مسجد جامع دهلی دارنده دو محراب باشکوه و حیاطی وسیعی میباشد که تحسین هر بیننده‌ای را بر می‌ انگیزد. روی مسجد به غرب میباشد و هر سه طرف آن با حیاط‌های طاقدار قوسی صورت پوشانده گردیده و درگاه ساختمان بلند مانند آن رو به راءس مسجد قرار گرفته میباشد. این مسجد حدود ۸۰ متر ارتفاع و ۲۷ متر پهنا دارااست و سقفش با سه گنبد پوشیده شده است. گنبدهای این مسجد با مرمرهای سیاه و سپید فعالیت گردیده البته گنبد بالایی با طلا جواهرات پوشیده گردیده‌ میباشد. در تشکیل داد این مسجد ۵۰۰۰ کارکنان به بازه زمانی بیش تر از ۶ سال به فعالیت گرفته گردیده‌اند.

دو مناره این مسجد ۴۰ متر طول دارا هستند، دارنده ۱۳۰ پله‌ می باشد و با سنگ مرمر سپید و سنگ ماسه قرمز رنگ فرش گردیده‌اند. در بخش پشت مسجد، چهار مناره خرد مشابه به مناره‌های جلویی قرار گرفته‌ میباشد.

مسجد جامع دهلی ، مطرح ترین و زیباترین مسجد هندوستان
تحت گنبدهای مسجد، سالنی واقع گردیده‌است که هفت ورودی قوس‌دار آن رو به سمت غرب میباشد و دیوارهای مسجد تا طول کمر با مرمر پوشیده گردیده‌اند. غیر از این تالار ، شبستان اقامه نماز دیگری نیز در مسجد جای‌دارد که مساحتی حدود ۶۱ در ۲۷ متر مربع دارااست و دارنده هفت ورودی قوس دار میباشد. در بالای هر کدام از ورودی‌ های قوسی، کتیبه‌هایی از مرمر سپید قرار گرفته میباشد که ۲/۱ متر ارتفاع و ۷۶ سانتی متر پهنا دارااست و رشد با مرمر سیاه حکاکی شده است. روی این کتیبه‌ها تاریخ تشکیل داد مسجد حک گردیده و از فضائل و سلطنت فرمانروا‌ عالم اورده شده‌ میباشد. جذاب اینکه این کتیبه ‌ها به لهجه فارسی و به خط ثلث نورالله احمد نگاشته گردیده و در سال ۱۰۶۰ ه‍.ق به طریق معرق سنگ جاری ساختن گردیده‌است. یک قرآن سابق که روی پوست آهو درج شده ازجمله اشیای باستانی و ارزشمندی میباشد که درین مسجد حفظ می‌گردد.

مسجد جامع دهلی ، مطرح ترین و زیباترین مسجد هندوستان
آداب و ضوابط ورود به مسجد جامع
پیش از ورود به مسجد جامع دهلی بایستی مانند هر نقطه مقدس، آداب ورود بدین جای را رعایت کنیم تا اهانتی به مقدسات آن‌ها محسوب نشود. جذاب دقت میباشد که خلاف خیلی از مساجد، درین مسجد رسمی برای پوشش نیست و گردشگران با هر نوع پوششی میتوانند بدین جای وارد شوند. اما در درب ورودی مسجد خیمه هم قرض داده می شود.

ورود به مسجد با کفش ممنوع میباشد. در موقع ورود کفش‌هایتان را در بیاورید و به کفشداری تحویل دهید یا این که با کیسه به باطن ببرید. برای محافظت کفش‌ها بایستی حدود ۱۰۰ روپیه هند هزینه پرداخت نمائید البته توصیه ما این میباشد که با پاره ای زنخدان‌زنی ارزش را زیر بیاورید. ورود به مسجد هزینه‌ای ندارد البته برای هر دوربین و تلفن همراه هوشمند ۳۰۰ روپیه هند هزینه اخذ میگردد که آن هم قابل زنخدان‌زنی میباشد.

مسجد جامع دهلی ، مطرح ترین و زیباترین مسجد هندوستان
مسیر دسترسی
شایسته ترین شیوه چهت نیل بدین جای قشنگ در قلب دهلی قدیم، مترو میباشد. دو پایانه مترو چهت نیل به مسجد جامع دهلی وجود دارااست. یکی‌از چاوری بازار (Chawri Bazar) که با خط زرد رنگ معلوم می‌گردد و پیاده ۷۵۰ متر از درب جنوبی مسجد مسافت داراست. دوم، پایانه مسجد جامع که خط بنفش از آن می‌گذرد و مسافت آن تا درب جنوبی ۴۰۰ متر میباشد.

میتوانید از اتوبوس هم برای رفتن به‌این جای جذاب به کارگیری نمایید. پایانه اتوبوس موری گیت (Mori Gate) تا درب شمالی و درب جنوبی ۴۵۰ متر مسافت داراست. پایانه دیگری در دو طرف خیابان (Netaji Subhash Marg) در مسافت ۸۰۰ متری درب شمالی وجود داراست. کرایه توک‌توک هم یکی‌از دیگر از شیوه های وصال به مسجد میباشد. توک‌توک‌ها از وسایل حمل و نقل دوستداشتنی در هند می‌باشند.

جامع مسجد، مسجد عالم‌نما یا این که مسجد جامع دهلی از زیباترین و مهمترین جاذبه‌های توریستی هند به شمار می‌رود. این مسجد در محله چاندنی چوک دهلی وسیع ترین و زیباترین مساجد مسلمان‌ها تا اواخر قرن بیستم بوده ‌میباشد. این سازه در حیطه‌ای بلند نسبت به اطرافش جای دارد و پله‌هایی در سه طرف زائران را به ورودی مسجد پند می‌نماید. از ورودی مسجد چشم انداز‌ای بسیار قشنگ پیش روی عابدان و مسافران نقش می‌بندد. به همین ادله میباشد که به آن مسجد عالم نما نیز می گویند. محوطه فرنگی این مسجد گنجایش ۲۵ هزار نفر را دارااست و از جای ‌های مطلوب برای برگزاری اعیاد و پای کوبی‌های مسلمانها میباشد. در ماه رمضان و عید قربان در اینجا پک پذیرایی ترحیم مشهد نشاط و شورعجیبی مشهود است.
تاریخچه مسجد جامع
مسجد جامع دهلی در بین سال‌های ۱۰۶۰ تا ۱۰۶۶ هجری قمری سازه به فرمان پنج‌مین امپراطور گورکانی، پاد شاه عالم، با یاری بیشتراز پنج هزار کارکنان و با هزینه یک میلیون روپیه سازه شد‌ه‌است. در روز عید فطر سال ۱۰۶۶ هجری قمری این مسجد بهره برداری شد و نماز عید به امامت سید عبدل غفور سلطان بوخاریل، یکی‌از ملاهای گزینه دقت فرمان روا عالم، درین مسجد برگزار شد. این سازه تا نقطه نهایی حکومت گورکان‌ها تحت عنوان مسجد سلطنتی آیتم استعمال قرار می‌گرفت. در بالا این جای را مسجد دنیا نما می‌نامیدند ولی به گذر زمان مجال اسم مسجد جامع که محل تجمع مسلمان‌ها برای نماز آدینه میباشد بین عموم رایج‌خیس شد.

مسجد جامع دهلی ، وسیع ترین و زیباترین مسجد هندوستان
در سال ۱۸۵۷ بعداز کودتا‌های عموم هند علیه شرکت هند شرقی و بریتانیا، مسجد جامع به وسیله بریتانیایی‌ها مصادره و محل استقرار سربازان بریتانیایی شد. بریتانیا هنگامی برای سرکوب و مجازات عموم، قصد به تخریب کلی این مسجد گرفت؛ ولی با وجود اعتراض‌های زیاد عموم، این منظور عملی نشد. طرح طبقات مسجد جامع به موتی مسجد یا این که مسجد مروارید در آگرا بسیار مشابه میباشد، البته مسجد جامع از آن بزرگتر و دو طبقه میباشد. نصیب عظیمی از این مسجد بعد ها به آن افزوده گردیده‌است. پیش از پیکار استقلال هندوستان در سال ۱۸۵۷ حوالی درب جنوبی مسجد، مکتب اسلامی وجود داشت که در ضمن پیکار تماما تخریب شد.

مسجد جامع دهلی ، اصلی ترین و زیباترین مسجد هندوستان
معماری
مسجد جامع دهلی دارنده دو محراب باشکوه و حیاطی وسیعی میباشد که تحسین هر بیننده‌ای را بر می‌ انگیزد. روی مسجد به غرب میباشد و هر سه طرف آن با حیاط‌های طاقدار قوسی صورت پوشانده گردیده و درگاه ساختمان بلند مانند آن رو به راءس مسجد قرار گرفته میباشد. این مسجد حدود ۸۰ متر ارتفاع و ۲۷ متر پهنا دارااست و سقفش با سه گنبد پوشیده شده است. گنبدهای این مسجد با مرمرهای سیاه و سپید فعالیت گردیده البته گنبد بالایی با طلا جواهرات پوشیده گردیده‌ میباشد. در تشکیل داد این مسجد ۵۰۰۰ کارکنان به بازه زمانی بیش تر از ۶ سال به فعالیت گرفته گردیده‌اند.

دو مناره این مسجد ۴۰ متر طول دارا هستند، دارنده ۱۳۰ پله‌ می باشد و با سنگ مرمر سپید و سنگ ماسه قرمز رنگ فرش گردیده‌اند. در بخش پشت مسجد، چهار مناره خرد مشابه به مناره‌های جلویی قرار گرفته‌ میباشد.

مسجد جامع دهلی ، مطرح ترین و زیباترین مسجد هندوستان
تحت گنبدهای مسجد، سالنی واقع گردیده‌است که هفت ورودی قوس‌دار آن رو به سمت غرب میباشد و دیوارهای مسجد تا طول کمر با مرمر پوشیده گردیده‌اند. غیر از این تالار ، شبستان اقامه نماز دیگری نیز در مسجد جای‌دارد که مساحتی حدود ۶۱ در ۲۷ متر مربع دارااست و دارنده هفت ورودی قوس دار میباشد. در بالای هر کدام از ورودی‌ های قوسی، کتیبه‌هایی از مرمر سپید قرار گرفته میباشد که ۲/۱ متر ارتفاع و ۷۶ سانتی متر پهنا دارااست و رشد با مرمر سیاه حکاکی شده است. روی این کتیبه‌ها تاریخ تشکیل داد مسجد حک گردیده و از فضائل و سلطنت فرمانروا‌ عالم اورده شده‌ میباشد. جذاب اینکه این کتیبه ‌ها به لهجه فارسی و به خط ثلث نورالله احمد نگاشته گردیده و در سال ۱۰۶۰ ه‍.ق به طریق معرق سنگ جاری ساختن گردیده‌است. یک قرآن سابق که روی پوست آهو درج شده ازجمله اشیای باستانی و ارزشمندی میباشد که درین مسجد حفظ می‌گردد.

مسجد جامع دهلی ، مطرح ترین و زیباترین مسجد هندوستان
آداب و ضوابط ورود به مسجد جامع
پیش از ورود به مسجد جامع دهلی بایستی مانند هر نقطه مقدس، آداب ورود بدین جای را رعایت کنیم تا اهانتی به مقدسات آن‌ها محسوب نشود. جذاب دقت میباشد که خلاف خیلی از مساجد، درین مسجد رسمی برای پوشش نیست و گردشگران با هر نوع پوششی میتوانند بدین جای وارد شوند. اما در درب ورودی مسجد خیمه هم قرض داده می شود.

ورود به مسجد با کفش ممنوع میباشد. در موقع ورود کفش‌هایتان را در بیاورید و به کفشداری تحویل دهید یا این که با کیسه به باطن ببرید. برای محافظت کفش‌ها بایستی حدود ۱۰۰ روپیه هند هزینه پرداخت نمائید البته توصیه ما این میباشد که با پاره ای زنخدان‌زنی ارزش را زیر بیاورید. ورود به مسجد هزینه‌ای ندارد البته برای هر دوربین و تلفن همراه هوشمند ۳۰۰ روپیه هند هزینه اخذ میگردد که آن هم قابل زنخدان‌زنی میباشد.

مسجد جامع دهلی ، مطرح ترین و زیباترین مسجد هندوستان
مسیر دسترسی
شایسته ترین شیوه چهت نیل بدین جای قشنگ در قلب دهلی قدیم، مترو میباشد. دو پایانه مترو چهت نیل به مسجد جامع دهلی وجود دارااست. یکی‌از چاوری بازار (Chawri Bazar) که با خط زرد رنگ معلوم می‌گردد و پیاده ۷۵۰ متر از درب جنوبی مسجد مسافت داراست. دوم، پایانه مسجد جامع که خط بنفش از آن می‌گذرد و مسافت آن تا درب جنوبی ۴۰۰ متر میباشد.

میتوانید از اتوبوس هم برای رفتن به‌این جای جذاب به کارگیری نمایید. پایانه اتوبوس موری گیت (Mori Gate) تا درب شمالی و درب جنوبی ۴۵۰ متر مسافت داراست. پایانه دیگری در دو طرف خیابان (Netaji Subhash Marg) در مسافت ۸۰۰ متری درب شمالی وجود داراست. کرایه توک‌توک هم یکی‌از دیگر از شیوه های وصال به مسجد میباشد. توک‌توک‌ها از وسایل حمل و نقل دوستداشتنی در هند می‌باشند.