???? ???? ???????

بین تراس سلجوقی و شبستان 18 ستونی آل‌مظفر قرار، بنایی به جامانده از قرن ششم-هفتم ه‍.ق و دوران آل‌مظفر وجود داراست که پک پذیرایی ترحیم مشهد ایجاد کرد آن را بر پایه ی کتیبه جانور، به فرصت سلطنت قطب‌الدین فرمان روا محمود نسبت می‌دهند. این بنا صفه عمر یا مدرسه مظفری می‌باشد که کاشی‌کاری مقرنس آن جزو اولی نمونه‌های کاشی‌کاری داخل مساجد به حساب می‌آید. در حوالی صفه، کتیبه‌هایی از زمان حکومت اشرف افغان هم مشاهده می شود که آنان را جزو جدیدترین اثرها به‌جامانده در مسجد جامع اصفهان به حساب میآورند. دو دالان دوطبقه سرپوشیده در دو طرف صفه قرار دارا‌هستند که کسانی دالان شرقی را به مجال ساسانی نسبت میدهند و معتقدند به جای مسجد، در این مکان آتشکده برپا بوده است و برخی آن را متعلق به فرصت منصور دوانیقی از خلفای عباسی می‌دانند. نکته جالب درباره صفه عمر به دوران تسلط افغانها بر ایران مربوط می گردد. در این مجال صفه عمر به فرمان اشرف افغان به برپایی نماز اهل تسنن، سربازان افغان و نزدیکان اشرف اختصاص یافت. بعد از این اقدام برای جلوگیری از ختلاف آن‌ها با اهل تشیع، دری را به سمت بازار بازکردند که هنوز هم موجود می باشد. کتیبه‌های اشرف افغان نیز از دیدنیهای صفه عمر میباشند که از سال ۱۱۳۹ ه‍.ق در این جا وجود دارند و به خط ثلث و نستعلیق نگاشته شدهاند. در سقف صفه عمر به تزییناتی بر می‌خوریم که در دو شمسه کار شده‌اند؛ در دوسوی شمسه لغت ها یکسانی مشاهده میشود اما کتیبه آن متنی متفاوت دارد. در اینجا 8 مربع را می بینیم که لاجوردی میباشند و در هریک به خط بنایی این عبارت نوشته شده می باشد: « الله، محمد، ابوبکر، عمر، عثمان، علی، حسن و حسین.» کتیبه خلفای راشدین هم از کتیبههای اصلی صفه عمر می‌باشد که به سال ۱۱۳۹ ه‍.ق تعلق دارد. صفه عمر، محرابی هم دارد که کتیبه آن سال 778 هجری قمری را نشان میدهد و آیه ها ۱۸ و ۱۹ سوره توبه را بر خود داراست. آیه ۱۲۷ سوره بقره و آیه ۱۲۸ آن نیز از دیگر آیات حک شده بر کتیبههای محراب می‌باشند. مدرسه عمر در کنار صفه عمر، در سالهای ۷۵۷-۷۷۸ ه‍.ق و در دو طبقه احداث گردیده‌است. حجره‌هایی در شرق و غرب این مدرسه مشهود است و تراس، گنبدخانه و محراب در جنوب آن قرار گرفتهاند. از تزیینات این مدرسه میتوان به کاشی‌کاری‌ها و خط ثلث اشاره کرد که بر زیبایی اش افزودهاند.در شمال حیاط شرقی به شبستانی از قرن هشتم هجری قمری می رسیم که 18 ستون استوانه‌ای و طاق‌های آجری دارد. بر طبق مطالعات انجام شده این بنا هم همانند قسمت‌های دیگر در روزگار عباسی انجام یافته و نکته جالب در امر این بخش، کشف آثاری از روزگار پیش از اسلام و قبری در کف آن است. شبستان جنوبی ایوان شرقی معماری شبستان جنوبی ایوان شرقی، نشانههای بعدازظهر صفوی را داراست. مطابق بررسیها این قسمت در بعدازظهر عباسی فضایی سرپوشیده و دارای ستونهای استوانه ای بوده است. در حین صفوی برای ایجاد کرد محل اجتماعات، شش دهانه از این قسمت را از در بین بردند و طاقها و چشمههای تعالی‌تری را به جای شان نشاندند

بین تراس سلجوقی و شبستان 18 ستونی آل‌مظفر قرار، بنایی به جامانده از قرن ششم-هفتم ه‍.ق و دوران آل‌مظفر وجود داراست که پک پذیرایی ترحیم مشهد ایجاد کرد آن را بر پایه ی کتیبه جانور، به فرصت سلطنت قطب‌الدین فرمان روا محمود نسبت می‌دهند. این بنا صفه عمر یا مدرسه مظفری می‌باشد که کاشی‌کاری مقرنس آن جزو اولی نمونه‌های کاشی‌کاری داخل مساجد به حساب می‌آید. در حوالی صفه، کتیبه‌هایی از زمان حکومت اشرف افغان هم مشاهده می شود که آنان را جزو جدیدترین اثرها به‌جامانده در مسجد جامع اصفهان به حساب میآورند. دو دالان دوطبقه سرپوشیده در دو طرف صفه قرار دارا‌هستند که کسانی دالان شرقی را به مجال ساسانی نسبت میدهند و معتقدند به جای مسجد، در این مکان آتشکده برپا بوده است و برخی آن را متعلق به فرصت منصور دوانیقی از خلفای عباسی می‌دانند. نکته جالب درباره صفه عمر به دوران تسلط افغانها بر ایران مربوط می گردد. در این مجال صفه عمر به فرمان اشرف افغان به برپایی نماز اهل تسنن، سربازان افغان و نزدیکان اشرف اختصاص یافت. بعد از این اقدام برای جلوگیری از ختلاف آن‌ها با اهل تشیع، دری را به سمت بازار بازکردند که هنوز هم موجود می باشد. کتیبه‌های اشرف افغان نیز از دیدنیهای صفه عمر میباشند که از سال ۱۱۳۹ ه‍.ق در این جا وجود دارند و به خط ثلث و نستعلیق نگاشته شدهاند. در سقف صفه عمر به تزییناتی بر می‌خوریم که در دو شمسه کار شده‌اند؛ در دوسوی شمسه لغت ها یکسانی مشاهده میشود اما کتیبه آن متنی متفاوت دارد. در اینجا 8 مربع را می بینیم که لاجوردی میباشند و در هریک به خط بنایی این عبارت نوشته شده می باشد: « الله، محمد، ابوبکر، عمر، عثمان، علی، حسن و حسین.» کتیبه خلفای راشدین هم از کتیبههای اصلی صفه عمر می‌باشد که به سال ۱۱۳۹ ه‍.ق تعلق دارد. صفه عمر، محرابی هم دارد که کتیبه آن سال 778 هجری قمری را نشان میدهد و آیه ها ۱۸ و ۱۹ سوره توبه را بر خود داراست. آیه ۱۲۷ سوره بقره و آیه ۱۲۸ آن نیز از دیگر آیات حک شده بر کتیبههای محراب می‌باشند. مدرسه عمر در کنار صفه عمر، در سالهای ۷۵۷-۷۷۸ ه‍.ق و در دو طبقه احداث گردیده‌است. حجره‌هایی در شرق و غرب این مدرسه مشهود است و تراس، گنبدخانه و محراب در جنوب آن قرار گرفتهاند. از تزیینات این مدرسه میتوان به کاشی‌کاری‌ها و خط ثلث اشاره کرد که بر زیبایی اش افزودهاند.در شمال حیاط شرقی به شبستانی از قرن هشتم هجری قمری می رسیم که 18 ستون استوانه‌ای و طاق‌های آجری دارد. بر طبق مطالعات انجام شده این بنا هم همانند قسمت‌های دیگر در روزگار عباسی انجام یافته و نکته جالب در امر این بخش، کشف آثاری از روزگار پیش از اسلام و قبری در کف آن است. شبستان جنوبی ایوان شرقی معماری شبستان جنوبی ایوان شرقی، نشانههای بعدازظهر صفوی را داراست. مطابق بررسیها این قسمت در بعدازظهر عباسی فضایی سرپوشیده و دارای ستونهای استوانه ای بوده است. در حین صفوی برای ایجاد کرد محل اجتماعات، شش دهانه از این قسمت را از در بین بردند و طاقها و چشمههای تعالی‌تری را به جای شان نشاندند