???? ???? ???????

معاش‌طومار
امام راست گو(ع) در ۱۷ ربیع‌الاول سال ۸۳ق در مدینه متولد شد و در سال ۱۴۸ق در ۶۵ سالگی به عبارتی‌جا به شهید شدن رسید.[۱۳] بعضا ولادتش را در سال ۸۰ق نوشته‌اند.[۱۴] همینطور ابن‌قتیبة دینوری وفاتش را در سال ۱۴۶ق تصویب نموده است[۱۵] که آن را خطای در ضبط می دانند.[۱۶] در باب روز و ماه شهیدشدن امام راستگو(ع) اختلاف‌ حیث وجود داراست. نگرش معروف علمای متقدم شیعه[۱۷] این میباشد که او در ماه شوال به شهیدشدن رسیده میباشد؛ البته در منابع متقدم روز شهیدشدن پک پذیرایی ترحیم مشهد نیامده میباشد.[۱۸]

طبرسی در کتاب تاج الموالید و روحانی عباس قمی در اتفاق ها الأیام، و شوشتری در کتاب رسالة فی تواریخ النبی و الآل روز شهیدشدن او‌را ۲۵ شوال دانسته‌اند.[۱۹] در مقابلِ نگرش پر اسم و رسم، طبرسی در اعلام الوری[۲۰] و علامه مجلسی در بحار الأنوار به گزارش کتاب مصباح کفعمی شهیدشدن امام راستگو(ع) را در ۱۵ رجب گزارش کرده‌اند؛ ولی پژوهشگرانِ کتاب بحار الأنوار این مقاله را در کتاب مصباح نیافته‌اند.[۲۱] روحانی عباس قمی فارغ از بیان منبع وفات امام راست گو(ع) در نصفه رجب را نقل نموده است. [۲۲]

امام درست گو(ع) یکی منزل‌های حارثة بن نعمان انصاری از اصحاب فرستاده[۲۳] را در نصفه اولیه قرن دوم هجری خرید.[۲۴] این منزل در جنوب شرقی مسجد النبی و در حوالی منزل ابو ایوب انصاری قرار داشت. این منزل محل سکونت امام درست گو(ع) بود و بعد از آن حضرت نیز تا قرن‌ها آیتم دقت زائران قرار داشت.[۲۵] کوچه‌ی باریکی که منزل امام راستگو(ع) در آن قرار داشت به «زُقاق جعفر» معروف بود.[۲۶] منابع شیعه به قرائت نماز در منزل امام درست گو(ع) پیشنهاد کرده‌اند.[۲۷] این سفارش‌ها در منابع را نشانگر قِدمت این منزل دانسته‌اند.[۲۸] این منزل و محله‌ بنی‌هاشم در مرمت دهه شصت از قرن چهاردهم هجری خورشیدی در طرح پیشرفت صحن‌های مسجدالنبی قرار گرفت و به‌شکل بدون نقص تخریب شد.[۲۹]

همینطور مشاهده کنید: محله بنی‌هاشم
همسران و فرزندان
روحانی موثر برای امام راستگو(ع) ده فرزند و چندین همسر برشمرده میباشد:[۳۰]در پاره‌ای از منابع به گزارش امام کاظم(ع) به دختر دیگری برای امام درست گو(ع) به اسم حکیمه یا این که حلیمه اشاره گردیده‌است.[۳۱]

همسران و فرزندان
همسر نسب فرزندان توضیحات
حمیده دختر صاعد یا این که با تقوا امام کاظم(ع)، اسحاق و محمد امام کاظم(ع) هفتمی امام شیعه‌ها امامیه میباشد.[۳۲]
فاطمه دختر حسین بن علی بن حسین(ع) اسماعیل، عبدالله افطح و ام فروة عبدالله بعد از درگذشت بابا ادعای امامت کرد و رهروان وی فطحیه اسم گرفتند.[۳۳] اسماعیل در طی حیات امام درست گو(ع) درگذشت البته جمع‌ای مرگ او‌را نپذیرفتند و فرقه اسماعیلیه را تشکیل دادند.[۳۴]
همسران دیگر ام ولد(کنیز) عباس، علی، اسماء و فاطمه به گفته روحانی موثر هر کدام از این فرزندان از یک کنیز (ام ولد) بوده میباشد.[۳۵]
روزگار امامت
خلافت در عصر امام راست گو(ع)
خلفای زمانه قبل از امامت
(۱۱۴-۸۳ق)
سال خلیفه
۸۳-۹۶ق عبدالملک بن مروان
۹۶-۹۹ق ولید بن عبدالملک
۹۹-۱۰۱ق سلیمان بن عبدالملک
۹۹-۱۰۱ق قدمت بن عبدالعزیز
۱۰۱-۱۰۵ق یزید بن عبدالملک
۱۰۵-۱۱۴ق هشام بن عبدالملک
خلفای زمان امامت
(۱۴۸-۱۱۴ق)
سال خلیفه
۱۱۴-۱۲۵ق هشام بن عبدالملک
۱۲۵-۱۲۶ق ولید بن یزید
۱۲۶-۱۲۶ق یزید بن ولید
۱۲۶-۱۲۷ق ابراهیم بن ولید
۱۲۷-۱۳۲ق مروان بن محمد
۱۳۲-۱۳۶ق سفاح
۱۳۶-۱۴۸ق منصور دوانیقی
نبو
حیات امام راست گو(ع)، با خلافت ده خلیفه انتها بنی‌امیه مثلا قدمت بن عبدالعزیز و هشام بن عبدالملک و دو خلیفه ابتدا عباسی، سَفّاح و منصور دوانیقی به طور همزمان بود.[۳۶] وی در هجرت امام باقر به شام که به درخواست هشام بن مخلوق الملک شکل گرفت، همدم بابا بود.[۳۷] در امامت امام راستگو(ع)، پنج خلیفه پایان اموی یعنی از هشام بن عبدالملک به آنگاه [یادداشت ۱] و سفاح و منصور خلفای عباسی حکومت کردند.[۳۸] در‌این زمان حکومت بنی‌امیه ضعیف و سرنوشت سرنگون شد و بعد از آن بنی‌عباس روی فعالیت آمدند. ضعف و عدم بررسی حکومت‌ها زمان قابل قبولی برای امام درست گو(ع) جهت ایفا کار‌های علمی آماده کرد.[۳۹] اما این آزادی فقط در دهه سوم قرن دوم قمری، وجود داشت و قبل از آن در طول بنی‌امیه و بعداز آن به دلیل قیام نفس زکیه و برادرش ابراهیم فشارهای سیاسی فراوانی بر ضد امام راست گو(ع) و پیروانش وجود داشت.[۴۰]

معاش‌طومار
امام راست گو(ع) در ۱۷ ربیع‌الاول سال ۸۳ق در مدینه متولد شد و در سال ۱۴۸ق در ۶۵ سالگی به عبارتی‌جا به شهید شدن رسید.[۱۳] بعضا ولادتش را در سال ۸۰ق نوشته‌اند.[۱۴] همینطور ابن‌قتیبة دینوری وفاتش را در سال ۱۴۶ق تصویب نموده است[۱۵] که آن را خطای در ضبط می دانند.[۱۶] در باب روز و ماه شهیدشدن امام راستگو(ع) اختلاف‌ حیث وجود داراست. نگرش معروف علمای متقدم شیعه[۱۷] این میباشد که او در ماه شوال به شهیدشدن رسیده میباشد؛ البته در منابع متقدم روز شهیدشدن پک پذیرایی ترحیم مشهد نیامده میباشد.[۱۸]

طبرسی در کتاب تاج الموالید و روحانی عباس قمی در اتفاق ها الأیام، و شوشتری در کتاب رسالة فی تواریخ النبی و الآل روز شهیدشدن او‌را ۲۵ شوال دانسته‌اند.[۱۹] در مقابلِ نگرش پر اسم و رسم، طبرسی در اعلام الوری[۲۰] و علامه مجلسی در بحار الأنوار به گزارش کتاب مصباح کفعمی شهیدشدن امام راستگو(ع) را در ۱۵ رجب گزارش کرده‌اند؛ ولی پژوهشگرانِ کتاب بحار الأنوار این مقاله را در کتاب مصباح نیافته‌اند.[۲۱] روحانی عباس قمی فارغ از بیان منبع وفات امام راست گو(ع) در نصفه رجب را نقل نموده است. [۲۲]

امام درست گو(ع) یکی منزل‌های حارثة بن نعمان انصاری از اصحاب فرستاده[۲۳] را در نصفه اولیه قرن دوم هجری خرید.[۲۴] این منزل در جنوب شرقی مسجد النبی و در حوالی منزل ابو ایوب انصاری قرار داشت. این منزل محل سکونت امام درست گو(ع) بود و بعد از آن حضرت نیز تا قرن‌ها آیتم دقت زائران قرار داشت.[۲۵] کوچه‌ی باریکی که منزل امام راستگو(ع) در آن قرار داشت به «زُقاق جعفر» معروف بود.[۲۶] منابع شیعه به قرائت نماز در منزل امام درست گو(ع) پیشنهاد کرده‌اند.[۲۷] این سفارش‌ها در منابع را نشانگر قِدمت این منزل دانسته‌اند.[۲۸] این منزل و محله‌ بنی‌هاشم در مرمت دهه شصت از قرن چهاردهم هجری خورشیدی در طرح پیشرفت صحن‌های مسجدالنبی قرار گرفت و به‌شکل بدون نقص تخریب شد.[۲۹]

همینطور مشاهده کنید: محله بنی‌هاشم
همسران و فرزندان
روحانی موثر برای امام راستگو(ع) ده فرزند و چندین همسر برشمرده میباشد:[۳۰]در پاره‌ای از منابع به گزارش امام کاظم(ع) به دختر دیگری برای امام درست گو(ع) به اسم حکیمه یا این که حلیمه اشاره گردیده‌است.[۳۱]

همسران و فرزندان
همسر نسب فرزندان توضیحات
حمیده دختر صاعد یا این که با تقوا امام کاظم(ع)، اسحاق و محمد امام کاظم(ع) هفتمی امام شیعه‌ها امامیه میباشد.[۳۲]
فاطمه دختر حسین بن علی بن حسین(ع) اسماعیل، عبدالله افطح و ام فروة عبدالله بعد از درگذشت بابا ادعای امامت کرد و رهروان وی فطحیه اسم گرفتند.[۳۳] اسماعیل در طی حیات امام درست گو(ع) درگذشت البته جمع‌ای مرگ او‌را نپذیرفتند و فرقه اسماعیلیه را تشکیل دادند.[۳۴]
همسران دیگر ام ولد(کنیز) عباس، علی، اسماء و فاطمه به گفته روحانی موثر هر کدام از این فرزندان از یک کنیز (ام ولد) بوده میباشد.[۳۵]
روزگار امامت
خلافت در عصر امام راست گو(ع)
خلفای زمانه قبل از امامت
(۱۱۴-۸۳ق)
سال خلیفه
۸۳-۹۶ق عبدالملک بن مروان
۹۶-۹۹ق ولید بن عبدالملک
۹۹-۱۰۱ق سلیمان بن عبدالملک
۹۹-۱۰۱ق قدمت بن عبدالعزیز
۱۰۱-۱۰۵ق یزید بن عبدالملک
۱۰۵-۱۱۴ق هشام بن عبدالملک
خلفای زمان امامت
(۱۴۸-۱۱۴ق)
سال خلیفه
۱۱۴-۱۲۵ق هشام بن عبدالملک
۱۲۵-۱۲۶ق ولید بن یزید
۱۲۶-۱۲۶ق یزید بن ولید
۱۲۶-۱۲۷ق ابراهیم بن ولید
۱۲۷-۱۳۲ق مروان بن محمد
۱۳۲-۱۳۶ق سفاح
۱۳۶-۱۴۸ق منصور دوانیقی
نبو
حیات امام راست گو(ع)، با خلافت ده خلیفه انتها بنی‌امیه مثلا قدمت بن عبدالعزیز و هشام بن عبدالملک و دو خلیفه ابتدا عباسی، سَفّاح و منصور دوانیقی به طور همزمان بود.[۳۶] وی در هجرت امام باقر به شام که به درخواست هشام بن مخلوق الملک شکل گرفت، همدم بابا بود.[۳۷] در امامت امام راستگو(ع)، پنج خلیفه پایان اموی یعنی از هشام بن عبدالملک به آنگاه [یادداشت ۱] و سفاح و منصور خلفای عباسی حکومت کردند.[۳۸] در‌این زمان حکومت بنی‌امیه ضعیف و سرنوشت سرنگون شد و بعد از آن بنی‌عباس روی فعالیت آمدند. ضعف و عدم بررسی حکومت‌ها زمان قابل قبولی برای امام درست گو(ع) جهت ایفا کار‌های علمی آماده کرد.[۳۹] اما این آزادی فقط در دهه سوم قرن دوم قمری، وجود داشت و قبل از آن در طول بنی‌امیه و بعداز آن به دلیل قیام نفس زکیه و برادرش ابراهیم فشارهای سیاسی فراوانی بر ضد امام راست گو(ع) و پیروانش وجود داشت.[۴۰]